Trong bối cảnh sản xuất công nghiệp ngày càng phát triển, việc đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động không chỉ là trách nhiệm đạo đức mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc của mọi doanh nghiệp. Kể từ khi Nghị định 28/2020/NĐ-CP có hiệu lực, các chế tài xử phạt đối với hành vi vi phạm về an toàn lao động đã được siết chặt hơn bao giờ hết.

Quyền được làm việc trong môi trường an toàn của người lao động

Theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, Nhà nước bảo đảm quyền của người lao động được làm việc trong điều kiện an toàn, vệ sinh lao động. Đây là quyền cơ bản, gắn liền với tính mạng và sức khỏe của con người trong quá trình lao động.

"Bảo đảm quyền của người lao động được làm việc trong điều kiện an toàn, vệ sinh lao động."

Để hiện thực hóa quyền này, pháp luật đặt ra những nghĩa vụ tương ứng cho người sử dụng lao động. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 7 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, doanh nghiệp phải có trách nhiệm:

• Xây dựng và tổ chức thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn tại nơi làm việc.
• Đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đầy đủ cho nhân viên.
• Trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân và huấn luyện an toàn lao động định kỳ.
• Tuyệt đối không được cưỡng ép người lao động làm việc khi có nguy cơ xảy ra tai nạn đe dọa tính mạng.

Chi tiết mức phạt vi phạm theo Nghị định 28/2020/NĐ-CP

Việc không tuân thủ các quy định nêu trên sẽ dẫn đến những hình phạt hành chính nghiêm khắc. Điều 20 Nghị định 28/2020/NĐ-CP đã phân loại các mức phạt dựa trên tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm.

1. Nhóm vi phạm về hồ sơ và vệ sinh môi trường

Mức phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng áp dụng đối với hành vi không lập hồ sơ vệ sinh môi trường lao động đối với các yếu tố có hại. Dù mức phạt này tương đối thấp, nhưng đây là căn cứ quan trọng để cơ quan chức năng đánh giá ý thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.

2. Nhóm vi phạm về tổ chức và huấn luyện (Phạt từ 5 - 10 triệu đồng)

Doanh nghiệp sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng nếu mắc phải các lỗi sau:

• Không xây dựng nội quy, quy trình an toàn lao động hoặc không lấy ý kiến Công đoàn khi xây dựng.
• Không bố trí người làm công tác y tế hoặc an toàn lao động đủ điều kiện chuyên môn.
• Thiếu lực lượng sơ cứu, cấp cứu tại chỗ hoặc không tổ chức huấn luyện cho lực lượng này.
• Không phân loại lao động theo danh mục công việc nặng nhọc, độc hại để áp dụng chế độ phù hợp.

3. Nhóm vi phạm nghiêm trọng về thiết bị và ứng cứu (Phạt từ 20 - 25 triệu đồng)

Đây là nhóm hành vi có nguy cơ cao dẫn đến tai nạn lao động, do đó mức phạt được đẩy lên từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng:

• Bỏ bê việc kiểm tra, bảo dưỡng máy móc, thiết bị, nhà xưởng định kỳ.
• Không trang bị đầy đủ thiết bị an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc.
• Thiếu kế hoạch xử lý sự cố hoặc phương án ứng cứu khẩn cấp.
• Che giấu, khai báo sai sự thật hoặc không điều tra khi xảy ra tai nạn lao động.
• Không đảm bảo các điều kiện vệ sinh thiết yếu như buồng tắm, nhà vệ sinh cho người lao động.

Lời khuyên cho doanh nghiệp và người lao động

Để tránh những rủi ro pháp lý và quan trọng hơn là bảo vệ nguồn nhân lực, doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại toàn bộ quy trình an toàn lao động. Việc đầu tư vào trang thiết bị bảo hộ và huấn luyện không chỉ giúp tránh bị phạt mà còn nâng cao năng suất lao động và uy tín của đơn vị.

Người lao động cũng cần nắm rõ quyền lợi của mình để tự bảo vệ bản thân, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các chỉ dẫn an toàn của người sử dụng lao động. An toàn lao động là hạnh phúc của mỗi gia đình và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.