Việc sở hữu tấm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (thường gọi là Sổ đỏ) là mong muốn của mọi người dân. Tuy nhiên, bên cạnh các thủ tục hành chính phức tạp, gánh nặng về tài chính cũng là điều khiến nhiều người lo lắng. Trong bối cảnh pháp luật đất đai năm 2018, người sử dụng đất cần nắm rõ các khoản thuế, phí để có sự chuẩn bị tốt nhất.

1. Lệ phí trước bạ - Khoản thu bắt buộc khi đăng ký quyền sở hữu

Theo quy định tại Nghị định 140/2016/NĐ-CP về lệ phí trước bạ, nhà và đất là những đối tượng phải chịu lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sử dụng, quyền sở hữu với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Công thức tính lệ phí trước bạ đối với nhà đất được xác định như sau:

Lệ phí trước bạ = Giá tính lệ phí trước bạ x Mức thu lệ phí trước bạ theo tỷ lệ (%)

Trong đó, mức thu lệ phí trước bạ đối với nhà đất là 0,5%. Giá tính lệ phí trước bạ đối với đất được căn cứ theo Bảng giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành tại thời điểm kê khai. Ví dụ, tại Hà Nội, người dân áp dụng theo Quyết định 96/2014/QĐ-UBND (được sửa đổi bởi Quyết định 19/2017/QĐ-UBND), còn tại TP. Hồ Chí Minh là Quyết định 51/2014/QĐ-UBND.

Cần lưu ý rằng, hướng dẫn chi tiết về việc kê khai và nộp khoản tiền này được quy định cụ thể tại Thông tư 301/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính.

2. Tiền sử dụng đất - Khoản chi phí lớn nhất khi làm Sổ đỏ

Đây thường là khoản tiền chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí làm Sổ đỏ. Theo Điều 3 Luật Đất đai 2013, tiền sử dụng đất là số tiền mà người sử dụng đất phải trả cho Nhà nước khi được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất.

Căn cứ tính tiền sử dụng đất được quy định tại Nghị định 45/2014/NĐ-CP bao gồm:

• Diện tích đất được giao, được công nhận hoặc được chuyển mục đích sử dụng.
• Mục đích sử dụng đất.
• Giá đất tính thu tiền sử dụng đất (theo Bảng giá đất hoặc giá đất cụ thể).

Tùy vào từng trường hợp cụ thể như đất có giấy tờ hay không có giấy tờ, thời điểm sử dụng đất ổn định từ trước hay sau ngày 15/10/1993 mà mức nộp có thể là 100% hoặc được giảm còn 50% tiền sử dụng đất. Người dân có thể tham khảo thêm Thông tư 76/2014/TT-BTC để biết cách tính toán chi tiết cho trường hợp của mình.

3. Lệ phí cấp Sổ đỏ và các loại phí dịch vụ khác

Khác với thuế và tiền sử dụng đất, lệ phí cấp Giấy chứng nhận là khoản thu mang tính chất hành chính. Theo Thông tư 250/2016/TT-BTC, khoản lệ phí này thuộc thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, do đó mức thu tại mỗi địa phương là khác nhau.

Thông thường, mức lệ phí này khá thấp, dao động từ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn đồng. Ví dụ, tại Hà Nội, mức phí cấp mới Sổ đỏ cho hộ gia đình, cá nhân chỉ từ 25.000 đồng đến 100.000 đồng tùy vào nội dung chứng nhận (chỉ đất hoặc cả nhà và đất).

Ngoài ra, người sử dụng đất có thể phải nộp thêm một số khoản phí khác như:

• Phí đo đạc, lập bản đồ địa chính: Chi phí thuê đơn vị kỹ thuật đo vẽ diện tích thực tế.
• Phí thẩm định hồ sơ cấp Sổ đỏ: Khoản phí trả cho việc kiểm tra, đối chiếu hồ sơ pháp lý.

Tuy nhiên, một số địa phương đã có chính sách bãi bỏ hoặc giảm thiểu các loại phí này để hỗ trợ người dân. Điển hình như tại Hà Nội, phí đo đạc và thẩm định đã được bãi bỏ theo Quyết định 52/2016/QĐ-UBND nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Lời khuyên pháp lý cho người dân làm Sổ đỏ năm 2018

Để quá trình làm Sổ đỏ diễn ra thuận lợi và tránh các sai sót về tài chính, người dân nên thực hiện các bước sau:

1. Kiểm tra nguồn gốc đất: Xác định rõ thời điểm bắt đầu sử dụng đất để đối chiếu với các quy định về miễn, giảm tiền sử dụng đất tại khoản 1 Điều 5 Nghị định 45/2014/NĐ-CP.
2. Tra cứu Bảng giá đất địa phương: Việc biết trước giá đất sẽ giúp bạn dự toán được số tiền trước bạ và tiền sử dụng đất phải nộp.
3. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ: Các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp sẽ giúp rút ngắn thời gian thẩm định và có thể giúp bạn hưởng các ưu đãi về thuế nếu có.

Việc nắm vững các quy định tại Luật Đất đai 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành là chìa khóa để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình khi thực hiện các giao dịch về bất động sản.