Việc sử dụng đèn chiếu sáng khi tham gia giao thông không chỉ là quy định bắt buộc của pháp luật mà còn là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn cho chính người điều khiển phương tiện và những người xung quanh. Tuy nhiên, không ít tài xế vẫn còn lúng túng về khung giờ cụ thể phải bật đèn hoặc các trường hợp đặc biệt cần sử dụng ánh sáng nhân tạo để tránh bị Cảnh sát giao thông (CSGT) thổi phạt.

Quy định về khung giờ và trường hợp bắt buộc bật đèn xe

Theo quy định tại Điều 27 Luật Giao thông đường bộ 2008 và các văn bản hướng dẫn thi hành, người điều khiển phương tiện cần đặc biệt lưu ý 03 trường hợp bắt buộc phải sử dụng đèn chiếu sáng như sau:

• Trường hợp chạy xe trong hầm đường bộ: Đây là quy định bắt buộc đối với tất cả các loại phương tiện cơ giới. Người lái xe phải bật đèn chiếu sáng gần (đèn cốt) ngay khi đi vào hầm mà không cần quan tâm đó là khung giờ nào trong ngày.
• Trường hợp thời tiết xấu, hạn chế tầm nhìn: Khi lưu thông trong điều kiện sương mù, mưa lớn, bụi bặm hoặc bất kỳ yếu tố thời tiết nào làm giảm khả năng quan sát, người điều khiển phương tiện buộc phải bật đèn chiếu sáng để báo hiệu và quan sát đường đi.
• Trường hợp lưu thông trong điều kiện bình thường: Pháp luật quy định khung giờ bắt buộc phải bật đèn chiếu sáng là từ 19 giờ ngày hôm trước đến 05 giờ ngày hôm sau.

Mức xử phạt vi phạm lỗi không bật đèn xe theo Nghị định 123/2021/NĐ-CP

Kể từ ngày 01/01/2022, mức xử phạt đối với hành vi không sử dụng đèn chiếu sáng hoặc sử dụng không đúng quy định đã có những thay đổi đáng kể theo Nghị định 123/2021/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Nghị định 100/2019/NĐ-CP). Cụ thể:

1. Đối với xe ô tô và các loại xe tương tự xe ô tô

Người điều khiển xe ô tô vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với các hành vi:

• Không sử dụng hoặc sử dụng không đủ đèn chiếu sáng trong thời gian từ 19 giờ ngày hôm trước đến 05 giờ ngày hôm sau (theo điểm g khoản 3 Điều 5).
• Khi tránh xe đi ngược chiều không hạ đèn chiếu xa sang đèn chiếu gần.
• Chạy trong hầm đường bộ không sử dụng đèn chiếu sáng gần (theo điểm r khoản 3 Điều 5).

2. Đối với xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện)

Mức phạt đối với người điều khiển xe máy được quy định như sau:

• Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với hành vi không sử dụng đèn chiếu sáng trong thời gian từ 19 giờ ngày hôm trước đến 05 giờ ngày hôm sau hoặc khi sương mù, thời tiết xấu hạn chế tầm nhìn (theo điểm l khoản 1 Điều 6).
• Phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng đối với hành vi chạy xe trong hầm đường bộ không sử dụng đèn chiếu sáng (theo điểm m khoản 3 Điều 6).

3. Đối với máy kéo, xe máy chuyên dùng

Người điều khiển các loại xe này cũng cần tuân thủ nghiêm ngặt quy định về ánh sáng:

• Phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng nếu không bật đèn trong khung giờ quy định hoặc điều kiện thời tiết xấu (theo điểm e khoản 3 Điều 7).
• Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng khi chạy trong hầm đường bộ không sử dụng đèn chiếu sáng (theo điểm b khoản 3 Điều 7).

Lời khuyên pháp lý để tránh bị phạt oan

Bên cạnh việc ghi nhớ khung giờ 19h - 5h, người tham gia giao thông nên chủ động bật đèn sớm hơn nếu thấy trời tối hoặc thời tiết âm u. Đặc biệt, khi lưu thông trong đô thị, tuyệt đối không sử dụng đèn chiếu xa (đèn pha) vì hành vi này cũng có thể bị xử phạt từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với ô tô và 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với xe máy.

Việc tuân thủ quy định về đèn chiếu sáng không chỉ giúp bạn tránh được những biên bản xử phạt không đáng có mà quan trọng hơn hết là bảo vệ tính mạng và tài sản của chính mình khi tham gia giao thông vào ban đêm.