Trong nỗ lực hiện đại hóa ngành thủy sản và bảo vệ nguồn lợi bền vững, Chính phủ đã ban hành các quy định chi tiết về phân vùng khai thác đối với tàu cá Việt Nam. Theo bối cảnh năm 2019, khi Nghị định 26/2019/NĐ-CP chính thức đi vào cuộc sống, việc quản lý hoạt động đánh bắt đã có những bước ngoặt quan trọng, đặc biệt là quy định về chiều dài tàu cá tương ứng với các vùng biển được phép hoạt động.

Phân vùng khai thác theo chiều dài tàu: Ai được đánh bắt ở đâu?

Căn cứ vào quy định tại Nghị định 26/2019/NĐ-CP, vùng biển Việt Nam được chia thành các tuyến khai thác rõ rệt nhằm tránh tình trạng khai thác quá mức tại vùng ven bờ. Cụ thể:

• Tàu có chiều dài lớn nhất từ 15 mét trở lên: Bắt buộc phải hoạt động tại vùng khơi. Loại tàu này tuyệt đối không được phép hoạt động tại vùng ven bờ và vùng lộng. Đây là nhóm tàu chủ lực trong việc vươn khơi xa, bảo vệ chủ quyền biển đảo.
• Tàu có chiều dài lớn nhất từ 12 mét đến dưới 15 mét: Được phép hoạt động tại vùng lộng. Nhóm tàu này không được hoạt động tại vùng khơi và vùng ven bờ.
• Tàu có chiều dài lớn nhất dưới 12 mét: Chỉ được hoạt động tại vùng ven bờ. Các phương tiện này không được phép tiến ra vùng lộng và vùng khơi để đảm bảo an toàn hàng hải và phù hợp với năng lực khai thác.

Quy định về địa giới hành chính và treo Quốc kỳ

Một điểm đáng lưu ý khác trong công tác quản lý là tính địa phương trong khai thác ven bờ. Theo đó, tàu cá đăng ký tại tỉnh nào thì chỉ được hoạt động tại vùng ven bờ của tỉnh đó. Quy định này nhằm giúp các địa phương quản lý tốt nguồn lợi thủy sản đặc thù của mình. Tuy nhiên, pháp luật cũng mở ra hướng linh hoạt: trừ trường hợp có thỏa thuận về hoạt động tàu cá ở vùng ven bờ giữa Ủy ban nhân dân hai tỉnh lân cận.

Bên cạnh đó, tinh thần dân tộc và chủ quyền quốc gia luôn được đề cao trên mỗi chuyến biển. Luật Thủy sản 2017 và các văn bản hướng dẫn yêu cầu tàu cá Việt Nam phải treo quốc kỳ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở đỉnh cột phía lái. Đối với những tàu không có cột phía lái, cờ phải được treo ở đỉnh cột chính.

Đặc biệt, đối với các tổ chức, cá nhân Việt Nam thực hiện thuê tàu cá của nước ngoài, trách nhiệm treo cờ Việt Nam vẫn phải được thực hiện nghiêm túc theo quy định hiện hành, thể hiện sự quản lý của Nhà nước đối với mọi phương tiện hoạt động dưới danh nghĩa Việt Nam.

Hiệu lực thi hành và lời khuyên cho ngư dân

Toàn bộ các quy định chi tiết nêu trên tại Nghị định 26/2019/NĐ-CP đã chính thức có hiệu lực từ ngày 25/04/2019. Ngư dân cần nắm vững các mốc chiều dài tàu của mình để tránh vi phạm vùng biển khai thác, dẫn đến các chế tài xử phạt hành chính nặng nề theo quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU).

"Tàu có chiều dài lớn nhất từ 15 mét trở lên hoạt động tại vùng khơi, không được hoạt động tại vùng ven bờ và vùng lộng."

Việc tuân thủ phân vùng không chỉ là chấp hành pháp luật mà còn là cách để bảo vệ sinh kế lâu dài, giúp nguồn lợi thủy sản có thời gian phục hồi tại các vùng nước nông ven bờ.