Tại thời điểm cuối năm 2020, hàng triệu hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trên cả nước đang bước vào giai đoạn quan trọng: xác định nghĩa vụ thuế cho năm 2021. Đây là thời điểm chuyển giao mang tính bước ngoặt khi hệ thống pháp luật về quản lý thuế có những thay đổi căn bản. Sự ra đời của Luật Quản lý thuế 2019 và đặc biệt là Nghị định 126/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 05/12/2020) đã đặt ra những yêu cầu mới về tính minh bạch và trách nhiệm kê khai của người nộp thuế.

Hoạt động kinh doanh nhộn nhịp tại các khu chợ truyền thống cuối năm 2020 (ảnh minh họa)

1. Ngưỡng doanh thu chịu thuế năm 2021: 100 triệu đồng có còn là "vạch đích"?

Một trong những câu hỏi phổ biến nhất của các chủ hộ kinh doanh là: "Doanh thu bao nhiêu thì mới phải nộp thuế?". Theo quy định hiện hành tại Thông tư 92/2015/TT-BTC, ngưỡng doanh thu để xác định nghĩa vụ thuế vẫn được giữ nguyên cho năm 2021.

Cụ thể, căn cứ theo khoản 1 Điều 2 Thông tư 92/2015/TT-BTC:

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong năm dương lịch từ 100 triệu đồng trở xuống thì không phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

Ví dụ thực tế: Nếu hộ kinh doanh của ông A có tổng doanh thu bán hàng trong cả năm 2021 dự kiến là 95 triệu đồng, ông A sẽ không phải nộp thuế GTGT và TNCN. Tuy nhiên, nếu doanh thu đạt 105 triệu đồng, ông A sẽ phải nộp thuế tính trên toàn bộ 105 triệu đồng đó theo tỷ lệ quy định.

Cần lưu ý rằng, đối với hộ kinh doanh mới ra kinh doanh hoặc kinh doanh không trọn năm, mức doanh thu 100 triệu đồng/năm được xác định là doanh thu tính thuế của một năm (12 tháng). Nếu doanh thu thực tế bình quân tháng nhân với 12 tháng mà trên 100 triệu đồng thì hộ đó vẫn thuộc diện phải nộp thuế, dù số thuế thực nộp chỉ tính trên doanh thu của những tháng thực tế hoạt động.

2. Phương pháp tính thuế khoán và công thức xác định số thuế phải nộp

Đối với đa số các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, phương pháp thuế khoán là lựa chọn phổ biến nhất. Đây là phương pháp mà cơ quan thuế xác định mức doanh thu và mức thuế khoán dựa trên tờ khai của hộ kinh doanh, cơ sở dữ liệu của ngành thuế và kết quả điều tra thực tế.

Công thức tính thuế cơ bản:

• Số thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế GTGT x Tỷ lệ thuế GTGT
• Số thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế TNCN x Tỷ lệ thuế TNCN

Doanh thu tính thuế ở đây bao gồm toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền hoa hồng, tiền cung ứng dịch vụ phát sinh trong kỳ tính thuế, bao gồm cả các khoản trợ giá, phụ thu, phí thu thêm mà hộ kinh doanh được hưởng.

Cán bộ thuế hướng dẫn người dân kê khai thuế tại trụ sở Chi cục Thuế cuối năm 2020 (ảnh minh họa)

3. Tỷ lệ thuế tính trên doanh thu theo từng nhóm ngành nghề

Tùy vào lĩnh vực kinh doanh mà hộ kinh doanh sẽ áp dụng các tỷ lệ thuế khác nhau. Việc phân loại đúng ngành nghề là yếu tố then chốt để tính đúng số thuế phải nộp. Dưới đây là bảng tổng hợp tỷ lệ thuế theo Thông tư 92/2015/TT-BTC:

Lưu ý đặc biệt: Đối với hoạt động cho thuê tài sản (như cho thuê nhà, mặt bằng, kho bãi), mức thuế áp dụng là 10% (5% thuế GTGT và 5% thuế TNCN). Đây là mức thuế tương đối cao so với các ngành nghề khác, do đó chủ nhà cần tính toán kỹ khi ký kết hợp đồng thuê.

4. Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế cho năm 2021 - Đừng để quá hạn!

Để chuẩn bị cho kỳ thuế năm 2021, các hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý về thời hạn nộp hồ sơ. Theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019:

Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế khoán của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán chậm nhất là ngày 15 tháng 12 của năm trước liền kề.

Như vậy, hạn chót để nộp tờ khai thuế cho năm 2021 là ngày 15/12/2020. Việc nộp chậm có thể dẫn đến các chế tài xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Đối với những hộ kinh doanh mới bắt đầu hoạt động trong năm, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế chậm nhất là 10 ngày kể từ ngày bắt đầu kinh doanh.

5. Những điểm mới từ Nghị định 126/2020/NĐ-CP áp dụng từ năm 2021

Kể từ ngày 05/12/2020, Nghị định 126/2020/NĐ-CP chính thức đi vào cuộc sống, mang lại những thay đổi quan trọng trong công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh. Đáng chú ý nhất là quy định về việc các tổ chức, cá nhân thực hiện khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân kinh doanh trong các mô hình hợp tác kinh doanh hoặc sàn thương mại điện tử.

Sự thay đổi này nhằm mục đích đơn giản hóa thủ tục cho người nộp thuế, đồng thời giúp cơ quan thuế kiểm soát dòng tiền và doanh thu thực tế một cách hiệu quả hơn. Các hộ kinh doanh cần chủ động cập nhật thông tin từ Chi cục Thuế địa phương để biết mình có thuộc diện được khai thay, nộp thay hay không.

Việc hiểu rõ và tuân thủ đúng các quy định về thuế không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn giúp hộ kinh doanh xây dựng uy tín, tránh được những rủi ro tài chính không đáng có. Trong bối cảnh kinh tế năm 2021 dự báo còn nhiều biến động, sự chủ động trong kế hoạch thuế sẽ là nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của mỗi hộ kinh doanh.