An ninh tại các phiên tòa luôn là vấn đề được ưu tiên hàng đầu để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và an toàn tính mạng cho những người tham gia tố tụng. Nhằm hoàn thiện cơ chế phản ứng nhanh trước các tình huống cực đoan, Bộ Công an đã ban hành Thông tư 117/2020/TT-BCA sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 13/2016/TT-BCA.

Quy trình 5 bước xử lý tình huống bắt cóc con tin, khủng bố

Điểm đáng chú ý nhất tại khoản 4 Điều 1 Thông tư 117/2020/TT-BCA là việc bổ sung Điều 14a vào Thông tư 13/2016/TT-BCA. Theo đó, khi xảy ra tình huống khủng bố hoặc bắt cóc con tin ngay tại phiên tòa, lực lượng Cảnh sát bảo vệ phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sau:

• Báo cáo khẩn cấp: Ngay lập tức thông báo cho Chủ tọa phiên tòa và các cơ quan, lực lượng chuyên môn nghiệp vụ để phối hợp tác chiến.
• Triển khai phương án tác chiến: Khẩn trương thực hiện các phương án đã được phê duyệt từ trước, ưu tiên hàng đầu là sơ tán mọi người ra khỏi khu vực nguy hiểm.
• Thông tin chỉ đạo: Báo cáo người có thẩm quyền để nhận chỉ đạo giải quyết trực tiếp, đảm bảo tính thống nhất trong hành động.
• Cấp cứu và bảo vệ tính mạng: Thực hiện sơ cứu, cấp cứu người bị thương (nếu có) trong quá trình xảy ra sự cố.
• Khống chế đối tượng: Bắt giữ ngay những người có hành vi vi phạm pháp luật, gây rối hoặc thực hiện hành vi khủng bố và bàn giao cho lực lượng chức năng xử lý theo quy định.

Thay đổi điều kiện yêu cầu bảo vệ phiên tòa dân sự, hành chính

Bên cạnh việc bổ sung kịch bản ứng phó khẩn cấp, Thông tư 117/2020/TT-BCA cũng làm rõ hơn về nguyên tắc bảo vệ phiên tòa. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 1 Thông tư 117/2020/TT-BCA đã sửa đổi khoản 5 Điều 3 Thông tư 13/2016/TT-BCA như sau:

“5. Việc bảo vệ phiên tòa giải quyết các vụ án về tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động, hành chính, phiên họp xem xét quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính chỉ thực hiện khi có yêu cầu của Tòa án nhân dân.”

Quy định này giúp tối ưu hóa nguồn lực của lực lượng Công an nhân dân, tập trung vào các vụ án có tính chất phức tạp hoặc có nguy cơ mất an ninh trật tự cao, đồng thời vẫn đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa Tòa án và Công an khi có yêu cầu thực tế.

Tăng cường phối hợp thông tin giữa Tòa án và Cảnh sát

Để kế hoạch bảo vệ đạt hiệu quả cao nhất, khoản 5 Điều 1 Thông tư 117/2020/TT-BCA yêu cầu đơn vị Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp phải chủ động đề nghị Tòa án trao đổi các thông tin liên quan đến vụ án. Việc nắm bắt trước tính chất vụ án, các mối quan hệ của bị cáo hoặc các đương sự sẽ giúp lực lượng chức năng dự kiến chính xác các tình huống có thể xảy ra và xây dựng biện pháp xử lý phù hợp.

Các quy định mới này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2021, đánh dấu một bước tiến mới trong công tác tư pháp và bảo vệ an ninh quốc gia tại Việt Nam.