Trong bối cảnh các quy định về an toàn cháy nổ ngày càng được siết chặt, việc huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC & CNCH) không còn là hoạt động hình thức mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc sống còn đối với mọi doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty TNHH một thành viên. Bước sang năm 2026, với sự thực thi đồng bộ của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP, các chủ doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý những thay đổi quan trọng sau đây.

Ai là đối tượng bắt buộc phải tham gia huấn luyện?

Theo quy định tại Điều 45 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024, danh sách các đối tượng phải được huấn luyện nghiệp vụ đã được mở rộng và chi tiết hóa. Đối với một công ty TNHH một thành viên, các nhóm đối tượng trọng yếu bao gồm:

• Người đứng đầu cơ sở: Chính là chủ sở hữu hoặc người đại diện theo pháp luật của công ty.
• Lực lượng PCCC cơ sở: Các thành viên được phân công vào đội PCCC của công ty.
• Người làm việc trong môi trường nguy hiểm: Những nhân viên thường xuyên tiếp xúc với hàng hóa, hóa chất dễ cháy nổ.
• Người điều khiển phương tiện: Tài xế lái xe chở khách hoặc xe vận chuyển hàng hóa nguy hiểm của công ty.

Việc xác định đúng đối tượng không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn đảm bảo đội ngũ nhân sự có khả năng ứng phó kịp thời khi có sự cố xảy ra.

Nội dung huấn luyện: Không chỉ là dập lửa

Quy định mới tại Điều 28 Nghị định 105/2025/NĐ-CP nhấn mạnh vào 4 trụ cột kiến thức và kỹ năng:

1. Pháp luật: Trách nhiệm của người đứng đầu và cá nhân trong công tác PCCC & CNCH.
2. Phòng cháy: Kỹ năng nhận diện nguyên nhân gây cháy, biện pháp phòng ngừa trong sử dụng điện, nguồn nhiệt.
3. Chữa cháy: Chiến thuật, kỹ thuật và thực hành sử dụng phương tiện chữa cháy tại chỗ.
4. Thoát nạn và Cứu nạn: Đây là nội dung được chú trọng đặc biệt, bao gồm kỹ năng sơ cấp cứu và thoát hiểm trong môi trường khói độc.

Thời gian huấn luyện và thời hạn của Chứng nhận

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là sự thay đổi về thời lượng và chu kỳ huấn luyện quy định tại Điều 29 Nghị định 105/2025/NĐ-CP:

• Đối với người đứng đầu và nhân viên: Huấn luyện lần đầu từ 08 đến 12 giờ.
• Đối với Đội PCCC cơ sở: Huấn luyện lần đầu từ 16 đến 24 giờ.
• Chu kỳ huấn luyện: Thực hiện định kỳ 05 năm một lần (thay vì 02 năm như quy định cũ).
• Bồi dưỡng hàng năm: Doanh nghiệp phải tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ tối thiểu từ 04 đến 08 giờ mỗi năm để duy trì kỹ năng cho nhân viên.

"Huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ được thực hiện định kỳ 05 năm một lần; bồi dưỡng nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ được thực hiện định kỳ hằng năm."

Trách nhiệm của Công ty TNHH một thành viên

Người đứng đầu doanh nghiệp có trách nhiệm cao nhất trong việc tổ chức các lớp huấn luyện cho nhân viên của mình. Doanh nghiệp có thể tự tổ chức huấn luyện nếu đủ điều kiện hoặc đề nghị cơ quan Cảnh sát PCCC & CNCH hỗ trợ. Việc không tổ chức huấn luyện hoặc sử dụng nhân sự chưa có chứng nhận nghiệp vụ có thể dẫn đến các mức xử phạt hành chính rất nặng, thậm chí là đình chỉ hoạt động nếu xảy ra vi phạm nghiêm trọng.

Lời khuyên pháp lý: Doanh nghiệp nên chủ động rà soát danh sách nhân sự và thời hạn chứng nhận PCCC ngay từ đầu năm 2026 để lập kế hoạch huấn luyện phù hợp, tránh tình trạng nước đến chân mới nhảy.