Trong bối cảnh nền kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ, việc hiện đại hóa các quy định pháp luật về lao động là điều tất yếu. Một trong những điểm sáng đáng chú ý nhất của Bộ luật Lao động 2019 vừa được Quốc hội thông qua chính là việc chính thức thừa nhận giá trị pháp lý của hợp đồng lao động điện tử.

Khái niệm mới về hợp đồng lao động: Không chỉ là tên gọi

Theo quy định tại Điều 13 Bộ luật Lao động 2019, định nghĩa về hợp đồng lao động đã được mở rộng và làm rõ hơn so với trước đây. Cụ thể:

1. Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động.

Trường hợp hai bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì được coi là hợp đồng lao động.

Điểm mới quan trọng ở đây là pháp luật đã chú trọng vào bản chất của quan hệ lao động thay vì chỉ dựa trên tên gọi của văn bản. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi tối đa cho người lao động trong các mô hình kinh tế mới, nơi mà các bên thường dùng các tên gọi như "hợp đồng đối tác", "hợp đồng cộng tác" để né tránh các nghĩa vụ về bảo hiểm và phúc lợi.

Hợp đồng điện tử: Giá trị pháp lý tương đương văn bản giấy

Bước sang năm 2021, khi Bộ luật Lao động 2019 chính thức có hiệu lực, hình thức giao kết hợp đồng sẽ trở nên linh hoạt hơn bao giờ hết. Tại khoản 1 Điều 14 Bộ luật Lao động 2019 quy định rõ:

Hợp đồng lao động được giao kết thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử có giá trị như hợp đồng lao động bằng văn bản.

Việc công nhận hợp đồng điện tử không chỉ là sự thay đổi về mặt hình thức mà còn là lời giải cho bài toán chi phí và khoảng cách địa lý. Thay vì phải gặp mặt trực tiếp, in ấn hàng chục trang giấy và ký tên đóng dấu thủ công, giờ đây các bên có thể thực hiện toàn bộ quy trình trên môi trường internet thông qua chữ ký số hoặc các phương thức xác thực điện tử khác.

Những lưu ý quan trọng khi ký hợp đồng qua mạng

Mặc dù mang lại nhiều tiện ích, nhưng để đảm bảo tính an toàn và đúng pháp luật, người lao động và doanh nghiệp cần lưu ý các điểm sau:

• Tuân thủ Luật Giao dịch điện tử: Hợp đồng điện tử phải đáp ứng các điều kiện về tính toàn vẹn của thông tin và khả năng truy cập, sử dụng được để tham chiếu khi cần thiết.
• Hình thức lời nói: Theo khoản 2 Điều 14 Bộ luật Lao động 2019, các bên vẫn có thể giao kết bằng lời nói đối với hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng, trừ một số trường hợp đặc biệt liên quan đến lao động chưa thành niên hoặc người giúp việc gia đình.
• Bảo mật thông tin: Việc ký kết qua mạng đòi hỏi hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin của doanh nghiệp phải đảm bảo tính bảo mật, tránh rò rỉ dữ liệu cá nhân của người lao động.

Có thể thấy, việc cho phép ký hợp đồng lao động qua mạng từ ngày 01/01/2021 là một bước tiến dài trong việc cải cách thủ tục hành chính và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực lao động tại Việt Nam. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo môi trường làm việc hiện đại, chuyên nghiệp hơn.

Hệ thống pháp luật