Trong môi trường lao động hiện đại, bệnh nghề nghiệp không chỉ là nỗi lo về sức khỏe mà còn là gánh nặng tài chính đối với người lao động. Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, việc nắm vững các quy định về hồ sơ và thủ tục hưởng chế độ là vô cùng quan trọng. Tính đến thời điểm tháng 04/2020, các quy định về bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đã được kiện toàn nhằm hỗ trợ tối đa cho người lao động.

Điều kiện tiên quyết để hưởng chế độ bệnh nghề nghiệp

Căn cứ theo quy định tại Điều 46 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người lao động được hưởng chế độ bệnh nghề nghiệp khi đáp ứng đủ hai điều kiện sau:

• Bị bệnh thuộc danh mục bệnh nghề nghiệp do Bộ Y tế ban hành khi làm việc trong môi trường có yếu tố độc hại;
• Suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên do bệnh đó gây ra.

Để xác định chính xác mức độ suy giảm này, bước đầu tiên và quan trọng nhất chính là thực hiện khám giám định y khoa.

1. Hồ sơ khám giám định y khoa bệnh nghề nghiệp

Việc chuẩn bị hồ sơ giám định cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Thông tư 56/2017/TT-BYT của Bộ Y tế. Tùy vào từng trường hợp cụ thể mà thành phần hồ sơ sẽ có sự khác biệt.

Giám định lần đầu

Theo khoản 2 Điều 5 Thông tư 56/2017/TT-BYT, hồ sơ bao gồm:

• Giấy giới thiệu: Do người sử dụng lao động cấp (đối với người đang làm việc) hoặc Giấy đề nghị khám giám định (đối với người đã nghỉ việc hoặc đang bảo lưu BHXH).
• Hồ sơ bệnh nghề nghiệp: Bản chính hoặc bản sao hợp lệ theo quy định.
• Tóm tắt bệnh án: Các tài liệu điều trị liên quan đến bệnh nghề nghiệp (nếu có).
• Giấy tờ tùy thân: CMND/CCCD hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng để đối chiếu thông tin.

Giám định lại khi bệnh tái phát

Trường hợp bệnh cũ tái phát sau khi đã được điều trị ổn định, hồ sơ cần bổ sung các giấy tờ chứng minh tình trạng tổn thương mới theo khoản 2 Điều 6 Thông tư 56/2017/TT-BYT:

• Biên bản giám định y khoa lần gần nhất;
• Giấy ra viện hoặc tóm tắt hồ sơ bệnh án ghi rõ tổn thương tái phát;
• Giấy đề nghị khám giám định của người lao động.

2. Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp bệnh nghề nghiệp tại cơ quan BHXH

Sau khi có kết quả giám định mức suy giảm khả năng lao động, người lao động hoặc đơn vị sử dụng lao động cần nộp hồ sơ lên cơ quan Bảo hiểm xã hội theo hướng dẫn tại Quyết định 166/QĐ-BHXH.

Đối với trường hợp hưởng lần đầu

Hồ sơ bao gồm các thành phần cốt lõi sau:

• Biên bản giám định: Kết luận của Hội đồng giám định y khoa về mức suy giảm khả năng lao động.
• Văn bản đề nghị: Theo mẫu quy định của cơ quan BHXH (thường là mẫu 05-HSB).
• Giấy tờ điều trị: Giấy ra viện (nếu điều trị nội trú) hoặc Giấy khám bệnh nghề nghiệp (nếu điều trị ngoại trú).
• Hóa đơn phí giám định: Nếu người lao động tự thanh toán phí giám định để được hoàn trả.

"Người lao động bị bệnh nghề nghiệp được hưởng trợ cấp một lần nếu suy giảm khả năng lao động từ 5% đến 30%; hưởng trợ cấp hằng tháng nếu suy giảm từ 31% trở lên."

Đối với người lao động đã nghỉ hưu hoặc thôi việc

Pháp luật vẫn bảo vệ quyền lợi cho những người đã rời khỏi vị trí làm việc nhưng sau đó mới phát hiện bệnh nghề nghiệp trong thời gian bảo đảm. Hồ sơ cần có:

• Đơn đề nghị giải quyết chế độ của cá nhân;
• Hồ sơ bệnh nghề nghiệp và Biên bản giám định y khoa;
• Sổ bảo hiểm xã hội để xác định quá trình đóng góp.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Trong bối cảnh năm 2020, khi các thủ tục hành chính đang dần được đơn giản hóa, người lao động nên lưu ý:

1. Lưu trữ hồ sơ: Luôn giữ lại bản sao các giấy tờ điều trị, kết quả đo đạc môi trường lao động tại nơi làm việc.
2. Thời hạn: Cần thực hiện thủ tục ngay khi có kết luận bệnh để tránh ảnh hưởng đến thời điểm hưởng trợ cấp.
3. Kiểm tra thông tin: Đảm bảo các thông tin trên CMND/CCCD khớp với sổ BHXH để quá trình xét duyệt diễn ra nhanh chóng.

Việc chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ không chỉ giúp bạn nhận được sự hỗ trợ tài chính kịp thời mà còn là cơ sở để thực hiện các quyền lợi khác như trang cấp phương tiện trợ giúp sinh hoạt hay phục hồi chức năng lao động.

Xem thêm: Năm 2020, bị bệnh nghề nghiệp, được hỗ trợ bao nhiêu?