Trong hoạt động đầu tư xây dựng, hợp đồng không chỉ là văn bản ghi nhận thỏa thuận mà còn là hành lang pháp lý bảo vệ quyền lợi của các bên trước những rủi ro phát sinh. Nhằm chuẩn hóa các giao dịch này, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư 02/2023/TT-BXD, đưa vào áp dụng 03 mẫu hợp đồng xây dựng mới với nhiều điểm cập nhật quan trọng.

03 mẫu hợp đồng xây dựng chủ đạo theo quy định mới

Kể từ ngày 20/04/2023, các tổ chức và cá nhân tham gia vào hoạt động xây dựng cần lưu ý việc áp dụng 03 mẫu hợp đồng được ban hành kèm theo Thông tư 02/2023/TT-BXD bao gồm:

• Mẫu hợp đồng tư vấn xây dựng: Áp dụng cho các công việc như khảo sát, thiết kế, giám sát và quản lý dự án.
• Mẫu hợp đồng thi công xây dựng: Dành cho việc thực hiện xây lắp các hạng mục công trình hoặc toàn bộ công trình.
• Mẫu hợp đồng EPC: Hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình, một loại hình hợp đồng phức hợp đòi hỏi tính chặt chẽ cao về kỹ thuật và tiến độ.

Việc ban hành các mẫu này nhằm cụ thể hóa quy định tại khoản 1 Điều 141 Luật Xây dựng 2014, giúp các bên có cơ sở tham khảo, vận dụng để xác lập quyền và nghĩa vụ một cách minh bạch.

"Hợp đồng xây dựng là hợp đồng dân sự được thỏa thuận bằng văn bản giữa bên giao thầu và bên nhận thầu để thực hiện một phần hay toàn bộ công việc trong hoạt động đầu tư xây dựng."

Đối tượng và phạm vi áp dụng: Ai phải tuân thủ?

Các mẫu hợp đồng này được thiết kế chủ yếu cho mối quan hệ giữa chủ đầu tư và nhà thầu. Tuy nhiên, pháp luật cũng mở rộng phạm vi vận dụng cho các trường hợp khác. Cụ thể, nếu bên giao thầu là tổng thầu hoặc nhà thầu chính, các bên có thể nghiên cứu và điều chỉnh các nội dung cần thiết từ mẫu hợp đồng này để quản lý thực hiện hợp đồng với nhà thầu phụ.

Một điểm đáng lưu ý là tính chuyển tiếp của văn bản. Đối với các hợp đồng xây dựng đã ký kết và đang thực hiện trước ngày 20/04/2023, các bên vẫn tiếp tục thực hiện theo các quy định pháp luật về hợp đồng xây dựng có hiệu lực tại thời điểm ký kết. Điều này đảm bảo tính ổn định và tránh gây xáo trộn cho các dự án đang triển khai dở dang.

Lời khuyên pháp lý cho doanh nghiệp xây dựng

Dù các mẫu hợp đồng tại Thông tư 02/2023/TT-BXD mang tính chất tham khảo và vận dụng, nhưng doanh nghiệp nên bám sát khung sườn này để tránh các sai sót về hình thức và nội dung bắt buộc theo quy định của Luật Xây dựng 2014. Việc tự ý thay đổi các điều khoản cốt lõi mà không có sự tư vấn chuyên môn có thể dẫn đến những tranh chấp kéo dài, gây thiệt hại lớn về kinh tế và tiến độ công trình.