Trong bối cảnh quản lý dân cư bằng công nghệ số ngày càng chặt chẽ, việc nắm vững các quy định về cư trú không chỉ giúp công dân đảm bảo quyền lợi mà còn tránh được những rắc rối pháp lý không đáng có. Đặc biệt, từ năm 2026, mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm về thông báo lưu trú đã có sự thay đổi đáng kể theo quy định mới nhất của Chính phủ.

Trường hợp nào bắt buộc phải thực hiện thông báo lưu trú?

Nhiều người vẫn thường nhầm lẫn giữa khái niệm tạm trú và lưu trú. Theo quy định tại khoản 6 Điều 2 Luật Cư trú 2020, lưu trú được định nghĩa như sau:

“6. Lưu trú là việc công dân ở lại một địa điểm không phải nơi thường trú hoặc nơi tạm trú trong thời gian ít hơn 30 ngày.”

Như vậy, bất cứ khi nào có khách đến chơi và ở lại qua đêm, hoặc bệnh nhân điều trị nội trú, khách nghỉ tại khách sạn... mà thời gian ở lại dưới 30 ngày thì đều phải thực hiện thủ tục thông báo lưu trú theo quy định tại Điều 30 Luật Cư trú 2020.

Lưu ý quan trọng: Đối với các mối quan hệ thân thiết như ông, bà, cha, mẹ, vợ, chồng, con, cháu, anh, chị, em ruột đến lưu trú nhiều lần, chủ hộ chỉ cần thực hiện thông báo một lần duy nhất.

Ai là người có trách nhiệm thực hiện thông báo?

Pháp luật quy định rõ trách nhiệm thông báo lưu trú thuộc về các đối tượng sau:

• Thành viên hộ gia đình nơi có người đến lưu trú.
• Người đại diện các cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch (khách sạn, nhà nghỉ), ký túc xá sinh viên...
• Trong trường hợp chủ nhà không có mặt, chính người đến lưu trú phải có trách nhiệm tự thông báo với cơ quan đăng ký cư trú.

Hướng dẫn thủ tục thông báo lưu trú nhanh chóng qua VNeID

Hiện nay, thay vì phải đến trực tiếp trụ sở Công an xã/phường, người dân hoàn toàn có thể thực hiện thông báo lưu trú ngay tại nhà thông qua ứng dụng định danh điện tử VNeID hoặc Cổng dịch vụ công Bộ Công an. Trình tự thực hiện vô cùng đơn giản:

Bước 1: Đăng nhập vào ứng dụng VNeID bằng tài khoản định danh điện tử mức độ 2.

Bước 2: Tại màn hình chính, chọn mục "Thủ tục hành chính", sau đó chọn "Thông báo lưu trú".

Bước 3: Lựa chọn cơ quan Công an tiếp nhận và loại hình cơ sở lưu trú (Hộ gia đình, khách sạn, bệnh viện...).

Bước 4: Nhập thông tin người lưu trú (Họ tên, số định danh cá nhân, lý do và thời gian lưu trú).

Bước 5: Kiểm tra lại thông tin và nhấn "Gửi yêu cầu". Hệ thống sẽ tự động tiếp nhận và phản hồi kết quả.

Mức phạt mới nhất: Coi chừng bị phạt tới 12 triệu đồng!

Đây là nội dung mà người dân và các cơ sở kinh doanh cần đặc biệt lưu ý. Kể từ thời điểm Nghị định 282/2025/NĐ-CP có hiệu lực (thay thế Nghị định 144/2021/NĐ-CP), mức xử phạt đối với hành vi không thông báo lưu trú đã được phân loại chi tiết và tăng nặng:

• Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng: Đối với cá nhân, hộ gia đình không thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú (theo điểm b khoản 1 Điều 10 Nghị định 282/2025/NĐ-CP).
• Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng: Đối với các cơ sở kinh doanh lưu trú, bệnh viện, nhà ở tập thể... không thông báo lưu trú cho từ 01 đến 03 người.
• Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng: Nếu không thông báo lưu trú cho từ 04 đến 08 người.
• Phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng: Mức phạt cao nhất áp dụng khi cơ sở không thực hiện thông báo lưu trú cho từ 09 người trở lên.

Việc tuân thủ quy định về cư trú không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn góp phần đảm bảo an ninh trật tự tại địa phương. Với sự hỗ trợ của công nghệ, thủ tục này hiện nay đã trở nên vô cùng thuận tiện, giúp người dân tiết kiệm thời gian và công sức.