Chính sách miễn, giảm học phí là một trong những nỗ lực quan trọng của Nhà nước nhằm đảm bảo quyền lợi học tập cho sinh viên, đặc biệt là những đối tượng có hoàn cảnh khó khăn hoặc theo học các ngành nghề đặc thù. Bước sang năm 2024, các quy định này đã có những điều chỉnh quan trọng để phù hợp với thực tiễn giáo dục.

1. Những trường hợp sinh viên được miễn 100% học phí

Theo quy định tại Nghị định 81/2021/NĐ-CP, danh sách đối tượng được miễn học phí rất đa dạng, bao gồm cả các đối tượng chính sách và các ngành nghề ưu tiên.

Đối tượng chính sách và bảo trợ xã hội

• Người có công với cách mạng: Sinh viên là người có công hoặc thân nhân của người có công theo quy định tại Pháp lệnh ưu đãi người có công với Cách mạng 2020.
• Sinh viên khuyết tật: Áp dụng cho sinh viên có giấy xác nhận khuyết tật theo quy định.
• Đối tượng bảo trợ xã hội: Người từ 16 đến 22 tuổi đang học đại học văn bằng thứ nhất thuộc diện hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng; hoặc sinh viên mồ côi cả cha lẫn mẹ, không nơi nương tựa.

Đối tượng dân tộc thiểu số và vùng khó khăn

• Sinh viên hệ cử tuyển theo quy định của Chính phủ.
• Sinh viên học tại các trường dự bị đại học, khoa dự bị đại học.
• Sinh viên là người dân tộc thiểu số có cha/mẹ hoặc ông/bà thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo.
• Sinh viên dân tộc thiểu số rất ít người ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Các ngành nghề đặc thù được Nhà nước ưu tiên

Nhằm khuyến khích đào tạo nguồn nhân lực cho các lĩnh vực quan trọng, Nhà nước miễn học phí cho:

• Sinh viên học chuyên ngành Mác - Lê nin và Tư tưởng Hồ Chí Minh.
• Sinh viên các chuyên ngành: Lao, Phong, Tâm thần, Giám định pháp y, Pháp y tâm thần và Giải phẫu bệnh tại các cơ sở đào tạo y tế công lập theo chỉ tiêu đặt hàng.
• Người tốt nghiệp THCS học tiếp lên trình độ trung cấp.
• Người học các ngành, nghề khó tuyển sinh nhưng xã hội có nhu cầu cao theo danh mục của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

Trích dẫn Điều 15 Nghị định 81/2021/NĐ-CP: "Các đối tượng được miễn học phí bao gồm... sinh viên học chuyên ngành Mác-Lê nin và Tư tưởng Hồ Chí Minh; học sinh, sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh học một trong các chuyên ngành Lao, Phong, Tâm thần..."

2. Các mức giảm học phí: 70% và 50%

Bên cạnh việc miễn hoàn toàn, Điều 16 Nghị định 81/2021/NĐ-CP cũng quy định cụ thể các mức giảm học phí cho sinh viên.

Giảm 70% học phí cho khối ngành nghệ thuật và nghề độc hại

Mức giảm này áp dụng cho các đối tượng sinh viên theo học các ngành mang tính bảo tồn văn hóa hoặc có yếu tố nguy hiểm:

• Sinh viên học các ngành nghệ thuật truyền thống: Nhạc công kịch hát dân tộc, đờn ca tài tử Nam Bộ, diễn viên sân khấu kịch hát, nghệ thuật bài chòi, biểu diễn nhạc cụ truyền thống...
• Sinh viên các chuyên ngành: Nhã nhạc cung đình, chèo, tuồng, cải lương, múa, xiếc.
• Sinh viên học các nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo danh mục quy định.
• Trẻ em mẫu giáo và học sinh, sinh viên là người dân tộc thiểu số (ngoài đối tượng rất ít người) ở vùng đặc biệt khó khăn.

Giảm 50% học phí cho con cán bộ bị tai nạn lao động

Mức giảm 50% học phí được áp dụng cho sinh viên là con của cán bộ, công chức, viên chức, công nhân mà cha hoặc mẹ bị tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp đang được hưởng trợ cấp thường xuyên.

3. Những lưu ý quan trọng về lộ trình học phí năm 2024

Cần lưu ý rằng, theo Nghị định 97/2023/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 81, lộ trình tăng học phí đã có sự điều chỉnh. Tuy nhiên, các chính sách miễn, giảm học phí cho các đối tượng ưu tiên vẫn được giữ vững và thực hiện nghiêm túc để hỗ trợ người học.

Sinh viên cần chủ động chuẩn bị hồ sơ bao gồm: Đơn đề nghị miễn giảm học phí, bản sao chứng thực các giấy tờ chứng minh đối tượng (thẻ thương binh, giấy xác nhận hộ nghèo, giấy khai sinh...) để nộp cho nhà trường vào đầu mỗi học kỳ.

Việc nắm rõ các quy định pháp luật không chỉ giúp sinh viên và gia đình giảm bớt gánh nặng tài chính mà còn là cơ sở để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình trong quá trình học tập.