Việc thành lập và vận hành một quỹ từ thiện không chỉ dừng lại ở mục đích nhân đạo mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt các khuôn khổ pháp lý, bắt đầu ngay từ khâu đặt tên. Kể từ ngày 10/12/2024, Nghị định 136/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mang đến những sửa đổi quan trọng đối với Nghị định 93/2019/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện.

Những tiêu chuẩn 'vàng' khi đặt tên quỹ

Theo quy định tại khoản 3 Điều 1 Nghị định 136/2024/NĐ-CP (sửa đổi khoản 2 Điều 7 Nghị định 93/2019/NĐ-CP), tên của một quỹ xã hội hoặc quỹ từ thiện phải đáp ứng các tiêu chí cơ bản sau:

• Ngôn ngữ: Phải có tên bằng tiếng Việt. Tổ chức có thể dịch tên ra tiếng nước ngoài nhưng phải đảm bảo sát nghĩa và phù hợp với tôn chỉ hoạt động.
• Tính duy nhất: Tuyệt đối không được trùng lặp hoặc gây nhầm lẫn với tên của các quỹ khác đã đăng ký hợp pháp trước đó. Điều này nhằm bảo vệ thương hiệu và uy tín của các tổ chức thiện nguyện.
• Sự phù hợp: Tên gọi phải phản ánh đúng mục đích, phạm vi và lĩnh vực hoạt động chính mà quỹ hướng tới.

Danh sách 'vùng cấm' tuyệt đối không được vi phạm

Điểm mới đáng chú ý nhất trong quy định lần này là việc chi tiết hóa các trường hợp không được phép đặt tên, nhằm tránh việc lợi dụng danh tiếng hoặc gây xung đột xã hội. Cụ thể, tên quỹ KHÔNG ĐƯỢC:

"Không gắn với tên riêng của anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa, lãnh đạo và nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các chức sắc tổ chức tôn giáo, tín ngưỡng, các sáng lập viên thành lập quỹ, thành viên Hội đồng quản lý quỹ và người có quan hệ gia đình với sáng lập viên, thành viên Hội đồng quản lý quỹ."

Quy định này nhằm đảm bảo tính khách quan, phi lợi nhuận và tránh việc cá nhân hóa các tổ chức xã hội. Ngoài ra, pháp luật cũng nghiêm cấm các tên gọi:

• Vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức và thuần phong mỹ tục của dân tộc Việt Nam.
• Gây hiểu nhầm, dẫn đến mâu thuẫn hoặc nguy cơ xung đột quan điểm, lợi ích giữa các tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo, cộng đồng các dân tộc.
• Trái với các điều ước, thỏa thuận quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc gây ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia.

Lời khuyên cho các tổ chức chuẩn bị thành lập quỹ

Việc đặt tên không chỉ là vấn đề hình thức mà còn là bước đầu tiên để khẳng định tính pháp lý của tổ chức. Trước khi nộp hồ sơ thành lập, các sáng lập viên cần thực hiện tra cứu kỹ lưỡng danh sách các quỹ hiện có để tránh trùng lặp. Đồng thời, cần cân nhắc kỹ các yếu tố văn hóa, tôn giáo để tên gọi mang tính kết nối cộng đồng thay vì gây chia rẽ.

Nếu bạn đang có ý định thành lập một quỹ từ thiện, hãy đảm bảo rằng tên gọi của mình không chỉ hay, ý nghĩa mà còn phải 'sạch' về mặt pháp lý theo đúng tinh thần của Nghị định 136/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/12 tới đây.