Trên các tuyến đường cao tốc, việc duy trì tốc độ ổn định không chỉ giúp hành trình thông suốt mà còn là yếu tố sống còn để đảm bảo an toàn giao thông. Tuy nhiên, nhiều tài xế vẫn giữ thói quen chạy chậm để "an toàn" mà không biết rằng hành vi chạy dưới tốc độ tối thiểu quy định có thể gây ra những vụ tai nạn liên hoàn thảm khốc và phải đối mặt với mức phạt hành chính không hề nhỏ theo quy định mới nhất năm 2020.

Đường cao tốc và những quy tắc "vàng" để đảm bảo an toàn

Theo quy định tại Luật Giao thông đường bộ 2008, đường cao tốc là loại đường chuyên dụng dành cho xe cơ giới, có dải phân cách chia hai chiều riêng biệt và không giao nhau cùng mức với các đường khác. Đặc thù của đường cao tốc là lưu lượng xe lớn và tốc độ di chuyển rất cao.

Chính vì vậy, Điều 26 Luật Giao thông đường bộ 2008 đã quy định rất rõ các quy tắc khi tham gia giao thông trên đường cao tốc. Cụ thể, người lái xe phải tuân thủ nghiêm ngặt các tín hiệu khi vào/ra đường cao tốc, giữ khoảng cách an toàn và đặc biệt là:

"Không được cho xe chạy quá tốc độ tối đa và dưới tốc độ tối thiểu ghi trên biển báo hiệu, sơn kẻ trên mặt đường."

Việc chạy quá chậm trên làn đường có tốc độ cao sẽ tạo ra vật cản bất ngờ cho các phương tiện phía sau, dễ dẫn đến va chạm dây chuyền khi các xe khác không kịp xử lý tình huống.

Tốc độ tối thiểu trên cao tốc được quy định như thế nào?

Nhiều tài xế thắc mắc liệu có một con số tốc độ tối thiểu chung cho tất cả các tuyến cao tốc hay không? Câu trả lời là KHÔNG. Tốc độ tối thiểu được thiết lập dựa trên điều kiện kỹ thuật, lưu lượng giao thông và địa hình của từng tuyến đường cụ thể.

Theo quy định tại Thông tư 31/2019/TT-BGTVT (có hiệu lực từ ngày 15/10/2019), khi tham gia giao thông trên đường cao tốc, người điều khiển phương tiện phải tuân thủ tốc độ tối đa và tốc độ tối thiểu được ghi trên hệ thống biển báo hiệu đường bộ hoặc sơn kẻ mặt đường.

Thông thường, tốc độ tối thiểu trên các tuyến cao tốc tại Việt Nam hiện nay dao động từ 60 km/h đến 80 km/h. Tài xế cần quan sát kỹ các biển báo hình tròn nền xanh, chữ trắng để biết được giới hạn tốc độ thấp nhất mà mình phải duy trì trên làn đường đang chạy.

Mức xử phạt hành vi chạy dưới tốc độ tối thiểu theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP

Kể từ ngày 01/01/2020, khi Nghị định 100/2019/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm trên đường cao tốc đã tăng lên đáng kể nhằm răn đe và nâng cao ý thức người dân.

Cụ thể, căn cứ theo điểm s khoản 3 Điều 5 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, hành vi điều khiển xe chạy dưới tốc độ tối thiểu trên những đoạn đường bộ có quy định tốc độ tối thiểu cho phép sẽ bị xử lý như sau:

• Phạt tiền: Từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
• Hình phạt bổ sung: Nếu hành vi chạy dưới tốc độ tối thiểu mà gây ra tai nạn giao thông, người điều khiển phương tiện sẽ bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 02 tháng đến 04 tháng.

So với các quy định trước đây, mức phạt này đã được điều chỉnh để tương xứng với mức độ nguy hiểm mà hành vi này gây ra cho cộng đồng.

Những lưu ý quan trọng khi lái xe trên cao tốc để tránh bị phạt oan

Để đảm bảo an toàn và không vi phạm pháp luật, các bác tài cần lưu ý một số điểm sau:

1. Kiểm tra tình trạng xe trước khi lên cao tốc: Đảm bảo lốp xe, động cơ và hệ thống phanh hoạt động tốt để có thể duy trì tốc độ cao liên tục.
2. Chọn làn đường phù hợp: Nếu xe của bạn không thể duy trì tốc độ cao (ví dụ xe tải nặng), hãy chủ động đi vào các làn đường phía bên phải có quy định tốc độ tối thiểu thấp hơn (nếu có).
3. Xử lý khi gặp sự cố: Trong trường hợp xe gặp sự cố kỹ thuật không thể duy trì tốc độ tối thiểu, tài xế phải lập tức bật đèn cảnh báo nguy hiểm, cố gắng đưa xe vào làn dừng khẩn cấp và đặt biển cảnh báo từ xa để các phương tiện khác biết.
4. Quan sát biển báo: Tốc độ tối thiểu có thể thay đổi tùy theo từng đoạn đường (ví dụ đoạn đường cong, dốc hoặc gần trạm thu phí). Đừng chủ quan dựa vào kinh nghiệm mà hãy luôn quan sát biển báo thực tế.

Việc nắm vững quy định về tốc độ tối thiểu không chỉ giúp bạn tránh được những tờ biên bản xử phạt mà quan trọng hơn hết là bảo vệ tính mạng của chính mình và những người xung quanh. Hãy là một tài xế văn minh và thượng tôn pháp luật!