Trong bối cảnh kinh tế số và thương mại điện tử bùng nổ mạnh mẽ vào cuối năm 2023, ngành Logistics trở thành "mạch máu" quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, đây là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, đòi hỏi nhà đầu tư phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về vốn, cơ sở vật chất và giấy phép chuyên ngành. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết nhất về điều kiện và thủ tục thành lập công ty Logistics theo quy định hiện hành.

1. Dịch vụ Logistics bao gồm những hoạt động nào?

Theo quy định tại Luật Thương mại 2005, dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao.

Cụ thể hơn, Nghị định 163/2017/NĐ-CP đã phân loại dịch vụ logistics thành 17 nhóm dịch vụ chính, bao gồm:

• Dịch vụ xếp dỡ container (trừ tại sân bay).
• Dịch vụ kho bãi và lưu giữ hàng hóa.
• Dịch vụ đại lý vận tải hàng hóa và làm thủ tục hải quan.
• Dịch vụ chuyển phát và hỗ trợ bán lẻ, quản lý hàng lưu kho.
• Các dịch vụ vận tải: đường biển, đường thủy nội địa, đường sắt, đường bộ và hàng không.
• Dịch vụ phân tích và kiểm định kỹ thuật.

2. Điều kiện kinh doanh dịch vụ Logistics năm 2023

Để kinh doanh dịch vụ này, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện chung và điều kiện riêng đối với từng loại hình dịch vụ cụ thể:

2.1. Điều kiện chung đối với doanh nghiệp trong nước

Thương nhân kinh doanh dịch vụ logistics phải là doanh nghiệp có đăng ký kinh doanh hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam. Nếu thực hiện các hoạt động qua mạng internet, doanh nghiệp còn phải tuân thủ các quy định về thương mại điện tử.

2.2. Điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài

Nhà đầu tư nước ngoài khi gia nhập thị trường Logistics Việt Nam cần lưu ý các hạn chế về tỷ lệ góp vốn (thường là không quá 49% hoặc 51% tùy phân khúc) theo cam kết WTO và quy định tại Điều 4 Nghị định 163/2017/NĐ-CP:

• Vận tải biển: Tỷ lệ vốn góp nước ngoài không quá 49%. Thuyền trưởng và thuyền phó thứ nhất phải là công dân Việt Nam.
• Vận tải đường bộ: Tỷ lệ vốn góp nước ngoài không quá 51% và 100% lái xe phải là công dân Việt Nam.
• Dịch vụ kho bãi: Được thành lập doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài (tùy theo lộ trình cam kết).

3. Quy trình thủ tục thành lập công ty Logistics chi tiết

Việc thành lập công ty Logistics thường trải qua 02 giai đoạn chính: Thành lập pháp nhân và Xin giấy phép kinh doanh dịch vụ (giấy phép con).

Bước 1: Đăng ký thành lập doanh nghiệp

Dựa trên Luật Doanh nghiệp 2020, chủ doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ bao gồm:

• Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp.
• Điều lệ công ty.
• Danh sách thành viên (đối với công ty TNHH 2 thành viên trở lên) hoặc danh sách cổ đông sáng lập (đối với công ty cổ phần).
• Bản sao giấy tờ chứng thực cá nhân của người đại diện theo pháp luật và các thành viên/cổ đông.

Hồ sơ được nộp tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư. Thời gian xử lý thường từ 03 - 05 ngày làm việc.

Bước 2: Xin các loại giấy phép chuyên ngành (Giấy phép con)

Sau khi có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, tùy vào loại hình vận tải mà công ty phải xin thêm các giấy phép như:

• Giấy phép kinh doanh vận tải bằng xe ô tô (nếu làm vận tải đường bộ).
• Giấy phép kinh doanh vận tải đa phương thức.
• Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan.

4. Một số lưu ý quan trọng khi vận hành công ty Logistics

Bên cạnh các thủ tục hành chính, doanh nghiệp cần chú trọng đến việc xây dựng hệ thống quản lý kho bãi (WMS) và quản lý vận tải (TMS) để tối ưu hóa chi phí. Đồng thời, việc tham gia các hiệp hội như Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) sẽ giúp doanh nghiệp cập nhật nhanh chóng các chính sách mới và mở rộng mạng lưới đối tác.

Lời khuyên pháp lý: Do Logistics là ngành có tính quốc tế cao, doanh nghiệp nên tham vấn các chuyên gia pháp luật để soạn thảo các hợp đồng vận chuyển, bảo hiểm hàng hóa chặt chẽ, tránh các tranh chấp phát sinh trong quá trình giao nhận.