Các hình thức trả lương phổ biến cho người lao động hiện nay

Việc xác định hình thức trả lương là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quan hệ lao động. Theo quy định tại khoản 1 Điều 96 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động và người lao động có quyền thỏa thuận về một trong ba hình thức trả lương chính:

• Trả lương theo thời gian: Căn cứ vào thời gian làm việc thực tế (giờ, ngày, tuần, tháng).
• Trả lương theo sản phẩm: Căn cứ vào mức độ hoàn thành số lượng và chất lượng sản phẩm theo định mức.
• Trả lương khoán: Căn cứ vào khối lượng, chất lượng công việc và thời gian hoàn thành công việc được giao.

Tùy thuộc vào tính chất công việc và đặc thù sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp sẽ lựa chọn hình thức phù hợp nhất để tối ưu hóa hiệu quả lao động.

Quy định về kỳ hạn trả lương theo từng hình thức

Tương ứng với mỗi hình thức trả lương, Điều 97 Bộ luật Lao động 2019 cũng quy định rõ về thời điểm thanh toán tiền lương:

• Đối với lương giờ, ngày, tuần: Trả ngay sau giờ, ngày, tuần làm việc hoặc trả gộp theo thỏa thuận (ít nhất 15 ngày một lần).
• Đối với lương tháng: Trả một lần hoặc nửa tháng một lần vào thời điểm có tính chu kỳ.
• Đối với lương sản phẩm, lương khoán: Trả theo thỏa thuận; nếu công việc kéo dài nhiều tháng thì hằng tháng người lao động được tạm ứng tiền lương theo khối lượng công việc đã thực hiện.

Hướng dẫn chi tiết cách tính lương theo Nghị định 145/2020/NĐ-CP

Để cụ thể hóa các quy định của Bộ luật, Điều 54 Nghị định 145/2020/NĐ-CP đã đưa ra các công thức tính toán chuẩn xác như sau:

1. Cách tính tiền lương theo thời gian

Đây là hình thức phổ biến nhất tại các văn phòng và đơn vị hành chính. Công thức tính toán dựa trên mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động:

* Tiền lương tháng: Là số tiền cố định trả cho một tháng làm việc bình thường.

* Tiền lương tuần:

Tiền lương tuần = (Tiền lương tháng x 12 tháng) : 52 tuần

* Tiền lương ngày:

Tiền lương ngày = Tiền lương tháng : Số ngày làm việc bình thường trong tháng

Lưu ý: Số ngày làm việc bình thường do doanh nghiệp tự lựa chọn nhưng không quá 26 ngày. Ví dụ thực tế: Tháng 8/2021 có 31 ngày, nếu doanh nghiệp nghỉ Chủ nhật (4 ngày), số ngày làm việc bình thường là 27 ngày. Nếu mức lương tháng là 10.000.000 đồng, thì lương ngày sẽ là: 10.000.000 : 27 ≈ 370.370 đồng/ngày.

* Tiền lương giờ:

Tiền lương giờ = Tiền lương ngày : Số giờ làm việc bình thường (thường là 08 giờ)

2. Cách tính tiền lương theo sản phẩm

Hình thức này thường áp dụng trong các ngành sản xuất, may mặc, gia công. Tiền lương phụ thuộc trực tiếp vào năng suất lao động:

Tiền lương sản phẩm = Số lượng sản phẩm hoàn thành x Đơn giá sản phẩm

Người lao động cần lưu ý về định mức lao động và tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm để đảm bảo nhận đủ mức lương như kỳ vọng.

3. Cách tính tiền lương khoán

Lương khoán thường áp dụng cho các công việc mang tính thời vụ hoặc dự án cụ thể:

Tiền lương khoán = Mức lương khoán thỏa thuận x Tỷ lệ % hoàn thành công việc

Các trường hợp đặc biệt người lao động cần lưu ý

Bên cạnh lương làm việc bình thường, pháp luật còn quy định các khoản lương trong trường hợp đặc biệt:

• Nghỉ lễ, Tết, nghỉ hằng năm: Người lao động được hưởng nguyên lương theo hợp đồng lao động (Căn cứ Điều 112 và Điều 113 Bộ luật Lao động 2019).
• Làm thêm giờ: Được trả lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc đang làm với mức ít nhất bằng 150% vào ngày thường, 200% vào ngày nghỉ hằng tuần và 300% vào ngày lễ, Tết.

Việc nắm vững các công thức và quy định trên sẽ giúp người lao động tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, đồng thời giúp doanh nghiệp thực hiện đúng trách nhiệm pháp lý, xây dựng quan hệ lao động hài hòa và bền vững.