Trong đời sống hôn nhân, khi những mâu thuẫn không thể hàn gắn, ly hôn thường là giải pháp cuối cùng để giải phóng cho cả hai bên. Tuy nhiên, không ít trường hợp các cặp vợ chồng gặp khó khăn ngay từ bước đầu tiên: soạn thảo đơn ly hôn. Việc viết sai mẫu đơn, xác định sai thẩm quyền Tòa án hoặc trình bày lý do không thuyết phục có thể dẫn đến việc hồ sơ bị trả lại, gây mất thời gian và công sức. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách viết đơn ly hôn thuận tình và đơn phương chuẩn xác nhất theo quy định pháp luật hiện hành năm 2023.

1. Cách viết đơn ly hôn thuận tình và những lưu ý quan trọng

Thuận tình ly hôn là trường hợp cả vợ và chồng cùng tự nguyện chấm dứt quan hệ hôn nhân và đã đạt được thỏa thuận về tất cả các vấn đề liên quan. Theo quy định tại Điều 55 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:

"Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn; nếu không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án giải quyết việc ly hôn."

Xác định Tòa án có thẩm quyền nhận đơn

Đây là bước đầu tiên và cực kỳ quan trọng. Căn cứ Điều 35 và Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đối với yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, vợ chồng có quyền thỏa thuận lựa chọn Tòa án nhân dân cấp huyện nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú) hoặc nơi làm việc của một trong hai bên để nộp đơn.

Ví dụ: Vợ cư trú tại quận Hoàn Kiếm, chồng cư trú tại quận Đống Đa. Hai bên có thể thỏa thuận nộp đơn tại Tòa án nhân dân quận Hoàn Kiếm hoặc Tòa án nhân dân quận Đống Đa.

Nội dung chi tiết trong đơn thuận tình ly hôn

Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự (mẫu đơn thuận tình ly hôn) cần thể hiện rõ sự thống nhất của hai bên ở các mục sau:

• Về quan hệ hôn nhân: Trình bày ngắn gọn quá trình kết hôn, thời gian chung sống và nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn (do bất đồng quan điểm, tính cách không hòa hợp...). Khẳng định mâu thuẫn đã trầm trọng, mục đích hôn nhân không đạt được và cả hai cùng tự nguyện ly hôn.
• Về con chung: Ghi rõ họ tên, ngày tháng năm sinh của các con. Thỏa thuận cụ thể ai là người trực tiếp nuôi con, mức cấp dưỡng hàng tháng là bao nhiêu hoặc ghi "không yêu cầu Tòa án giải quyết" nếu hai bên tự thỏa thuận được.
• Về tài sản và nợ chung: Nếu có tài sản chung và muốn Tòa án công nhận việc phân chia, cần liệt kê chi tiết. Nếu không có hoặc tự thỏa thuận, ghi rõ "Không có tài sản chung, không yêu cầu Tòa án giải quyết". Tương tự với các khoản nợ chung.

2. Cách viết đơn ly hôn đơn phương (Ly hôn theo yêu cầu của một bên)

Khác với thuận tình, ly hôn đơn phương thường phát sinh khi một bên không đồng ý ly hôn hoặc không thống nhất được về quyền nuôi con, phân chia tài sản. Đây được coi là một vụ án dân sự.

Căn cứ để Tòa án chấp nhận ly hôn đơn phương

Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, người khởi kiện phải chứng minh được:

• Tình trạng vợ chồng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài.
• Có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng (ngoại tình, không chăm sóc gia đình...).
• Mục đích của hôn nhân không đạt được.

Thẩm quyền giải quyết ly hôn đơn phương

Khác với thuận tình ly hôn, người khởi kiện phải nộp đơn tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn (người bị kiện) cư trú hoặc làm việc. Điều này nhằm bảo đảm quyền lợi cho người bị kiện.

Nội dung đơn khởi kiện ly hôn

Trong đơn khởi kiện, người viết cần tập trung vào các yêu cầu cụ thể:

• Yêu cầu về con chung: Trình bày nguyện vọng được trực tiếp nuôi con và đưa ra các căn cứ chứng minh mình có đủ điều kiện về kinh tế, đạo đức để nuôi dạy con tốt nhất. Theo Điều 81, con từ đủ 07 tuổi trở lên phải xem xét nguyện vọng của con.
• Yêu cầu về tài sản: Nếu yêu cầu Tòa án chia tài sản, cần liệt kê danh mục tài sản và đề xuất phương án chia. Tòa án sẽ căn cứ vào Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình để phân chia dựa trên công sức đóng góp và lỗi của các bên.

3. Hồ sơ kèm theo đơn ly hôn năm 2023

Dù là ly hôn thuận tình hay đơn phương, người nộp đơn cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau (bản sao chứng thực):

1. Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn.
2. Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân của vợ và chồng.
3. Giấy khai sinh của các con chung.
4. Giấy xác nhận thông tin cư trú (thay thế cho Sổ hộ khẩu đã bị bãi bỏ từ 01/01/2023).
5. Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản (Sổ đỏ, đăng ký xe...) nếu có yêu cầu chia tài sản.

Việc nắm vững cách viết đơn ly hôn và chuẩn bị hồ sơ chu đáo là chìa khóa để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn trước Tòa án. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về thủ tục tố tụng, bạn nên tham khảo ý kiến của luật sư hoặc chuyên gia pháp lý để được hỗ trợ kịp thời.