Trong bối cảnh hệ thống pháp luật về tài chính, thuế tại Việt Nam đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ với hàng loạt luật mới được ban hành, việc nắm bắt kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật là yêu cầu sống còn đối với mỗi kế toán và chủ doanh nghiệp. Bài viết dưới đây tổng hợp danh mục các đạo luật cốt lõi đang và sắp điều chỉnh trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh.

1. Hệ thống Luật Thuế hiện hành và các đạo luật mới sắp có hiệu lực

Hệ thống thuế Việt Nam đang bước vào giai đoạn cải cách lớn với việc thay thế các đạo luật cũ bằng những quy định hiện đại hơn, phù hợp với thông lệ quốc tế. Dưới đây là danh sách các văn bản quan trọng nhất:

• Luật Quản lý thuế 2019 (Số 38/2019/QH14): Đây là văn bản nền tảng quy định về thủ tục kê khai, nộp thuế và cưỡng chế thuế, có hiệu lực từ ngày 01/7/2020.
• Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 (Số 48/2024/QH15): Sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, thay thế cho luật cũ với nhiều thay đổi về đối tượng không chịu thuế và khấu trừ thuế.
• Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 (Số 67/2025/QH15): Có hiệu lực từ 01/10/2025, mang đến những quy định mới về ưu đãi thuế và chi phí được trừ.
• Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 (Số 66/2025/QH15): Sẽ bắt đầu áp dụng từ ngày 01/01/2026.

Bên cạnh đó, các sắc thuế khác như Thuế Thu nhập cá nhân, Thuế Xuất nhập khẩu, Thuế Tài nguyên vẫn đang được áp dụng theo các văn bản hiện hành nhưng cần lưu ý các nội dung sửa đổi tại Luật sửa đổi Luật Chứng khoán, Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập, Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật Quản lý thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Dự trữ quốc gia, Luật Xử lý vi phạm hành chính 2024.

2. Luật Kế toán và các quy định về tổ chức bộ máy tài chính

Song hành cùng pháp luật thuế, Luật kế toán 2015 (Số 88/2015/QH13) vẫn là kim chỉ nam cho mọi hoạt động ghi chép, lập báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Luật này quy định chi tiết về chứng từ kế toán, sổ kế toán và các tiêu chuẩn đối với người làm kế toán chuyên nghiệp.

Đặc biệt, kế toán cần chú ý đến các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định 174/2016/NĐ-CP để đảm bảo việc lưu trữ hồ sơ và tổ chức bộ máy đúng quy định, tránh các rủi ro về xử phạt vi phạm hành chính.

3. Lời khuyên cho người làm công tác kế toán, kiểm toán

Thực tế cho thấy, các quy định tại Luật thường mang tính nguyên tắc, trong khi các Nghị định và Thông tư mới là nơi quy định chi tiết cách thức thực hiện. Do đó, độc giả nên thường xuyên cập nhật các văn bản dưới luật để áp dụng chính xác nhất.

Việc tra cứu văn bản cần được thực hiện tại các nguồn tin cậy để đảm bảo tính cập nhật, tránh sử dụng các văn bản đã hết hiệu lực hoặc bị thay thế một phần. Hệ thống pháp luật Việt Nam luôn sẵn sàng hỗ trợ giải đáp các thắc mắc chuyên sâu thông qua các kênh tư vấn pháp luật uy tín.