Việc chuyển đổi từ Chứng minh nhân dân (CMND) 9 số hoặc 12 số sang thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip là một bước tiến lớn trong quản lý dân cư tại Việt Nam. Tuy nhiên, trong giai đoạn chuyển tiếp, không ít người dân rơi vào tình huống trớ trêu: Cần số CMND cũ để thực hiện các thủ tục nhà đất, ngân hàng hoặc bảo hiểm nhưng lại không nhớ chính xác dãy số này. Đừng quá lo lắng, dưới đây là những phương pháp giúp bạn lấy lại thông tin chỉ trong tích tắc.

1. 3 cách tra cứu lại số CMND cũ cực kỳ đơn giản

1.1. Quét mã QR trên thẻ CCCD gắn chip

Đây là cách nhanh nhất và hiệu quả nhất hiện nay. Trên mỗi thẻ CCCD gắn chip đều có một mã QR code nằm ở góc trên bên phải mặt trước. Mã này không chỉ chứa thông tin cá nhân hiện tại mà còn lưu trữ cả số CMND cũ của bạn. Bạn chỉ cần sử dụng ứng dụng quét mã trên điện thoại thông minh (như Zalo, Google Lens hoặc ứng dụng VNeID) để xem thông tin.

1.2. Kiểm tra lại các giấy tờ hộ tịch và tài sản

Nếu không có điện thoại thông minh, bạn có thể tìm lại số CMND cũ thông qua các loại giấy tờ quan trọng đã được cấp trước thời điểm đổi thẻ. Thông thường, số CMND cũ sẽ xuất hiện trên:

• Hộ chiếu: Thường ghi nhận số CMND tại thời điểm làm hộ chiếu.
• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ): Thông tin chủ sở hữu thường gắn liền với số CMND cũ.
• Giấy chứng nhận kết hôn: Ghi rõ số định danh của cả vợ và chồng tại thời điểm đăng ký.

1.3. Yêu cầu tra cứu tại cơ quan Công an

Trong trường hợp các cách trên đều không khả thi, bạn có thể trực tiếp đến cơ quan Công an nơi tiếp nhận hồ sơ cấp CCCD để yêu cầu tra cứu qua tàng thư. Cán bộ chức năng sẽ hỗ trợ xác minh thông tin dựa trên cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

2. Đổi sang CCCD gắn chip có bắt buộc phải nộp lại CMND cũ?

Nhiều người dân có thói quen giữ lại CMND cũ làm kỷ niệm hoặc để "phòng thân". Tuy nhiên, theo quy định pháp luật hiện hành, đây là hành vi không đúng quy trình. Cụ thể, tại Điều 11 Thông tư 59/2021/TT-BCA và Điều 5 Thông tư 60/2021/TT-BCA, trình tự cấp thẻ CCCD được quy định rõ ràng:

"Thu lại CMND, thẻ CCCD đang sử dụng trong trường hợp công dân làm thủ tục chuyển từ CMND sang thẻ CCCD, đổi thẻ CCCD."

Như vậy, việc nộp lại CMND cũ là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính duy nhất của giấy tờ tùy thân và tránh các rủi ro về giả mạo thông tin.

3. Cảnh báo: Phạt tiền nếu cố tình dùng song song CMND và CCCD

Việc sử dụng song song hai loại giấy tờ này không chỉ gây nhầm lẫn trong các giao dịch hành chính mà còn là hành vi vi phạm pháp luật. Khi bạn đã được cấp CCCD gắn chip, CMND cũ mặc nhiên hết giá trị sử dụng.

Căn cứ theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 10 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi không thực hiện đúng quy định về cấp, đổi, cấp lại thẻ CCCD có thể bị xử phạt như sau:

"1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: ... b) Không thực hiện đúng quy định của pháp luật về cấp, đổi, cấp lại thẻ Căn cước công dân;"

Để bảo vệ quyền lợi cá nhân và tuân thủ đúng quy định, người dân nên chủ động sử dụng thẻ CCCD gắn chip cho mọi giao dịch. Nếu cần xác nhận số CMND cũ cho các hồ sơ chưa kịp cập nhật, mã QR trên thẻ hoặc Giấy xác nhận số CMND do cơ quan Công an cấp sẽ là căn cứ pháp lý đầy đủ nhất.