Trong lộ trình phát triển của doanh nghiệp, việc thay đổi quy mô sở hữu và cấu trúc cổ đông là điều khó tránh khỏi. Khi một doanh nghiệp không còn đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe để duy trì tư cách công ty đại chúng, việc thực hiện thủ tục hủy đăng ký là một bước đi pháp lý bắt buộc nhằm đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ quy định của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Chuyên gia pháp lý đang rà soát hồ sơ doanh nghiệp trước khi thực hiện thủ tục hủy tư cách công ty đại chúng (ảnh minh họa)

Căn cứ pháp lý và điều kiện hủy đăng ký công ty đại chúng

Theo quy định tại Luật Chứng khoán 2006, cụ thể là tại điểm c khoản 1 Điều 25, một công ty được coi là công ty đại chúng khi có ít nhất 100 cổ đông, không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy nhiều doanh nghiệp sau một thời gian hoạt động đã có sự sụt giảm về số lượng cổ đông do các nguyên nhân như: cổ đông thoái vốn, cán bộ công nhân viên nghỉ việc hoặc nghỉ hưu dẫn đến việc chuyển nhượng cổ phần tập trung vào một nhóm nhỏ. Khi số lượng cổ đông giảm xuống dưới mức 100, doanh nghiệp không còn đáp ứng điều kiện là công ty đại chúng.

Điều 36 Nghị định 58/2012/NĐ-CP quy định: Công ty đại chúng có số lượng cổ đông giảm xuống dưới một trăm (100) nhà đầu tư, không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp hoặc vốn điều lệ đã góp giảm xuống dưới mười (10) tỷ đồng Việt Nam thì phải thông báo cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong thời hạn mười lăm (15) ngày, kể từ ngày không đáp ứng điều kiện quy định.

Quy trình thực hiện thông báo hủy đăng ký

Việc hủy đăng ký không diễn ra tự động mà đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động thực hiện các bước thông báo và giải trình cụ thể. Sau một năm kể từ ngày không còn đáp ứng điều kiện mà số lượng cổ đông vẫn không thể phục hồi, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ xem xét hủy tư cách công ty đại chúng.

Các cổ đông thảo luận về phương án tái cấu trúc doanh nghiệp sau khi rời sàn đại chúng (ảnh minh họa)

Dưới đây là mẫu thông báo chuẩn mà các doanh nghiệp cần chuẩn bị để gửi tới cơ quan quản lý:

THÔNG BÁO
Về việc hủy đăng ký công ty đại chúng

Kính gửi: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước

Căn cứ Luật Chứng khoán số 70/2006/QH11 và các văn bản sửa đổi, hướng dẫn thi hành.

Hiện nay, ………… (tên doanh nghiệp) đang có số cổ đông là ………. (số lượng ít hơn 100 cổ đông).

Như vậy, hiện tại ………. (tên doanh nghiệp) có số cổ đông dưới 100 cổ đông – không đáp ứng các điều kiện là công ty đại chúng theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 25 Luật Chứng khoán số 70/2006/QH11. Trong thời gian tới, dự kiến số cổ đông sẽ còn tiếp tục giảm do các yếu tố khách quan về nhân sự và kế hoạch chuyển nhượng nội bộ.

Vì vậy, bằng thông báo này, ……… (tên doanh nghiệp) xin thông báo hủy đăng ký công ty đại chúng do không đáp ứng các điều kiện theo quy định tại Điều 36 Nghị định số 58/2012/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán.

Xin trân trọng kính báo và cảm ơn!

Những lưu ý quan trọng sau khi hủy đăng ký

Sau khi hoàn tất thủ tục hủy đăng ký công ty đại chúng, doanh nghiệp sẽ không còn phải chịu các nghĩa vụ về công bố thông tin định kỳ theo quy định của pháp luật chứng khoán. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo quyền lợi cho các cổ đông hiện hữu theo quy định của Luật Doanh nghiệp (tại thời điểm 2019).

Việc hiểu rõ và thực hiện đúng quy trình này không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý về việc chậm thông báo mà còn giúp bộ máy quản lý tập trung nguồn lực vào các hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi khi không còn áp lực từ thị trường chứng khoán tập trung.