Hoạt động đầu tư tài chính, mua bán cổ phiếu và góp vốn kinh doanh là nhu cầu chính đáng nhằm gia tăng tài sản của công dân. Tuy nhiên, đối với đội ngũ đảng viên – đặc biệt là cán bộ, công chức, viên chức trong khu vực công – việc tham gia vào thị trường kinh doanh luôn gắn liền với các chuẩn mực đạo đức công vụ và kỷ luật nghiêm ngặt của Đảng. Ngày 14/10/2026, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Quy định 224-QĐ/TW năm 2026 (thay thế Quy định 15-QĐ/TW năm 2006) nhằm mở ra hành lang pháp lý minh bạch, vừa khuyến khích làm giàu chính đáng vừa siết chặt kiểm soát xung đột lợi ích. Vậy đảng viên mua cổ phiếu, góp vốn kinh doanh có bắt buộc phải xin chấp thuận của tổ chức đảng hay không? Cùng làm rõ chi tiết qua bài viết dưới đây.

1. Đảng viên mua cổ phiếu, góp vốn: Có bắt buộc phải xin chấp thuận không?

Căn cứ theo quy định tại Quy định 224-QĐ/TW năm 2026, câu trả lời là không phải mọi trường hợp đều phải xin chấp thuận. Việc có phải xin phép tổ chức đảng hay không phụ thuộc chặt chẽ vào hai yếu tố then chốt: vị trí công tác của đảng viên (trong hay ngoài khu vực công, có giữ chức vụ quản lý hay không) và mức độ tham gia đầu tư kinh doanh (đầu tư thuần túy hưởng cổ tức hay có chi phối, thành lập, quản lý điều hành tổ chức kinh tế).

Theo Điều 4 Quy định 224-QĐ/TW, hoạt động đầu tư kinh doanh của đảng viên được phân chia thành 4 nhóm cụ thể:

• Nhóm 1: Hoạt động chuyên môn và khai thác tài sản hợp pháp tạo thu nhập (nghiên cứu khoa học, giảng dạy, tác quyền, cho thuê tài sản...).
• Nhóm 2: Đầu tư kinh doanh nhưng không thành lập tổ chức kinh tế và không chi phối, không quản lý, điều hành (ví dụ: mở tài khoản chứng khoán mua cổ phiếu trên sàn, mua chứng chỉ quỹ, góp vốn mua cổ phần thông thường).
• Nhóm 3: Đầu tư kinh doanh có thành lập tổ chức kinh tế hoặc có chi phối nhưng không trực tiếp quản lý, điều hành.
• Nhóm 4: Đầu tư kinh doanh có tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp, kể cả trường hợp có thành lập hoặc chi phối.

Như vậy, nếu đảng viên chỉ dừng lại ở việc mua bán cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán hoặc mua phần vốn góp nhỏ lẻ để hưởng lợi tức (thuộc Nhóm 2) thì đa số trường hợp không cần phải xin chấp thuận, miễn là tuân thủ các quy tắc về kiểm soát xung đột lợi ích và bảo mật thông tin nội bộ.

Cán bộ, công chức, viên chức là đảng viên cần nắm vững quy định phân cấp quản lý khi tham gia đầu tư, góp vốn kinh doanh (ảnh minh họa)

2. Chi tiết các trường hợp đảng viên KHÔNG PHẢI xin chấp thuận khi đầu tư

Quy định 224-QĐ/TW tạo sự cởi mở rất lớn đối với quyền tài sản hợp pháp của đảng viên. Cụ thể, các nhóm sau đây được quyền thực hiện đầu tư kinh doanh mà không cần qua thủ tục xin chấp thuận của cấp ủy:

• Đảng viên ngoài khu vực công: Căn cứ theo Điều 5 Quy định 224-QĐ/TW, đảng viên làm việc trong các doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh, hợp tác xã... được tự do thực hiện tất cả hoạt động đầu tư kinh doanh mà pháp luật không cấm mà không phải xin chấp thuận của tổ chức đảng. Nếu phát sinh tình huống xung đột lợi ích thì thực hiện báo cáo, giải trình.
• Cán bộ diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý: Được thực hiện hoạt động chuyên môn khai thác tài sản và đầu tư kinh doanh thuần túy không thành lập tổ chức kinh tế, không chi phối, không quản lý điều hành theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Quy định 224-QĐ/TW.
• Cán bộ, công chức không thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý: Được quyền đầu tư chứng khoán, góp vốn nhưng không tham gia thành lập tổ chức kinh tế và không nắm quyền chi phối, quản lý điều hành căn cứ khoản 1 Điều 7 Quy định 224-QĐ/TW.
• Đảng viên là viên chức: Viên chức không giữ vị trí có nguy cơ cao xung đột lợi ích được tự do đầu tư tài chính thông thường, thậm chí được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế hoặc có chi phối nhưng không quản lý điều hành mà không cần xin chấp thuận theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Quy định 224-QĐ/TW.
• Lực lượng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân: Được mua cổ phiếu, góp vốn đầu tư không chi phối, không thành lập tổ chức kinh tế theo khoản 1 Điều 9 Quy định 224-QĐ/TW.
• Người quản lý doanh nghiệp nhà nước, đại diện phần vốn nhà nước: Được mua, nắm giữ cổ phần và thực hiện quyền cổ đông tại doanh nghiệp mà mình quản lý theo luật định, tách bạch vốn tư nhân và vốn công theo khoản 1 Điều 10 Quy định 224-QĐ/TW.

