Trong bối cảnh quản lý thuế đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và các tập đoàn đa quốc gia ngày càng được siết chặt, việc kê khai đầy đủ, chính xác các giao dịch liên kết là nghĩa vụ bắt buộc và quan trọng hàng đầu. Theo quy định tại Nghị định 20/2017/NĐ-CP, các doanh nghiệp phát sinh giao dịch với bên liên kết phải thực hiện kê khai thông tin theo mẫu quy định kèm theo tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

1. Tầm quan trọng của việc kê khai quan hệ liên kết

Việc xác định đúng quan hệ liên kết giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro về ấn định thuế và xử phạt vi phạm hành chính. Theo Thông tư 41/2017/TT-BTC, quan hệ liên kết được xác định dựa trên tỷ lệ nắm giữ vốn, quyền kiểm soát hoặc các mối quan hệ gia đình, kinh tế đặc thù khác.

2. Cấu trúc Phụ lục thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết

Phụ lục này thường đi kèm với Tờ khai quyết toán thuế TNDN số 03/TNDN, bao gồm các mục chính sau:

• Mục I: Thông tin về các bên liên kết: Kê khai tên, quốc gia, mã số thuế và hình thức quan hệ liên kết (ví dụ: công ty mẹ - con, cùng tập đoàn...).
• Mục II: Các trường hợp được miễn nghĩa vụ kê khai: Xác định doanh nghiệp có thuộc diện được miễn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết hay không dựa trên ngưỡng doanh thu và giá trị giao dịch.
• Mục III: Thông tin xác định giá giao dịch liên kết: Đây là phần quan trọng nhất, yêu cầu so sánh giá trị giao dịch thực tế với giá giao dịch độc lập để xác định lợi nhuận tăng thêm (nếu có).

3. Các trường hợp miễn trừ cần lưu ý trong năm 2019

Dựa trên quy định tại Điều 11 Nghị định 20/2017/NĐ-CP, doanh nghiệp được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết nếu:

"Người nộp thuế có phát sinh giao dịch liên kết nhưng tổng doanh thu phát sinh của kỳ tính thuế dưới 50 tỷ đồng và tổng giá trị tất cả các giao dịch liên kết phát sinh trong kỳ tính thuế dưới 30 tỷ đồng."

Ngoài ra, các doanh nghiệp đã ký kết Thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá (APA) cũng được hưởng các cơ chế miễn trừ tương ứng khi thực hiện báo cáo thường niên.

4. Lời khuyên cho doanh nghiệp khi thực hiện kê khai

Doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ chứng từ, hợp đồng và các tài liệu chứng minh tính khách quan của giá giao dịch. Việc áp dụng sai phương pháp xác định giá có thể dẫn đến việc cơ quan thuế bác bỏ chi phí lãi vay hoặc ấn định lại thu nhập chịu thuế, gây thiệt hại lớn về tài chính.

Để đảm bảo tính chính xác, doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia tư vấn thuế hoặc sử dụng các phần mềm hỗ trợ kê khai thuế hiện đại để hạn chế sai sót trong quá trình nhập liệu các bảng biểu phức tạp tại Mục III và Mục IV của phụ lục.