Bạn đang ấp ủ dự định trở thành người đại diện cho tiếng nói của nhân dân tại địa phương? Việc tự ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) là quyền lợi chính trị thiêng liêng của mỗi công dân. Tuy nhiên, để hồ sơ của bạn vượt qua các vòng hiệp thương và đi đến ngày bầu cử, việc nắm vững các tiêu chuẩn "vàng" và quy trình thủ tục theo quy định mới nhất là điều kiện tiên quyết.

Tiêu chuẩn "vàng" để trở thành đại biểu Hội đồng nhân dân

Theo quy định tại Điều 5 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025, một người muốn trở thành đại biểu HĐND không chỉ cần có tâm mà còn phải có tầm. Cụ thể, người tự ứng cử phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe sau:

"3. Đại biểu Hội đồng nhân dân phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau đây:
a) Trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp, phấn đấu thực hiện công cuộc đổi mới, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh;
b) Chỉ có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam;
c) Có phẩm chất đạo đức tốt, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, gương mẫu chấp hành pháp luật; có bản lĩnh, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền và các hành vi vi phạm pháp luật khác;
d) Có trình độ học vấn, chuyên môn, đủ năng lực, sức khỏe, kinh nghiệm công tác và uy tín để thực hiện nhiệm vụ đại biểu; có điều kiện tham gia các hoạt động của Hội đồng nhân dân;
đ) Cư trú hoặc công tác tại cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp ở đơn vị hành chính mà mình là đại biểu Hội đồng nhân dân;
e) Liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân, được Nhân dân tín nhiệm."

Bên cạnh đó, về độ tuổi, Điều 2 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân (theo Văn bản hợp nhất 85/VBHN-VPQH năm 2025) nhấn mạnh công dân phải đủ 21 tuổi trở lên tính đến ngày bầu cử mới có quyền ứng cử.

Hồ sơ ứng cử: Cần chuẩn bị những gì để không bị loại?

Việc chuẩn bị hồ sơ chỉn chu là bước đệm quan trọng. Theo Điều 35 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, hồ sơ ứng cử bao gồm:

• Đơn ứng cử: Theo mẫu quy định của Hội đồng Bầu cử quốc gia.
• Sơ yếu lý lịch: Phải có chứng nhận của cơ quan, tổ chức hoặc đơn vị có thẩm quyền.
• Tiểu sử tóm tắt: Ghi rõ quá trình học tập, công tác và các thành tích.
• Ảnh chân dung: Ba ảnh màu cỡ 4cm x 6cm.
• Bản kê khai tài sản, thu nhập: Thực hiện nghiêm túc theo quy định về phòng, chống tham nhũng.

Lưu ý về thời gian: Bạn phải nộp hồ sơ chậm nhất là 42 ngày trước ngày bầu cử. Đừng để sát nút mới nộp vì có thể phát sinh các sai sót cần sửa đổi trong hồ sơ.

Quy trình nộp hồ sơ và những giới hạn cần biết

Nhiều người thường thắc mắc nộp hồ sơ ở đâu? Điều 36 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định rõ:

• Người tự ứng cử đại biểu HĐND nộp một bộ hồ sơ tại Ủy ban bầu cử ở đơn vị hành chính mà mình ứng cử.
• Điều kiện bắt buộc là bạn phải đang cư trú hoặc công tác thường xuyên tại địa phương đó.

Ngoài ra, pháp luật cũng đưa ra giới hạn để đảm bảo tính tập trung và hiệu quả của đại biểu:

• Công dân chỉ được nộp hồ sơ ứng cử làm đại biểu HĐND tối đa ở hai cấp trong cùng một nhiệm kỳ.
• Nếu đã nộp hồ sơ ứng cử đại biểu Quốc hội thì chỉ được nộp hồ sơ ứng cử làm đại biểu HĐND ở một cấp duy nhất.

Việc tự ứng cử không chỉ là thể hiện trách nhiệm công dân mà còn là cơ hội để bạn trực tiếp đóng góp vào sự phát triển của quê hương. Hãy đảm bảo hồ sơ của mình đúng luật và đầy đủ tiêu chuẩn để tự tin bước vào cuộc đua dân chủ này!