3. Trường hợp nào đảng viên BẮT BUỘC PHẢI XIN CHẤP THUẬN?

Thủ tục xin chấp thuận được đặt ra khi hành vi đầu tư của đảng viên vượt qua ngưỡng "đầu tư tài chính thông thường" và chuyển sang tính chất có quyền quyết định, chi phối hoặc tham gia bộ máy quản trị của tổ chức kinh tế:

• Cán bộ, công chức không thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý: Nếu không ở vị trí có nguy cơ cao về xung đột lợi ích, muốn thành lập tổ chức kinh tế hoặc đầu tư nắm quyền chi phối (nhưng không trực tiếp quản lý, điều hành) thì bắt buộc phải được cấp có thẩm quyền quản lý cán bộ chấp thuận theo khoản 2 Điều 7 Quy định 224-QĐ/TW.
• Viên chức không giữ chức vụ quản lý: Muốn trực tiếp tham gia quản lý, điều hành tổ chức kinh tế hoặc tạm thời rời vị trí công tác để điều hành doanh nghiệp khởi nghiệp, công nghệ thì phải xin chấp thuận theo hướng dẫn của Ban Bí thư theo khoản 2 Điều 8 Quy định 224-QĐ/TW.
• Đảng viên trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân: Không thuộc vị trí nhạy cảm, khi muốn thành lập hoặc đầu tư chi phối tổ chức kinh tế (không quản lý) phải báo cáo và được chấp thuận theo quy định tại khoản 2 Điều 9 Quy định 224-QĐ/TW.
• Người quản lý doanh nghiệp nhà nước: Khi tham gia đầu tư chi phối hoặc quản lý tổ chức kinh tế ngoài khu vực công không thuộc ngành nghề trực tiếp liên quan đến doanh nghiệp mình phụ trách phải được cấp có thẩm quyền chấp thuận căn cứ theo khoản 2 Điều 10 Quy định 224-QĐ/TW.

Cần lưu ý rằng: Quyết định chấp thuận của cấp ủy theo khoản 5 Điều 2 Quy định 224-QĐ/TW chỉ là thủ tục nội bộ trong Đảng, hoàn toàn không thay thế các điều kiện, tiêu chuẩn và trình tự theo Luật Doanh nghiệp, Luật Chứng khoán và pháp luật liên quan.

4. Những hành vi bị NGHIÊM CẤM tuyệt đối đối với đảng viên khi đầu tư

Để ngăn chặn tiêu cực, trục lợi chính sách và tham nhũng, Quy định 224-QĐ/TW xác định rõ các "lằn ranh đỏ" mà đảng viên không được phép vượt qua:

1. Cán bộ diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý: Tuyệt đối không được thành lập tổ chức kinh tế, không nắm quyền chi phối và không tham gia quản lý, điều hành bất kỳ tổ chức kinh tế nào; không được duy trì khoản đầu tư có xung đột lợi ích chưa được giải quyết theo khoản 2 Điều 6 Quy định 224-QĐ/TW.
2. Đảng viên ở vị trí, lĩnh vực có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích: Không được thành lập, không được chi phối và không được tham gia quản lý điều hành tổ chức kinh tế thuộc lĩnh vực mà mình đang trực tiếp ra quyết định, tham mưu hoạch định chính sách hoặc tiếp cận thông tin mật chưa công bố.
3. Lợi dụng nguồn lực công: Căn cứ khoản 4 Điều 2 Quy định 224-QĐ/TW, nghiêm cấm sử dụng trái phép tài sản công, nhân lực, thông tin nội bộ, kết quả nghiên cứu đề tài nhà nước để phục vụ mục đích đầu tư kinh doanh của bản thân, gia đình hoặc nhóm lợi ích.
4. Đảng viên sau khi nghỉ hưu hoặc thôi việc: Vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn hạn chế đầu tư kinh doanh vào các ngành nghề, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý trước đây của mình theo quy định tại Điều 11 Quy định 224-QĐ/TW.

5. Trách nhiệm của đảng viên khi phát sinh xung đột lợi ích

Kiểm soát xung đột lợi ích là một trong những nội dung trọng tâm của Quy định 224-QĐ/TW. Khi tham gia đầu tư tài chính, đảng viên cần thực hiện đúng quy trình theo Điều 12 Quy định 224-QĐ/TW:

• Tự chủ động nhận diện: Đánh giá mối quan hệ giữa danh mục cổ phiếu, phần vốn góp với nhiệm vụ chuyên môn được giao. Bất kể tài sản do mình hay người thân thích đứng tên, nếu có khả năng tác động không khách quan đến công vụ đều bị coi là có xung đột lợi ích.
• Kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền: Khi nhận thấy việc ra quyết định hành chính có thể ảnh hưởng đến doanh nghiệp mình sở hữu cổ phần, đảng viên phải chủ động báo cáo cấp ủy và thủ trưởng cơ quan để xin rút khỏi hội đồng thẩm định, tổ công tác hoặc không trực tiếp xử lý hồ sơ.
• Thực hiện biện pháp thoái vốn hoặc chuyển giao: Nếu cấp có thẩm quyền yêu cầu để đảm bảo tính liêm chính công vụ, đảng viên phải chấp hành chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp theo đúng thời hạn quy định.

Kết luận: Việc mua cổ phiếu, góp vốn kinh doanh là quyền lợi hợp pháp của mỗi cá nhân. Tuy nhiên, với cương vị là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, mỗi cá nhân phải luôn đặt tính tiên phong, gương mẫu và kỷ luật Đảng lên hàng đầu. Cần nắm chắc các giới hạn trong Quy định 224-QĐ/TW năm 2026 để hoạt động đầu tư diễn ra an toàn, minh bạch và đúng quy định.