Trong hệ thống giáo dục phổ thông, Hiệu trưởng không chỉ đóng vai trò là nhà quản lý hành chính mà còn là người định hướng đạo đức và nhân cách cho học sinh. Với việc ban hành Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT, trách nhiệm của người đứng đầu nhà trường trong công tác khen thưởng và kỷ luật đã được nâng lên một tầm cao mới, đòi hỏi sự công bằng, minh bạch và tính giáo dục sâu sắc.

Người cầm lái trong công tác thi đua và kỷ cương trường học

Theo quy định tại khoản 2 Điều 18 Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT, Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm cao nhất và trực tiếp trong việc tổ chức thực hiện các hoạt động này. Cụ thể, Hiệu trưởng phải đảm bảo các nhiệm vụ trọng tâm sau:

• Tuyên truyền và phổ biến: Không chỉ dừng lại ở việc ban hành văn bản, Hiệu trưởng có trách nhiệm tổ chức phổ biến sâu rộng nội dung quy định đến toàn thể học sinh, giáo viên, nhân viên và đặc biệt là gia đình học sinh. Điều này giúp tạo ra sự đồng thuận và hiểu biết chung giữa nhà trường và xã hội.
• Trực tiếp quyết định: Hiệu trưởng là người có thẩm quyền cuối cùng trong việc ký các quyết định khen thưởng hoặc áp dụng các hình thức kỷ luật đối với học sinh trong phạm vi quản lý của mình.

Trách nhiệm pháp lý và tính minh bạch trong từng quyết định

Một điểm mới đáng chú ý là sự nhấn mạnh vào trách nhiệm pháp lý cá nhân. Tại điểm b khoản 2 Điều 18, pháp luật quy định Hiệu trưởng phải "Chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thực hiện công tác khen thưởng, kỷ luật học sinh". Điều này đồng nghĩa với việc mọi quyết định đưa ra phải dựa trên căn cứ xác đáng, đúng quy trình và không được vi phạm quyền trẻ em hay xúc phạm danh dự, nhân phẩm người học.

Bên cạnh đó, nhà trường dưới sự điều hành của Hiệu trưởng phải ban hành các quy định cụ thể về định mức thưởng, đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và đơn vị, tránh tình trạng khen thưởng tràn lan hoặc kỷ luật thiếu tính răn đe.

Cơ chế phối hợp hỗ trợ học sinh vi phạm: Không bỏ rơi người học

Thay vì chỉ đưa ra hình phạt, tinh thần của Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT hướng tới việc giúp học sinh nhận ra sai lầm và sửa đổi. điểm c khoản 2 Điều 18 nêu rõ trách nhiệm của Hiệu trưởng trong việc:

“Phân công các thành viên trong nhà trường và phối hợp với các lực lượng khác ngoài nhà trường thực hiện các hoạt động hỗ trợ để học sinh khắc phục hành vi vi phạm.”

Điều này đòi hỏi Hiệu trưởng phải là cầu nối giữa giáo viên chủ nhiệm, tổ chức Đoàn - Đội, gia đình và các cơ quan chức năng tại địa phương để xây dựng một "hệ sinh thái" hỗ trợ học sinh. Mục tiêu cuối cùng không phải là trừng phạt, mà là giáo dục để các em trở thành công dân tốt.

Như vậy, từ ngày 31/10/2025, vai trò của Hiệu trưởng sẽ không chỉ dừng lại ở việc ký duyệt giấy tờ, mà phải thực sự sâu sát, công tâm và đầy lòng trắc ẩn trong từng quyết định khen thưởng hay kỷ luật, góp phần xây dựng một môi trường học đường an toàn và hạnh phúc.