Chế độ thăm gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân đang chấp hành án phạt tù là một trong những chính sách nhân đạo quan trọng của Nhà nước Việt Nam, nhằm khuyến khích, động viên phạm nhân tích cực cải tạo để sớm tái hòa nhập cộng đồng. Kể từ ngày Thông tư 88/2026/TT-BCA có hiệu lực, các quy định về đối tượng, tần suất và hình thức thăm gặp đã có nhiều điều chỉnh mang tính thực tiễn và nhân văn hơn.

Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết và toàn diện nhất về chế độ thăm gặp phạm nhân áp dụng trong năm 2026, giúp thân nhân và các cơ quan, tổ chức liên quan nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ khi thực hiện thủ tục này.

1. Những ai được phép thăm gặp phạm nhân đang chấp hành án?

Theo quy định tại Thông tư 88/2026/TT-BCA, những người được phép gặp phạm nhân đang thi hành án hình sự được chia làm hai nhóm đối tượng chính:

1.1. Người thân thích của phạm nhân

Nhóm đối tượng này bao gồm những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng trực tiếp với phạm nhân, cụ thể:

• Vợ, chồng, bố đẻ, mẹ đẻ, bố chồng, mẹ chồng, bố vợ, mẹ vợ, bố nuôi, mẹ nuôi;
• Con đẻ, con nuôi, con dâu, con rể;
• Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột;
• Cụ nội, cụ ngoại, bác ruột, chú ruột, cậu ruột, dì ruột, cô ruột;
• Cháu ruột (con của anh, chị, em ruột) và cháu ruột của phạm nhân.

Quy định về số lượng người gặp: Trong mỗi lần gặp, phạm nhân được gặp không quá 03 người thân thích. Tuy nhiên, đối với các trường hợp đặc biệt nhằm phục vụ công tác giáo dục cải tạo, Giám thị trại giam hoặc Giám thị trại tạm giam có thể quyết định tăng số lượng người thân thích được gặp lên nhưng không quá 05 người, đồng thời phải bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn cho cơ sở giam giữ.

1.2. Đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khác

Đối với những người không thuộc diện thân nhân nêu trên (ví dụ: đối tác kinh doanh, đồng nghiệp cũ, người đại diện pháp lý của doanh nghiệp liên quan đến phạm nhân...), việc thăm gặp sẽ do Giám thị trại giam hoặc Giám thị trại tạm giam xem xét và quyết định.

Quyết định cho gặp được đưa ra dựa trên việc đánh giá lợi ích hợp pháp của phạm nhân, yêu cầu quản lý, giáo dục cải tạo, yêu cầu phòng chống tội phạm và bảo đảm an ninh, an toàn của cơ sở giam giữ.

2. Chế độ và tần suất thăm gặp phạm nhân chi tiết

Chế độ thăm gặp được thiết kế linh hoạt, phân loại rõ ràng theo độ tuổi, kết quả cải tạo và chấp hành nội quy của phạm nhân theo quy định tại Thông tư 88/2026/TT-BCA.

2.1. Chế độ thăm gặp thông thường đối với phạm nhân người lớn

Thông thường, phạm nhân là người đã thành niên được gặp người thân thích 01 lần trong 01 tháng, thời gian mỗi lần gặp không quá 01 giờ. Quy định này được áp dụng thống nhất tại các cơ sở giam giữ, trừ các trường hợp đặc biệt được ưu tiên hoặc bị hạn chế dưới đây.

2.2. Chế độ ưu tiên đặc biệt đối với phạm nhân chưa thành niên

Nhằm bảo đảm quyền lợi tối đa và hỗ trợ tâm lý cho người dưới 18 tuổi, pháp luật dành riêng một chế độ thăm gặp rất thông thoáng cho đối tượng này. Cụ thể, theo quy định hướng dẫn tại Nghị định 355/2025/NĐ-CP:

• Phạm nhân là người chưa thành niên được gặp người thân thích không quá 04 lần trong 01 tháng;
• Thời gian mỗi lần gặp được kéo dài không quá 04 giờ.

Thân nhân thực hiện thủ tục đăng ký thăm gặp phạm nhân tại khu vực tiếp đón (ảnh minh họa)

2.3. Các trường hợp được kéo dài thời gian gặp hoặc gặp tại phòng riêng

Để khuyến khích phạm nhân nỗ lực cải tạo tốt, Luật Thi hành án hình sự 2019 và các văn bản hướng dẫn quy định các mức thưởng kéo dài thời gian gặp như sau:

• Kéo dài thời gian gặp tại Nhà thăm gặp (từ trên 01 giờ đến không quá 03 giờ): Áp dụng cho phạm nhân có ít nhất 02 quý liền kề xếp loại chấp hành án từ Khá trở lên, và thời gian từ quý gần nhất đến lúc gặp vẫn giữ vững phong độ cải tạo Khá trở lên.
• Gặp vợ hoặc chồng tại phòng riêng (không quá 03 giờ): Áp dụng cho phạm nhân đáp ứng điều kiện có ít nhất 02 quý liền kề xếp loại Khá trở lên và duy trì kết quả này đến thời điểm gặp.
• Gặp vợ hoặc chồng tại phòng riêng (từ trên 03 giờ đến không quá 24 giờ): Đây là mức ưu đãi cao nhất dành cho phạm nhân có ít nhất 04 quý liền kề xếp loại Tốt, duy trì kết quả Tốt đến thời điểm gặp hoặc được khen thưởng đặc biệt theo quy định.

