Trong bối cảnh cả nước đang đẩy nhanh tiến độ cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip, nhiều công dân gặp phải tình huống dở khóc dở cười khi đi làm thủ tục tại nơi tạm trú nhưng sổ hộ khẩu gốc lại đang được lưu giữ tại quê nhà. Câu hỏi đặt ra là: Liệu bản photo công chứng của sổ hộ khẩu có giá trị thay thế bản gốc trong quy trình này hay không?

Người dân thực hiện thủ tục cấp thẻ Căn cước công dân gắn chip tại cơ quan Công an (ảnh minh họa)

Tình huống pháp lý thực tế

Một công dân đang sinh sống và làm việc tại TP. Hồ Chí Minh (nơi tạm trú) muốn làm CCCD gắn chip để thuận tiện cho các giao dịch hành chính. Tuy nhiên, sổ hộ khẩu của gia đình hiện đang ở tỉnh khác. Do khoảng cách địa lý và tình hình dịch bệnh phức tạp trong năm 2021, việc gửi sổ gốc lên gặp nhiều khó khăn. Công dân này băn khoăn liệu có thể dùng bản sao y bản chính (photo công chứng) để cán bộ Công an đối soát thông tin hay không.

Quy định về giấy tờ khi làm CCCD gắn chip từ 01/7/2021

Kể từ ngày 01/7/2021, khi Luật Cư trú 2020 chính thức có hiệu lực, quy trình quản lý dân cư đã chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức thủ công sang kỹ thuật số thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trình tự cấp thẻ CCCD được quy định chi tiết tại Điều 5 Thông tư 60/2021/TT-BCA và hướng dẫn tại Điều 11 Thông tư 59/2021/TT-BCA.

Cụ thể, quy trình thu nhận thông tin được thực hiện như sau:

"Trường hợp thông tin công dân đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và không có sự thay đổi, điều chỉnh thì sử dụng thông tin của công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để lập hồ sơ cấp, đổi, cấp lại thẻ Căn cước công dân."

Như vậy, nếu thông tin của bạn đã được cập nhật đầy đủ và chính xác trên hệ thống điện tử, bạn không cần xuất trình sổ hộ khẩu (dù là bản gốc hay bản photo) khi đi làm CCCD gắn chip.

Tại sao bản photo công chứng không được chấp nhận?

Trong trường hợp thông tin của công dân chưa có trên hệ thống hoặc có sự sai lệch, thiếu sót, cán bộ Công an sẽ yêu cầu công dân xuất trình giấy tờ hợp pháp để chứng minh nhân thân và cập nhật dữ liệu. Lúc này, sổ hộ khẩu là căn cứ quan trọng nhất.

Sổ hộ khẩu giấy và thẻ CCCD gắn chip là hai loại giấy tờ quan trọng trong giai đoạn chuyển đổi số (ảnh minh họa)

Tuy nhiên, pháp luật hiện hành về cấp thẻ CCCD yêu cầu việc đối soát phải dựa trên giấy tờ gốc hoặc giấy tờ có giá trị pháp lý tương đương theo quy định chuyên ngành. Bản photo công chứng dù có giá trị xác nhận nội dung giống bản chính, nhưng trong quy trình nghiệp vụ của ngành Công an nhằm đảm bảo tính tuyệt đối chính xác của dữ liệu quốc gia, cán bộ thu nhận hồ sơ thường yêu cầu bản gốc để kiểm tra các dấu hiệu bảo an, tránh tình trạng giả mạo giấy tờ.

Hơn nữa, theo quy định tại Luật Căn cước công dân 2014, việc cấp thẻ gắn chip đi kèm với việc thu thập vân tay và ảnh chân dung trực tiếp, do đó mọi thông tin đầu vào cần được xác thực ở mức độ cao nhất.

Lưu ý đặc biệt về việc thu hồi sổ hộ khẩu giấy

Một điểm quan trọng mà người dân cần lưu ý trong giai đoạn từ tháng 7/2021 trở đi: Theo Luật Cư trú 2020, khi công dân thực hiện các thủ tục đăng ký cư trú dẫn đến thay đổi thông tin trong sổ hộ khẩu, cơ quan đăng ký cư trú sẽ thực hiện thu hồi sổ hộ khẩu giấy đã cấp và cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu về cư trú.

Điều này đồng nghĩa với việc nếu sổ hộ khẩu của bạn đã bị thu hồi, thông tin của bạn chắc chắn đã có trên hệ thống. Khi đó, bạn chỉ cần mang theo Chứng minh nhân dân cũ hoặc thông báo số định danh cá nhân là đủ điều kiện để làm thẻ CCCD gắn chip mới.

Lời khuyên cho bạn: Nếu thông tin của bạn chưa có trên hệ thống và không thể lấy được sổ hộ khẩu gốc ngay lập tức, hãy liên hệ với Công an xã/phường nơi thường trú để xin Giấy xác nhận thông tin về cư trú. Đây là văn bản có giá trị pháp lý thay thế sổ hộ khẩu trong các giao dịch hành chính hiện nay.

Nếu quý khách còn bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến thủ tục làm Căn cước công dân hoặc các vấn đề pháp lý khác, vui lòng liên hệ tổng đài để được tư vấn chi tiết.