Tự do thỏa thuận nhưng không được vượt "rào" pháp luật

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc giao kết hợp đồng với các công ty nước ngoài đã trở thành hoạt động thường nhật của doanh nghiệp Việt Nam. Pháp luật Việt Nam luôn tôn trọng quyền tự do thỏa thuận của các bên, tuy nhiên, sự tự do này phải nằm trong khuôn khổ cho phép.

Theo quy định tại Điều 385 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự. Đặc biệt, trong hoạt động thương mại, Điều 11 Luật Thương mại 2005 nhấn mạnh nguyên tắc tự do, tự nguyện thỏa thuận nhưng tuyệt đối không được trái với quy định pháp luật, thuần phong mỹ tục và đạo đức xã hội.

Con dấu doanh nghiệp: Có bắt buộc khi ký với đối tác ngoại?

Một trong những thắc mắc phổ biến nhất là liệu hợp đồng có bắt buộc phải đóng dấu hay không. Thực tế, tại nhiều quốc gia, doanh nghiệp chỉ sử dụng chữ ký của người đại diện mà không dùng con dấu. Pháp luật Việt Nam hiện nay cũng đã có những thay đổi cởi mở hơn để phù hợp với thông lệ quốc tế.

Căn cứ khoản 3 Điều 43 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định:

"Doanh nghiệp sử dụng dấu trong các giao dịch theo quy định của pháp luật."

Điều này đồng nghĩa với việc, trừ những trường hợp pháp luật bắt buộc hoặc các bên có thỏa thuận riêng, doanh nghiệp không nhất thiết phải đóng dấu vào hợp đồng. Nếu người đại diện có thẩm quyền ký tên thì hợp đồng vẫn có giá trị pháp lý đầy đủ.

4 lưu ý "vàng" khi soạn thảo hợp đồng quốc tế

Để tránh những tranh chấp không đáng có, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm đến 4 yếu tố sau:

• Kiểm tra tư cách pháp nhân: Phải xác minh đối tác có thực sự tồn tại và có năng lực hành vi dân sự theo pháp luật nước sở tại hay không.
• Ngôn ngữ hợp đồng: Nên soạn thảo song ngữ. Cần quy định rõ ngôn ngữ nào sẽ được ưu tiên áp dụng nếu có sự khác biệt về cách hiểu giữa hai bản dịch.
• Phương thức thanh toán: Lựa chọn các phương thức an toàn như L/C (Thư tín dụng) hoặc chuyển khoản qua hệ thống ngân hàng uy tín để hạn chế rủi ro tài chính.
• Luật áp dụng: Đây là điều khoản cực kỳ quan trọng để xác định hệ thống pháp luật nào sẽ điều chỉnh các vấn đề phát sinh từ hợp đồng.

Giải quyết tranh chấp: Khi nào áp dụng luật Việt Nam?

Khi xảy ra xung đột, việc xác định luật áp dụng sẽ dựa trên thỏa thuận của các bên hoặc quy định của điều ước quốc tế. Theo Điều 5 Luật Thương mại 2005, các bên có quyền thỏa thuận áp dụng luật nước ngoài hoặc tập quán quốc tế nếu không trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam.

Trong trường hợp tranh chấp được đưa ra trọng tài, Điều 14 Luật Trọng tài thương mại 2010 quy định Hội đồng trọng tài sẽ áp dụng luật do các bên lựa chọn. Nếu không có thỏa thuận, Hội đồng trọng tài sẽ quyết định luật áp dụng mà họ thấy phù hợp nhất với tình huống thực tế.

Việc nắm vững các quy định pháp lý không chỉ giúp doanh nghiệp tự tin hơn trên bàn đàm phán mà còn là "lá chắn" vững chắc bảo vệ tài sản và uy tín của đơn vị trong các giao dịch xuyên biên giới.