Đối với phạm nhân chưa thành niên cải tạo tốt: Có thể được kéo dài thời gian gặp người thân tại Nhà thăm gặp hoặc được gặp ông bà nội ngoại, bố mẹ đẻ tại phòng riêng không quá 24 giờ nếu có ít nhất 02 quý liền kề xếp loại Tốt hoặc được khen thưởng theo quy định tại Điều 36 Nghị định 355/2025/NĐ-CP.

2.4. Chế độ thăm gặp đối với phạm nhân vi phạm nội quy

Ngược lại, đối với những phạm nhân chấp hành kém hoặc vi phạm kỷ luật, chế độ thăm gặp sẽ bị siết chặt nhằm răn đe:

• Phạm nhân vi phạm nội quy cơ sở giam giữ chỉ được gặp người thân thích 02 tháng 01 lần, mỗi lần gặp không quá 01 giờ. Thời gian hạn chế tính từ ngày lập biên bản vi phạm cho đến khi được công nhận cải tạo tiến bộ.
• Trường hợp vi phạm nhưng chưa đến mức xử lý kỷ luật hoặc thời gian thử thách ngắn hơn 02 tháng thì trong vòng 02 tháng kể từ khi lập biên bản, phạm nhân được gặp thân nhân 01 lần, không quá 01 giờ.
• Phạm nhân đang bị giam tại buồng kỷ luật: Tuyệt đối không được gặp người thân thích trong thời gian chấp hành kỷ luật.

3. Hình thức thăm gặp trực tiếp và trực tuyến mới nhất

Bên cạnh hình thức thăm gặp trực tiếp truyền thống tại Nhà thăm gặp của cơ sở giam giữ, pháp luật hiện hành đã bổ sung và hoàn thiện cơ chế thăm gặp trực tuyến nhằm hỗ trợ tối đa cho các gia đình ở xa hoặc gặp trở ngại khách quan.

3.1. Thăm gặp trực tiếp

Được tổ chức vào tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày nghỉ, lễ, tết theo giờ làm việc hành chính của cơ sở giam giữ. Việc điều chỉnh lịch gặp chỉ xảy ra trong các trường hợp khẩn cấp vì lý do an ninh, thiên tai, dịch bệnh và cơ sở giam giữ có trách nhiệm thông báo kịp thời cho người đăng ký.

3.2. Thăm gặp trực tuyến (Qua hệ thống điện tử)

Trong các trường hợp bất khả kháng, thiên tai, dịch bệnh hoặc gia đình có hoàn cảnh đặc biệt không thể đến trực tiếp, Giám thị có thể quyết định cho phép thăm gặp trực tuyến. Hình thức này được thực hiện qua hệ thống thiết bị điện tử có kết nối âm thanh và hình ảnh thời gian thực do cơ sở giam giữ quản lý và giám sát chặt chẽ, bảo đảm đúng đối tượng và tuân thủ nghiêm ngặt nội quy giam giữ.

4. Những lưu ý quan trọng khi đi thăm gặp phạm nhân

Khi đến thăm gặp phạm nhân, thân nhân cần lưu ý chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau để tránh bị từ chối giải quyết thủ tục:

1. Giấy tờ tùy thân: Căn cước công dân, Hộ chiếu hoặc giấy tờ có xác nhận của cơ quan công an cấp xã nơi cư trú.
2. Giấy tờ chứng minh quan hệ: Sổ hộ khẩu (hoặc dữ liệu dân cư điện tử), Giấy chứng nhận kết hôn, Giấy khai sinh hoặc quyết định nhận con nuôi của cơ quan có thẩm quyền.
3. Đơn xin thăm gặp: Đối với người không phải là thân nhân ruột thịt, cần có đơn xin gặp có xác nhận của cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc hoặc chính quyền địa phương nơi cư trú.

Thân nhân cũng cần chấp hành nghiêm chỉnh quy định về danh mục đồ vật được phép gửi vào cho phạm nhân, tuyệt đối không mang theo các chất cấm, thiết bị ghi âm, ghi hình, điện thoại di động vào khu vực thăm gặp.