Kinh doanh rượu từ lâu đã được pháp luật Việt Nam xếp vào nhóm ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Với đặc thù là mặt hàng có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng và trật tự xã hội, việc kiểm soát từ khâu sản xuất đến bán lẻ luôn được thực hiện vô cùng chặt chẽ. Nếu bạn đang có ý định mở một cửa hàng bán lẻ rượu hoặc thêm mặt hàng này vào danh mục kinh doanh của mình, việc nắm vững các quy định tại Nghị định 105/2017/NĐ-CP là điều kiện tiên quyết để tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.

1. Tại sao bán lẻ rượu bắt buộc phải xin giấy phép?

Nhiều chủ hộ kinh doanh thường lầm tưởng rằng chỉ cần đăng ký kinh doanh chung là có thể bán mọi mặt hàng. Tuy nhiên, rượu là hàng hóa đặc biệt. Theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 25 Nghị định 105/2017/NĐ-CP, thương nhân bán lẻ rượu phải thực hiện việc đăng ký và được cấp Giấy phép bán lẻ rượu bởi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Việc cấp phép này giúp Nhà nước quản lý được nguồn gốc xuất xứ của rượu, đảm bảo an toàn thực phẩm và kiểm soát các hành vi vi phạm như bán rượu giả, rượu lậu. Cơ quan có thẩm quyền cấp phép trong trường hợp này là Phòng Kinh tế hoặc Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp quận, huyện, thị xã nơi thương nhân đặt địa điểm kinh doanh.

2. Phân biệt rõ bán lẻ rượu với các loại hình kinh doanh khác

Để thực hiện đúng thủ tục, bạn cần xác định chính xác mô hình của mình. Pháp luật hiện hành phân chia kinh doanh rượu thành nhiều cấp độ: sản xuất công nghiệp, sản xuất thủ công, phân phối, bán buôn, bán lẻ và bán rượu tiêu dùng tại chỗ.

Bán lẻ rượu được hiểu là việc thương nhân mua rượu từ các nhà sản xuất hoặc nhà phân phối, bán buôn để cung cấp trực tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng. Điểm khác biệt lớn nhất giữa bán lẻ và bán buôn nằm ở đối tượng khách hàng và số lượng hàng hóa. Trong khi đó, bán rượu tiêu dùng tại chỗ (như tại nhà hàng, quán bar) lại có những quy định riêng biệt về cách thức sử dụng rượu ngay tại địa điểm bán.

3. Điều kiện khắt khe để được cấp Giấy phép bán lẻ rượu

Không phải mọi cá nhân hay tổ chức đều có thể xin cấp phép. Căn cứ vào Điều 13 Nghị định 105/2017/NĐ-CP, các điều kiện bắt buộc bao gồm:

1. Là doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoặc hộ kinh doanh được thành lập theo quy định của pháp luật.

2. Có quyền sử dụng hợp pháp địa điểm kinh doanh cố định, địa chỉ rõ ràng.

3. Có văn bản giới thiệu hoặc hợp đồng nguyên tắc của thương nhân sản xuất rượu, thương nhân phân phối rượu hoặc thương nhân bán buôn rượu.

4. Rượu dự kiến kinh doanh phải bảo đảm điều kiện về an toàn thực phẩm theo quy định.

5. Bảo đảm tuân thủ đầy đủ các yêu cầu điều kiện về phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường theo quy định.

4. Quy trình 5 bước chuẩn xác để xin cấp phép

Bước 1: Đăng ký ngành nghề kinh doanh phù hợp

Trước khi xin giấy phép chuyên ngành, bạn phải có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh với mã ngành bán lẻ đồ uống. Theo Quyết định 27/2018/QĐ-TTg, mã ngành chuẩn là 4723 - 47230.

Bước 2: Thiết lập bộ hồ sơ hoàn chỉnh

Hồ sơ là yếu tố quyết định thời gian được cấp phép. Theo Điều 23 Nghị định 105/2017/NĐ-CP, bạn cần chuẩn bị:

• Đơn đề nghị cấp Giấy phép bán lẻ rượu (theo mẫu chuẩn).
• Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp/hộ kinh doanh.
• Tài liệu chứng minh quyền sử dụng địa điểm kinh doanh (Hợp đồng thuê nhà, sổ đỏ...).
• Hợp đồng nguyên tắc hoặc thư xác nhận từ nhà cung cấp rượu hợp pháp.
• Bản sao Giấy tiếp nhận công bố hợp quy hoặc xác nhận phù hợp quy định an toàn thực phẩm của các loại rượu dự kiến bán.
• Bản cam kết tuân thủ quy định về PCCC và bảo vệ môi trường.

Bước 3: Nộp hồ sơ và xử lý yêu cầu

Thương nhân nộp hồ sơ trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến Phòng Kinh tế/Phòng Kinh tế và Hạ tầng cấp huyện. Trong vòng 03 ngày làm việc, nếu hồ sơ chưa đầy đủ, cơ quan tiếp nhận sẽ có văn bản yêu cầu bổ sung.

Bước 4: Thực hiện nghĩa vụ tài chính

Mức phí thẩm định được quy định rõ tại Điều 4 Thông tư 168/2016/TT-BTC:

• Đối với tổ chức, doanh nghiệp: 1.200.000 đồng/điểm kinh doanh/lần thẩm định.
• Đối với hộ kinh doanh, cá nhân: 400.000 đồng/điểm kinh doanh/lần thẩm định.
• Lệ phí cấp giấy phép: 200.000 đồng/giấy/lần cấp.

Bước 5: Nhận kết quả

Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan chức năng sẽ xem xét, thẩm định và cấp Giấy phép bán lẻ rượu. Trường hợp từ chối phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc kinh doanh rượu không có giấy phép có thể dẫn đến những mức phạt hành chính rất nặng, thậm chí bị tịch thu tang vật và đình chỉ hoạt động. Do đó, hãy đảm bảo mọi thủ tục được hoàn tất trước khi cửa hàng đi vào hoạt động chính thức. Nếu gặp khó khăn trong việc chuẩn bị hồ sơ hoặc chứng minh các điều kiện về an toàn thực phẩm, PCCC, bạn nên tham khảo ý kiến từ các đơn vị tư vấn pháp luật uy tín để được hỗ trợ kịp thời.