Việc tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) không chỉ là nghĩa vụ mà còn là quyền lợi sát sườn của mỗi người lao động. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn về thời điểm cụ thể phải trích nộp tiền bảo hiểm, cũng như điều kiện về số ngày làm việc trong tháng để được tính đóng BHXH. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết các quy định này dựa trên căn cứ pháp lý hiện hành.

1. Thời hạn đóng bảo hiểm xã hội hàng tháng là khi nào?

Theo quy định tại Điều 7 Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017, quy trình đóng BHXH bắt buộc được thực hiện định kỳ hàng tháng.

Cụ thể, chậm nhất đến ngày cuối cùng của tháng, người sử dụng lao động có trách nhiệm trích tiền đóng BHXH bắt buộc trên quỹ tiền lương tháng của những người lao động tham gia, đồng thời trích từ tiền lương tháng đóng BHXH của từng cá nhân để nộp cùng lúc vào tài khoản chuyên thu của cơ quan BHXH.

Như vậy, doanh nghiệp có thể linh hoạt lựa chọn bất kỳ ngày nào trong tháng để thực hiện giao dịch, miễn là không vượt quá thời hạn cuối cùng của tháng đó. Riêng đối với các đơn vị thuộc lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp trả lương theo sản phẩm hoặc khoán, phương thức đóng có thể linh hoạt hơn (3 tháng hoặc 6 tháng một lần) tùy theo đăng ký.

2. Đi làm bao nhiêu ngày trong tháng thì được đóng BHXH?

Pháp luật hiện hành không quy định cứng nhắc về số ngày công cụ thể để được đóng bảo hiểm. Tuy nhiên, căn cứ vào Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên đều thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Điểm mấu chốt nằm ở quy định tại khoản 3 Điều 85 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

"Người lao động không làm việc và không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng bảo hiểm xã hội tháng đó. Thời gian này không được tính để hưởng bảo hiểm xã hội, trừ trường hợp nghỉ việc hưởng chế độ thai sản."

Từ quy định trên, có thể hiểu đơn giản rằng: Nếu người lao động nghỉ không lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong một tháng thì tháng đó sẽ không được đóng BHXH. Ngược lại, chỉ cần làm việc và hưởng lương từ đủ số ngày còn lại (thông thường là từ 9 đến 15 ngày công tùy tháng), doanh nghiệp và người lao động vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm đầy đủ.

3. Chế tài đối với hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội

Hành vi chậm đóng BHXH là một trong những hành vi bị nghiêm cấm theo khoản 2 Điều 17 Luật Bảo hiểm xã hội 2014. Khi vi phạm, doanh nghiệp không chỉ phải nộp đủ số tiền còn thiếu mà còn phải đối mặt với các hình thức xử lý nghiêm khắc.

Căn cứ khoản 5 Điều 39 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, người sử dụng lao động có hành vi chậm đóng BHXH bắt buộc sẽ bị phạt tiền từ 12% đến 15% tổng số tiền phải đóng tại thời điểm lập biên bản vi phạm hành chính, nhưng tối đa không quá 75.000.000 đồng.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải nộp số tiền lãi bằng 02 lần mức lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân của năm trước liền kề tính trên số tiền và thời gian chậm đóng. Đây là biện pháp nhằm bảo vệ quyền lợi tối đa cho người lao động, đảm bảo các chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động được thực hiện kịp thời.

Việc nắm rõ các mốc thời gian và điều kiện đóng BHXH giúp người lao động chủ động giám sát quyền lợi của mình, đồng thời giúp doanh nghiệp thực thi đúng quy định pháp luật, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.