Trong bối cảnh nhu cầu ăn uống ngoài gia đình ngày càng tăng cao, các quán cơm bình dân mọc lên như nấm để phục vụ đối tượng người lao động, học sinh, sinh viên. Tuy nhiên, bên cạnh việc tối ưu hóa lợi nhuận, vấn đề đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm luôn là "thước đo" quan trọng nhất cho sự tồn tại và phát triển bền vững của cơ sở. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành vào năm 2021, chủ quán cơm có bắt buộc phải làm thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hay không?

Đối tượng nào bắt buộc phải xin Giấy phép an toàn thực phẩm?

Theo quy định tại Điều 11 và Điều 12 của Nghị định 15/2018/NĐ-CP, hầu hết các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm đều phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm khi hoạt động.

Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định một số trường hợp ngoại lệ không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận này, bao gồm:

• Sản xuất ban đầu nhỏ lẻ;
• Sản xuất, kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định;
• Sơ chế nhỏ lẻ;
• Kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ;
• Kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn;
• Sản xuất, kinh doanh dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm;
• Nhà hàng trong khách sạn;
• Bếp ăn tập thể không có đăng ký ngành nghề kinh doanh thực phẩm;
• Kinh doanh thức ăn đường phố;
• Cơ sở đã được cấp một trong các Giấy chứng nhận như GMP, HACCP, ISO 22000, IFS, BRC, FSSC 22000 hoặc tương đương còn hiệu lực.

Để hiểu rõ hơn, chúng ta cần đối chiếu với các định nghĩa tại khoản 8, khoản 9 và khoản 10 Điều 3 của Nghị định 15/2018/NĐ-CP về các cơ sở nhỏ lẻ.

Quán cơm bình dân có thuộc diện được miễn giấy phép?

Nhiều chủ quán cơm cho rằng quy mô của mình nhỏ, chỉ phục vụ vài chục khách mỗi ngày thì thuộc diện "kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ" và không cần xin giấy phép. Tuy nhiên, đây là một quan niệm sai lầm có thể dẫn đến rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

Quán cơm bình dân thường được hiểu là cơ sở dịch vụ ăn uống có địa điểm kinh doanh cố định. Theo quy định, việc kinh doanh này bắt buộc phải đăng ký dưới hình thức hộ kinh doanh cá thể hoặc doanh nghiệp. Một khi đã có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, cơ sở đó không còn được coi là "kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ" theo nghĩa không có giấy đăng ký kinh doanh nữa.

Do đó, mở quán cơm bình dân KHÔNG thuộc các trường hợp được miễn xin Giấy phép an toàn thực phẩm. Chủ cơ sở phải thực hiện thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận ngay sau khi hoàn tất đăng ký kinh doanh để đảm bảo hoạt động đúng pháp luật.

Điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm

Căn cứ theo Điều 34 của Luật An toàn thực phẩm 2010, cơ sở sẽ được cấp giấy chứng nhận khi đáp ứng đủ các tiêu chí sau:

"1. Cơ sở được cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm khi có đủ các điều kiện sau đây: a) Có đủ điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm phù hợp với từng loại hình sản xuất, kinh doanh thực phẩm theo quy định tại Chương IV của Luật này; b) Có đăng ký ngành, nghề kinh doanh thực phẩm trong Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh."

Cụ thể, quán cơm cần đảm bảo về cơ sở vật chất (bếp ăn một chiều, nguồn nước sạch, trang thiết bị chế biến hợp vệ sinh), con người (chủ cơ sở và nhân viên phải được tập huấn kiến thức và khám sức khỏe định kỳ) và quy trình quản lý nguyên liệu đầu vào có nguồn gốc rõ ràng.

Mức xử phạt "nặng tay" nếu vi phạm

Việc kinh doanh mà không có Giấy phép an toàn thực phẩm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định tại Điều 18 của Nghị định 115/2018/NĐ-CP. Cụ thể:

• Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng: Đối với hành vi kinh doanh dịch vụ ăn uống mà không có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm (trừ trường hợp được miễn).
• Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng: Đối với hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm mà không có giấy phép.
• Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng: Đối với hành vi sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe mà không có giấy phép đạt yêu cầu GMP.

Lưu ý: Mức phạt trên áp dụng đối với tổ chức. Đối với cá nhân, hộ kinh doanh, mức phạt tiền bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức (theo khoản 2 Điều 3 của Nghị định 115/2018/NĐ-CP).

Như vậy, dù là quán cơm bình dân quy mô nhỏ, việc tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm không chỉ giúp bạn tránh được những khoản phạt nặng mà còn là lời cam kết về chất lượng đối với khách hàng. Hãy thực hiện thủ tục này ngay hôm nay để yên tâm kinh doanh!