Tầm quan trọng của việc kê khai thông tin giao dịch liên kết

Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng chặt chẽ, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) hoặc các tập đoàn đa quốc gia, việc kê khai Phụ lục thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết trở thành một phần không thể tách rời của hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Việc hiểu sai hoặc kê khai thiếu sót không chỉ dẫn đến nguy cơ bị xử phạt hành chính mà còn có thể khiến doanh nghiệp bị cơ quan thuế ấn định thuế dựa trên các phương pháp so sánh giá thị trường.

Theo quy định tại Nghị định 20/2017/NĐ-CP, các doanh nghiệp có phát sinh giao dịch với các bên có quan hệ liên kết phải thực hiện nghĩa vụ kê khai và lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết. Đây là công cụ để cơ quan quản lý kiểm soát hiện tượng chuyển giá, đảm bảo lợi nhuận được phản ánh đúng thực tế tại nơi phát sinh hoạt động kinh doanh.

Cấu trúc chi tiết của Phụ lục thông tin giao dịch liên kết

Phụ lục này thường được nộp kèm theo Tờ khai quyết toán thuế TNDN số 03/TNDN. Nội dung của phụ lục được chia thành các mục chính sau đây:

Mục I: Thông tin về các bên liên kết

Tại mục này, người nộp thuế cần liệt kê đầy đủ danh sách các bên có quan hệ liên kết theo quy định tại Điều 5 Nghị định 20/2017/NĐ-CP. Các thông tin bắt buộc bao gồm:

• Tên bên liên kết và quốc gia/vùng lãnh thổ cư trú.
• Mã số thuế (nếu có).
• Hình thức quan hệ liên kết (ví dụ: sở hữu vốn, điều hành, kiểm soát trực tiếp hoặc gián tiếp...).

Mục II: Các trường hợp được miễn nghĩa vụ kê khai và lập hồ sơ

Pháp luật hiện hành dành một số ưu đãi về thủ tục hành chính cho các doanh nghiệp có quy mô nhỏ hoặc rủi ro thấp. Cụ thể, doanh nghiệp có thể thuộc diện miễn trừ nếu:

• Chỉ phát sinh giao dịch với các bên liên kết tại Việt Nam, áp dụng cùng mức thuế suất và không bên nào được hưởng ưu đãi thuế.
• Tổng doanh thu dưới 50 tỷ đồng và tổng giá trị giao dịch liên kết dưới 30 tỷ đồng trong kỳ tính thuế.
• Đã ký kết Thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá (APA).

Mục III & IV: Thông tin xác định giá và kết quả sản xuất kinh doanh

Đây là phần định lượng, yêu cầu doanh nghiệp cung cấp số liệu chi tiết về giá trị mua vào, bán ra của các loại hàng hóa, dịch vụ, tài sản cố định... phát sinh với bên liên kết. Đồng thời, doanh nghiệp phải so sánh với giá trị xác định lại theo giá giao dịch độc lập để tính toán phần lợi nhuận chênh lệch (nếu có).

"Người nộp thuế có nghĩa vụ kê khai thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết theo Mẫu số 01 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này và nộp cùng Tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp."
— Trích khoản 1 Điều 10 Nghị định 20/2017/NĐ-CP

Những lưu ý "sống còn" cho doanh nghiệp năm 2019

Trong quá trình thực hiện, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến chi phí lãi vay. Theo khoản 3 Điều 8 Nghị định 20/2017/NĐ-CP, tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN không vượt quá 20% tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay, chi phí khấu hao (EBITDA).

Bên cạnh đó, việc lưu trữ hồ sơ chứng minh tính khách quan của giá giao dịch (Hồ sơ quốc gia, Hồ sơ tập đoàn toàn cầu) là bắt buộc đối với các doanh nghiệp không thuộc diện miễn trừ. Nếu không cung cấp được hồ sơ này khi có yêu cầu thanh tra, doanh nghiệp sẽ đối mặt với rủi ro bị ấn định thuế rất cao.

Để thực hiện đúng các quy định phức tạp này, doanh nghiệp nên tham khảo hướng dẫn tại Thông tư 41/2017/TT-BTC hoặc tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia thuế uy tín.