Thực phẩm biến đổi gen (Genetically Modified Food - GMF) đang ngày càng hiện diện phổ biến trong rổ hàng hóa của người tiêu dùng Việt Nam, từ đậu nành, ngô cho đến các loại thực phẩm chế biến sẵn. Tuy nhiên, do tính chất đặc thù liên quan đến an toàn sinh học và sức khỏe con người, việc kinh doanh loại thực phẩm này bị ràng buộc bởi những quy định pháp lý hết sức chặt chẽ. Đặc biệt, với sự ra đời của Nghị định 15/2018/NĐ-CP vào đầu năm 2018, các doanh nghiệp cần cập nhật ngay những điều kiện mới nhất để đảm bảo hoạt động kinh doanh đúng luật.

1. Thực phẩm biến đổi gen được hiểu như thế nào?

Dưới góc độ pháp lý, khái niệm này được quy định rõ ràng tại khoản 24 Điều 2 Luật an toàn thực phẩm 2010:

"Thực phẩm biến đổi gen là thực phẩm có một hoặc nhiều thành phần nguyên liệu có gen bị biến đổi bằng công nghệ gen."

Việc biến đổi này nhằm mục đích tạo ra những đặc tính ưu việt hơn như kháng sâu bệnh, chịu hạn hoặc tăng hàm lượng dinh dưỡng. Tuy nhiên, để được đưa ra thị trường, chúng phải trải qua quy trình thẩm định khắt khe về an toàn sinh học.

2. Điều kiện để thực phẩm biến đổi gen được phép kinh doanh

Theo quy định tại Điều 38 Nghị định 69/2010/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân kinh doanh sinh vật biến đổi gen hoặc sản phẩm của chúng sử dụng làm thực phẩm phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Giấy xác nhận đủ điều kiện: Sinh vật biến đổi gen đó phải được cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện sử dụng làm thực phẩm hoặc nằm trong Danh mục sinh vật biến đổi gen đã được cấp giấy xác nhận.
• Trạng thái hiệu lực: Giấy xác nhận nêu trên phải còn hiệu lực và không thuộc trường hợp bị thu hồi theo quy định tại Điều 29 Nghị định 69/2010/NĐ-CP.
• Tuân thủ quy định chung: Ngoài các điều kiện đặc thù, cơ sở kinh doanh vẫn phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về cơ sở vật chất, trang thiết bị và con người theo pháp luật về an toàn thực phẩm hiện hành.

3. Tiêu chuẩn cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện sử dụng làm thực phẩm

Để một loại sinh vật biến đổi gen được "khai sinh" pháp lý tại Việt Nam, nó phải đáp ứng một trong hai tiêu chí tại Điều 27 Nghị định 69/2010/NĐ-CP:

1. Được Hội đồng an toàn thực phẩm biến đổi gen thẩm định và kết luận không có rủi ro không kiểm soát được đối với sức khỏe con người.
2. Đã được ít nhất 05 nước phát triển cho phép sử dụng làm thực phẩm và thực tế chưa xảy ra rủi ro tại các quốc gia đó.

Quy định này nhằm tận dụng kinh nghiệm quản lý của các quốc gia tiên tiến, đồng thời đảm bảo hàng rào kỹ thuật an toàn cho người dân trong nước.

4. Quy tắc ghi nhãn bắt buộc: Điểm mới từ Nghị định 15/2018/NĐ-CP

Đây là nội dung quan trọng nhất mà các doanh nghiệp cần lưu ý trong bối cảnh năm 2018. Theo Điều 10 Nghị định 15/2018/NĐ-CP và hướng dẫn tại Thông tư liên tịch 45/2015/TTLT-BNNPTNT-BKHCN:

• Ngưỡng ghi nhãn: Thực phẩm có chứa sinh vật biến đổi gen, sản phẩm của sinh vật biến đổi gen có ít nhất một thành phần nguyên liệu biến đổi gen lớn hơn 5% tổng trọng lượng các nguyên liệu cấu thành thì bắt buộc phải ghi nhãn.
• Cách thức ghi: Phải ghi cụm từ "biến đổi gen" bên cạnh tên thành phần nguyên liệu biến đổi gen trên nhãn sản phẩm.
• Trường hợp miễn ghi nhãn: Thực phẩm biến đổi gen bao gói sẵn có thành phần nguyên liệu biến đổi gen nhưng không vượt quá 5% mỗi thành phần; hoặc thực phẩm biến đổi gen tươi sống, chưa qua chế biến được bán trực tiếp cho người tiêu dùng...

5. Lời khuyên cho doanh nghiệp

Việc kinh doanh thực phẩm biến đổi gen không chỉ là câu chuyện lợi nhuận mà còn là trách nhiệm đối với cộng đồng. Doanh nghiệp cần chủ động kiểm tra nguồn gốc nguyên liệu, yêu cầu nhà cung cấp cung cấp đầy đủ Giấy xác nhận an toàn sinh học. Đồng thời, việc thiết kế bao bì phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về ghi nhãn để tránh các chế tài xử phạt hành chính nặng nề về an toàn thực phẩm.

Nếu quý khách hàng cần tư vấn sâu hơn về thủ tục công nhận hoặc ghi nhãn thực phẩm, hãy liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được hỗ trợ kịp thời.