Ngày 13/03/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chính thức ban hành Hướng dẫn 1563/HD-UBTVQH15. Đây là văn bản quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025, đảm bảo việc tổ chức kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ mới diễn ra trang trọng, đúng luật định.

Thời hạn tổ chức kỳ họp thứ nhất: Không quá 45 ngày

Căn cứ theo mục 1 của Hướng dẫn 1563/HD-UBTVQH15, mốc thời gian tổ chức kỳ họp đầu tiên được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định tại khoản 1 Điều 34 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025. Cụ thể:

“Kỳ họp thứ nhất của Hội đồng nhân dân khóa mới được tổ chức chậm nhất là 45 ngày kể từ ngày bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân; đối với địa phương có bầu cử lại, bầu cử thêm đại biểu Hội đồng nhân dân hoặc lùi ngày bầu cử thì thời hạn tổ chức kỳ họp thứ nhất được tính từ ngày bầu cử lại, bầu cử thêm hoặc ngày bầu cử mới”.

Việc quy định thời hạn này nhằm đảm bảo bộ máy chính quyền địa phương sớm được kiện toàn sau bầu cử, bắt tay ngay vào việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Trách nhiệm triệu tập và chủ tọa kỳ họp

Về thẩm quyền triệu tập, Hướng dẫn 1563/HD-UBTVQH15 nêu rõ Thường trực HĐND khóa trước có trách nhiệm triệu tập kỳ họp thứ nhất. Tuy nhiên, để xử lý các tình huống đặc thù, văn bản cũng quy định:

• Trường hợp khuyết Thường trực HĐND cấp tỉnh: Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ định 01 triệu tập viên.
• Trường hợp khuyết Thường trực HĐND cấp xã: Thường trực HĐND cấp tỉnh sẽ chỉ định triệu tập viên.

Chủ tọa kỳ họp sẽ là Chủ tịch HĐND khóa trước cho đến khi bầu được Chủ tịch HĐND khóa mới. Điều này đảm bảo tính liên tục và sự ổn định trong điều hành phiên họp quan trọng này.

Quy trình bầu cử các chức danh chủ chốt

Một trong những nội dung quan trọng nhất của kỳ họp thứ nhất là công tác nhân sự. HĐND sẽ tiến hành bầu các chức danh thuộc thẩm quyền bao gồm: Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND; Trưởng Ban của HĐND; Chủ tịch, Phó Chủ tịch và Ủy viên UBND; Hội thẩm nhân dân.

Hình thức biểu quyết được quy định rõ ràng để đảm bảo tính dân chủ và khách quan:

• Bỏ phiếu kín: Áp dụng đối với việc bầu các chức danh lãnh đạo HĐND, UBND và Hội thẩm nhân dân.
• Giơ tay hoặc hệ thống điện tử: Áp dụng khi thông qua chương trình kỳ họp, bầu Ban kiểm phiếu, thông qua các nghị quyết về kế hoạch họp thường lệ...

Đặc biệt, Hướng dẫn 1563/HD-UBTVQH15 cũng dự phòng trường hợp không bầu được các chức danh ngay trong lần đầu. Khi đó, Hội đồng nhân dân có thể quyết định tạm dừng kỳ họp không quá 05 ngày làm việc để thực hiện lại quy trình nhân sự.

Chế độ báo cáo và hoàn thiện hồ sơ sau kỳ họp

Sau khi bế mạc kỳ họp, Thường trực HĐND có trách nhiệm hoàn chỉnh hồ sơ và báo cáo kết quả. Thời hạn được quy định là chậm nhất 10 ngày kể từ ngày bế mạc. Hồ sơ báo cáo bao gồm các nghị quyết đã thông qua, biên bản kỳ họp và các tài liệu liên quan. Đối với các tài liệu không mật, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khuyến khích việc gửi qua hệ thống điện tử liên thông để tiết kiệm thời gian và chi phí hành chính.

Việc thực hiện đúng Hướng dẫn 1563/HD-UBTVQH15 không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp, trách nhiệm của chính quyền địa phương trước cử tri và nhân dân trong nhiệm kỳ mới.