Việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường gọi là Sổ đỏ, Sổ hồng) luôn là vấn đề được người dân đặc biệt quan tâm. Với việc Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực, cánh cửa sở hữu pháp lý cho những mảnh đất không giấy tờ đã rộng mở hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, quyền lợi và nghĩa vụ tài chính của bạn sẽ phụ thuộc mật thiết vào thời điểm bắt đầu sử dụng đất ổn định.

Dưới đây là 3 mốc thời gian "sống còn" mà bất kỳ ai đang sử dụng đất không giấy tờ cũng cần phải nắm rõ theo quy định tại Điều 138 Luật Đất đai 2024.

1. Mốc thứ nhất: Sử dụng đất ổn định trước ngày 18/12/1980

Đây là nhóm đối tượng nhận được ưu đãi lớn nhất về nghĩa vụ tài chính. Theo quy định tại khoản 1 Điều 138 Luật Đất đai 2024, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trong giai đoạn này nếu được UBND cấp xã xác nhận không có tranh chấp thì sẽ được cấp Sổ đỏ với những quyền lợi đặc biệt:

• Về đất ở: Được công nhận diện tích đất ở bằng hạn mức công nhận đất ở tại địa phương và không phải nộp tiền sử dụng đất.
• Về diện tích vượt hạn mức: Nếu diện tích thực tế lớn hơn hạn mức, phần vượt này vẫn được công nhận nhưng người dân phải nộp tiền sử dụng đất theo quy định.

"1. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trước ngày 18 tháng 12 năm 1980, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất..."

2. Mốc thứ hai: Sử dụng đất từ ngày 18/12/1980 đến trước ngày 15/10/1993

Đối với những trường hợp bắt đầu sử dụng đất trong khoảng thời gian từ ngày Hiến pháp 1980 có hiệu lực đến trước ngày Luật Đất đai 1993 có hiệu lực, quyền lợi vẫn được đảm bảo tương đối tốt.

Căn cứ khoản 2 Điều 138 Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất ổn định, không tranh chấp trong giai đoạn này cũng được công nhận diện tích đất ở trong hạn mức mà không phải nộp tiền sử dụng đất. Đây là một chính sách nhân văn, giúp giải quyết tồn đọng pháp lý cho hàng triệu hộ gia đình đã an cư lạc nghiệp từ lâu.

3. Mốc thứ ba: Sử dụng đất từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 01/07/2014

Đây chính là thay đổi mang tính đột phá nhất của Luật Đất đai 2024. Trước đây, theo Luật cũ, mốc thời gian này thường chỉ dừng lại ở năm 2004. Việc nới rộng thời hạn thêm 10 năm (đến trước ngày 01/07/2014) đã mở ra cơ hội cho rất nhiều trường hợp lỡ hẹn với Sổ đỏ trong nhiều năm qua.

Theo khoản 3 Điều 138 Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất trong giai đoạn này được cấp Sổ đỏ nếu đáp ứng điều kiện không tranh chấp. Tuy nhiên, khác với hai mốc trước, người sử dụng đất ở mốc này phải thực hiện nghĩa vụ tài chính (nộp tiền sử dụng đất) theo quy định của Chính phủ.

"3. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 15 tháng 10 năm 1993 đến trước ngày 01 tháng 7 năm 2014, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất..."

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Nếu gia đình bạn đang sử dụng đất thuộc một trong ba mốc thời gian trên mà chưa có Sổ đỏ, hãy chủ động thực hiện các bước sau:

1. Thu thập chứng cứ: Tìm kiếm các loại giấy tờ liên quan đến việc nộp thuế đất, biên lai điện nước, hoặc các giấy tờ tạm thời cũ để chứng minh thời điểm bắt đầu sử dụng đất.
2. Liên hệ UBND cấp xã: Đề nghị xác nhận tình trạng sử dụng đất ổn định và không có tranh chấp.
3. Kê khai đăng ký: Thực hiện đăng ký đất đai theo hướng dẫn của cơ quan chức năng để được bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Việc nắm bắt kịp thời các quy định mới của Luật Đất đai 2024 không chỉ giúp bạn bảo vệ tài sản mà còn gia tăng giá trị kinh tế cho mảnh đất của mình.