Tầm quan trọng của việc đăng ký bảo hộ giống cây trồng đối với doanh nghiệp

Trong bối cảnh nền nông nghiệp Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, việc nghiên cứu và chọn tạo ra những giống cây trồng mới có năng suất cao, chất lượng tốt là chìa khóa thành công của các doanh nghiệp tư nhân. Tuy nhiên, để thành quả lao động trí tuệ này không bị xâm phạm, việc xác lập quyền sở hữu thông qua thủ tục đăng ký bảo hộ là bước đi không thể thiếu. Theo quy định tại Luật Sở hữu trí tuệ 2005, quyền đối với giống cây trồng chỉ được xác lập trên cơ sở quyết định cấp Bằng bảo hộ giống cây trồng của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Căn cứ pháp lý thực hiện thủ tục (Tính đến tháng 05/2019)

Để thực hiện việc đăng ký, doanh nghiệp cần đối chiếu các quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật sau:

• Luật Sở hữu trí tuệ 2005 và Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2009.
• Nghị định 88/2010/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết về quyền đối với giống cây trồng.
• Thông tư 16/2013/TT-BNNPTNT hướng dẫn về bảo hộ quyền đối với giống cây trồng.

Hướng dẫn chi tiết cách ghi Tờ khai đăng ký bảo hộ giống cây trồng

Tờ khai là tài liệu quan trọng nhất trong hồ sơ đăng ký. Việc kê khai chính xác không chỉ giúp đẩy nhanh quá trình thẩm định mà còn tránh được những rủi ro pháp lý về sau. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cho từng mục trong tờ khai:

1. Thông tin chủ đơn (Mục 1 và 2)

Chủ đơn có thể là cá nhân hoặc tổ chức (doanh nghiệp tư nhân). Cần ghi đầy đủ tên theo giấy đăng ký kinh doanh, địa chỉ trụ sở chính và thông tin liên lạc. Trong trường hợp doanh nghiệp nộp đơn thông qua tổ chức đại dịch vụ quyền đối với giống cây trồng, cần kê khai rõ thông tin của đại diện tại Mục 2.

2. Tên loài cây trồng và tên giống (Mục 3 và 4)

Tên loài cây trồng phải được viết bằng cả tiếng Việt và tên La-tinh (tên khoa học). Đối với tên giống đăng ký bảo hộ, doanh nghiệp cần lưu ý quy định tại Điều 163 Luật Sở hữu trí tuệ. Tên giống phải dễ dàng phân biệt được với tên của các giống cây trồng khác cùng loài hoặc loài tương tự, và không được vi phạm các điều cấm như gây nhầm lẫn về đặc tính, giá trị của giống.

3. Tác giả và nguồn gốc giống (Mục 5 và 6)

Doanh nghiệp cần xác định rõ ai là tác giả chính và các đồng tác giả (nếu có). Đây là những người trực tiếp chọn tạo hoặc phát hiện và phát triển giống cây trồng. Địa điểm chọn tạo cũng cần được ghi rõ ràng để phục vụ công tác kiểm tra, khảo nghiệm sau này.

4. Tính mới về thương mại và quyền ưu tiên (Mục 10 và 11)

Đây là những nội dung mang tính kỹ thuật pháp lý cao. Giống cây trồng được coi là có tính mới nếu vật liệu nhân giống hoặc sản phẩm thu hoạch của giống đó chưa được người có quyền đăng ký hoặc người được phép của người đó bán hoặc phân phối nhằm mục đích khai thác kinh doanh trên lãnh thổ Việt Nam trước ngày nộp đơn 01 năm. Nếu giống đã được bán ở nước ngoài, thời hạn này là 06 năm đối với loài thân gỗ và cây nho, 04 năm đối với các loài cây trồng khác.

Quy trình nộp và xử lý đơn tại Cục Trồng trọt

Sau khi hoàn thiện tờ khai và các tài liệu kèm theo (như bản mô tả giống, hóa đơn nộp phí...), doanh nghiệp nộp hồ sơ trực tiếp hoặc gửi qua bưu điện đến Văn phòng Bảo hộ giống cây trồng mới - Cục Trồng trọt. Quy trình xử lý sẽ trải qua các giai đoạn:

1. Thẩm định hình thức: Kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận đơn.
2. Công bố đơn hợp lệ: Trên Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
3. Thẩm định nội dung: Bao gồm thẩm định tính mới, tên gọi và kết quả khảo nghiệm kỹ thuật (DUS).

"Điều 164. Đơn đăng ký bảo hộ
1. Đơn đăng ký bảo hộ gồm các tài liệu sau đây:
a) Tờ khai đăng ký theo mẫu quy định;
b) Ảnh chụp, bản mô tả giống theo mẫu quy định;
c) Giấy uỷ quyền, nếu đơn được nộp thông qua đại diện;
d) Tài liệu chứng minh quyền đăng ký, nếu người nộp đơn là người được chuyển giao quyền đăng ký;
đ) Tài liệu chứng minh quyền ưu tiên, nếu đơn có yêu cầu hưởng quyền ưu tiên;
e) Chứng từ nộp phí, lệ phí."

Lời khuyên cho doanh nghiệp tư nhân

Việc đăng ký bảo hộ giống cây trồng là một quá trình dài và đòi hỏi sự am hiểu về chuyên môn. Doanh nghiệp nên chủ động thực hiện khảo nghiệm DUS sớm và lưu trữ đầy đủ các chứng cứ về quá trình chọn tạo giống. Nếu gặp khó khăn trong việc lập tờ khai, đừng ngần ngại tham vấn các chuyên gia pháp lý hoặc tổ chức đại diện sở hữu trí tuệ để đảm bảo hồ sơ được hoàn thiện tốt nhất ngay từ đầu.