Trong bối cảnh thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến tại Việt Nam, chiếc thẻ ATM (thẻ ghi nợ nội địa) đã trở thành vật bất ly thân của hàng triệu người dân. Tuy nhiên, đằng sau sự tiện lợi đó là một hệ thống các loại phí dịch vụ mà không phải chủ thẻ nào cũng nắm rõ. Đặc biệt, với những thay đổi quan trọng trong quy định về an toàn bảo mật và xác thực sinh trắc học, việc mở và sử dụng thẻ từ năm 2026 đã có những bước ngoặt mới.

1. Giải mã các loại phí khi sử dụng một chiếc thẻ ATM

Theo quy định tại Thông tư 35/2012/TT-NHNN, thẻ ATM thực chất là tên gọi phổ thông của thẻ ghi nợ nội địa. Đây là loại thẻ cho phép chủ thẻ thực hiện các giao dịch trong phạm vi số tiền có trên tài khoản tiền gửi thanh toán. Để duy trì và vận hành hệ thống này, các ngân hàng được phép thu một số loại phí cơ bản.

1.1. Phí phát hành thẻ lần đầu

Đây là khoản phí người dùng phải trả khi đăng ký mở thẻ lần đầu tiên. Theo khung quy định, mức phí này dao động từ 0 đồng đến 100.000 đồng tùy thuộc vào chính sách của từng ngân hàng và hạng thẻ. Hiện nay, để thu hút khách hàng, nhiều ngân hàng số đã thực hiện chính sách miễn phí phát hành thẻ hoàn toàn.

1.2. Phí thường niên (Phí duy trì thẻ)

Phí thường niên là khoản phí thu hàng năm để duy trì các tính năng của thẻ. Theo Thông tư 35/2012/TT-NHNN, mức phí này thường nằm trong khoảng từ 0 đồng đến 60.000 đồng/thẻ/năm đối với thẻ ghi nợ nội địa hạng chuẩn. Một số ngân hàng có thể miễn phí này nếu khách hàng duy trì số dư tối thiểu trong tài khoản theo quy định.

1.3. Hệ thống phí giao dịch tại máy ATM

Các giao dịch tại máy ATM được chia thành hai loại: nội mạng (tại máy của ngân hàng phát hành thẻ) và ngoại mạng (tại máy của ngân hàng khác). Các mức phí phổ biến bao gồm:

• Vấn tin tài khoản: Nội mạng thường miễn phí; ngoại mạng có thể thu từ 500 đồng/giao dịch.
• In sao kê: Mức phí dao động từ 100 đồng đến 800 đồng tùy vào việc thực hiện nội mạng hay ngoại mạng.
• Rút tiền mặt: Đây là loại phí phổ biến nhất, thường từ 1.100 đồng đến 3.300 đồng/giao dịch (đã bao gồm VAT).

Nguyên tắc thu phí: Theo Điều 4 Thông tư 35/2012/TT-NHNN, tổ chức phát hành thẻ không được thu thêm phí ngoài biểu phí đã ban hành và không được thu phí đối với những giao dịch không thành công do lỗi của hệ thống.

2. Quy định mới: Bắt buộc gặp mặt trực tiếp khi mở thẻ ngân hàng

Một trong những thay đổi quan trọng nhất ảnh hưởng đến người dùng từ năm 2026 là quy định về việc xác thực danh tính khi mở thẻ. Căn cứ theo khoản 2 Điều 2 Thông tư 45/2025/TT-NHNN (bổ sung Điều 9 Thông tư 18/2024/TT-NHNN), quy trình mở thẻ đã được siết chặt nhằm phòng chống tội phạm công nghệ cao và rửa tiền.

2.1. Đối với khách hàng cá nhân

Ngân hàng hoặc tổ chức phát hành thẻ phải gặp mặt trực tiếp khách hàng để thực hiện các thủ tục sau:

• Đối chiếu giấy tờ tùy thân (Thẻ Căn cước, Căn cước công dân gắn chip hoặc Hộ chiếu).
• Xác thực và đối chiếu khớp đúng thông tin sinh trắc học của khách hàng với dữ liệu lưu trữ trong bộ phận lưu trữ thông tin được mã hóa của thẻ Căn cước.

2.2. Đối với khách hàng tổ chức

Tương tự, ngân hàng phải gặp mặt trực tiếp người đại diện hợp pháp của tổ chức để xác minh thông tin. Tuy nhiên, quy định này có ngoại lệ đối với một số tổ chức uy tín như:

• Các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập.
• Các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
• Các tổ chức niêm yết trên sàn chứng khoán hoặc thuộc danh sách Fortune Global 500.

3. Lời khuyên cho người dùng thẻ ATM trong kỷ nguyên mới

Với việc áp dụng Thông tư 45/2025/TT-NHNN, người dùng cần lưu ý:

1. Chủ động cập nhật sinh trắc học: Hãy đến các điểm giao dịch ngân hàng để hoàn tất việc xác thực khuôn mặt và vân tay, đảm bảo các giao dịch trực tuyến không bị gián đoạn.
2. Lựa chọn ngân hàng phù hợp: So sánh biểu phí giữa các ngân hàng để chọn nơi có mức phí thường niên và phí rút tiền thấp nhất.
3. Bảo mật thông tin: Tuyệt đối không chia sẻ mã PIN, mã OTP hoặc thông tin thẻ cho bất kỳ ai, kể cả nhân viên ngân hàng.

Việc hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ, cũng như các loại phí đi kèm khi sử dụng thẻ ATM không chỉ giúp bạn quản lý tài chính tốt hơn mà còn góp phần xây dựng một hệ thống thanh toán an toàn, minh bạch.