Trong mỗi kỳ tuyển sinh đại học, "điểm cộng" luôn là yếu tố quan trọng có thể thay đổi cục diện kết quả xét tuyển của thí sinh. Tuy nhiên, không ít người vẫn nhầm lẫn giữa việc tính điểm ưu tiên theo hộ khẩu thường trú và nơi theo học THPT. Để đảm bảo quyền lợi chính đáng, thí sinh cần nắm rõ các quy định tại Thông tư 08/2022/TT-BGDĐT.

Quy tắc xác định khu vực tuyển sinh: Ưu tiên nơi học THPT

Theo quy định tại khoản 1 Điều 7 Quy chế tuyển sinh ban hành kèm theo Thông tư 08/2022/TT-BGDĐT, khu vực tuyển sinh của mỗi thí sinh được xác định như sau:

“b) Khu vực tuyển sinh của mỗi thí sinh được xác định theo địa điểm trường mà thí sinh đã học lâu nhất trong thời gian học cấp THPT (hoặc trung cấp); nếu thời gian học (dài nhất) tại các khu vực tương đương nhau thì xác định theo khu vực của trường mà thí sinh theo học sau cùng;”

Như vậy, nguyên tắc chung là điểm ưu tiên khu vực được tính theo nơi học. Thí sinh học tại trường THPT thuộc khu vực nào lâu nhất trong 3 năm cấp ba thì sẽ được hưởng ưu tiên của khu vực đó. Trong trường hợp thí sinh chuyển trường và thời gian học tại các khu vực là bằng nhau, khu vực của trường lớp 12 sẽ được lấy làm căn cứ.

Những trường hợp ngoại lệ: Tính điểm ưu tiên theo hộ khẩu thường trú

Mặc dù nguyên tắc chung là tính theo nơi học, nhưng tại điểm c khoản 1 Điều 7 của Quy chế này, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng quy định một số đối tượng đặc biệt được hưởng ưu tiên theo nơi thường trú (hộ khẩu):

• Học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú: Được hưởng chế độ ưu tiên theo quy định của Nhà nước.
• Thí sinh vùng đặc biệt khó khăn: Có nơi thường trú trên 18 tháng (trong thời gian học THPT) tại các xã khu vực III, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển, hải đảo, xã biên giới, xã an toàn khu... theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.
• Lực lượng vũ trang: Quân nhân, sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ được cử đi dự tuyển. Nếu đóng quân từ 18 tháng trở lên tại khu vực nào thì hưởng ưu tiên theo khu vực đó hoặc theo nơi thường trú trước khi nhập ngũ (chọn mức cao hơn).

Phân chia các khu vực tuyển sinh và mức điểm cộng

Căn cứ Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 08/2022/TT-BGDĐT, các khu vực được phân chia với mức điểm cộng như sau:

• Khu vực 1 (KV1): Các xã đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo... Mức điểm cộng: 0,75 điểm.
• Khu vực 2 nông thôn (KV2-NT): Các địa phương không thuộc KV1, KV2, KV3. Mức điểm cộng: 0,5 điểm.
• Khu vực 2 (KV2): Các thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh; các thị xã, huyện ngoại thành của thành phố trực thuộc Trung ương. Mức điểm cộng: 0,25 điểm.
• Khu vực 3 (KV3): Các quận nội thành của các thành phố trực thuộc Trung ương. Đối tượng này không được cộng điểm ưu tiên khu vực.

Lưu ý quan trọng về cách tính điểm ưu tiên từ năm 2023

Một điểm mới đáng chú ý mà thí sinh cần lưu tâm là từ năm 2023, điểm ưu tiên sẽ giảm dần đối với những thí sinh đạt tổng điểm cao. Cụ thể, với thí sinh đạt tổng điểm 3 môn từ 22,5 điểm trở lên (trên thang điểm 30), mức điểm ưu tiên được tính theo công thức:

Điểm ưu tiên = [(30 - Tổng điểm đạt được) / 7,5] × Mức điểm ưu tiên quy định

Quy định này nhằm tạo sự công bằng giữa các nhóm thí sinh, tránh tình trạng "mưa điểm 10" nhưng vẫn trượt đại học do chênh lệch điểm ưu tiên quá lớn ở ngưỡng điểm tuyệt đối.

Việc nắm vững quy định về điểm ưu tiên không chỉ giúp thí sinh tự tin hơn trong quá trình làm hồ sơ mà còn giúp các em tính toán chiến thuật xét tuyển hợp lý vào các trường đại học, cao đẳng mong muốn.