Trong nhịp sống hiện đại, việc di chuyển, thăm thân hay du lịch diễn ra thường xuyên. Tuy nhiên, không ít người dân và chủ cơ sở lưu trú vẫn còn lúng túng hoặc chủ quan trước quy định về thông báo lưu trú. Việc nắm rõ quy định không chỉ giúp bạn tránh được những khoản phạt hành chính không đáng có mà còn góp phần đảm bảo an ninh, trật tự tại địa phương.

Thông báo lưu trú là gì và áp dụng cho đối tượng nào?

Theo quy định tại khoản 6 Điều 2 Luật Cư trú 2020, lưu trú được hiểu là việc công dân ở lại một địa điểm trong thời gian ít hơn 30 ngày mà địa điểm đó không phải là nơi thường trú hoặc tạm trú của họ.

Như vậy, thông báo lưu trú là thủ tục hành chính mà công dân hoặc người đại diện cơ sở lưu trú thực hiện để báo với cơ quan đăng ký cư trú về sự có mặt của người lưu trú tại địa điểm đó. Đây là một phần quan trọng trong công tác quản lý dân cư của Nhà nước.

Ví dụ thực tế: Bạn từ Hà Nội vào TP. Hồ Chí Minh du lịch và ở lại nhà một người bạn trong 3 ngày. Trong trường hợp này, bạn đang thực hiện hành vi lưu trú và cần phải thực hiện thông báo với cơ quan Công an sở tại.

Mức phạt khi không thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú

Nhiều người thắc mắc liệu việc "quên" thông báo lưu trú có thực sự bị phạt tiền hay không? Câu trả lời là CÓ. Pháp luật hiện hành quy định rất rõ về chế tài xử phạt đối với hành vi này nhằm nâng cao ý thức chấp hành của người dân.

Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 9 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi không thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú sẽ bị xử phạt như sau:

"1. Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
...
b) Không thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng;"

Đặc biệt, đối với các cơ sở kinh doanh lưu trú như khách sạn, nhà nghỉ, nếu vi phạm nhiều lần hoặc có tính chất nghiêm trọng, mức phạt có thể cao hơn và đi kèm với các hình thức xử phạt bổ sung khác.

Ai là người có trách nhiệm thực hiện thông báo?

Theo Điều 30 Luật Cư trú 2020, trách nhiệm thông báo lưu trú thuộc về các đối tượng sau:

• Đại diện hộ gia đình: Khi có người đến lưu trú tại nhà riêng.
• Người đại diện cơ sở lưu trú: Khách sạn, nhà nghỉ, ký túc xá, cơ sở khám chữa bệnh...
• Trực tiếp người lưu trú: Trong trường hợp hộ gia đình không có người đại diện tại chỗ ở.

Lưu ý: Đối với những người thân thiết như ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con cái... nếu đến lưu trú nhiều lần thì chỉ cần thực hiện thông báo lưu trú một lần duy nhất.

Hướng dẫn thủ tục thông báo lưu trú mới nhất năm 2026

Hiện nay, với sự phát triển của Chính phủ điện tử, việc thông báo lưu trú đã trở nên vô cùng đơn giản và thuận tiện. Bạn không nhất thiết phải đến trực tiếp trụ sở Công an xã/phường như trước đây.

Căn cứ Điều 15 Thông tư 55/2021/TT-BCA, các hình thức thông báo bao gồm:

1. Trực tiếp: Tại cơ quan đăng ký cư trú hoặc địa điểm tiếp nhận thông báo lưu trú.
2. Qua điện thoại/Email: Theo số điện thoại hoặc địa chỉ email niêm yết của cơ quan Công an.
3. Trực tuyến: Qua Cổng dịch vụ công quốc gia, Cổng dịch vụ công Bộ Công an.
4. Ứng dụng VNeID: Đây là cách thức phổ biến và nhanh chóng nhất hiện nay.

Thời hạn thực hiện: Việc thông báo lưu trú phải được thực hiện trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú. Trường hợp người đến lưu trú sau 23 giờ thì việc thông báo phải được thực hiện trước 08 giờ ngày hôm sau.

Khi thực hiện, người lưu trú cần xuất trình thẻ Căn cước hoặc giấy tờ có số định danh cá nhân để người có trách nhiệm ghi nhận thông tin chính xác. Nội dung thông báo bao gồm: Họ tên, số định danh, lý do lưu trú, thời gian và địa chỉ lưu trú cụ thể.

Việc tuân thủ quy định về cư trú không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cách để bảo vệ quyền lợi của chính bạn và cộng đồng. Hãy luôn chủ động thực hiện thông báo lưu trú mỗi khi thay đổi chỗ ở ngắn hạn để đảm bảo mọi hành trình đều an toàn và đúng luật.