Trong xu thế hội nhập quốc tế sâu rộng, việc di chuyển giữa các quốc gia trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Đối với người nước ngoài muốn đến Việt Nam, "Visa" hay "Thị thực" là khái niệm đầu tiên và quan trọng nhất cần tìm hiểu. Vậy thực chất Visa là gì? Những ai sẽ được hưởng đặc quyền miễn thị thực khi đặt chân đến dải đất hình chữ S? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện và chi tiết nhất dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tính đến đầu năm 2021.

Visa là gì? Hiểu đúng về thị thực theo quy định pháp luật

Dù thuật ngữ "Visa" được sử dụng vô cùng rộng rãi trong đời sống hàng ngày, nhưng trong các văn bản pháp lý tại Việt Nam, khái niệm này được gọi chính thức là "Thị thực".

Căn cứ theo quy định tại Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014, thị thực được định nghĩa như sau:

Thị thực là loại giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp, cho phép người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam.

Nói một cách dễ hiểu, visa đóng vai trò như một "giấy thông hành" xác nhận rằng cơ quan ngoại giao hoặc cơ quan quản lý xuất nhập cảnh của Việt Nam đã kiểm tra và cho phép bạn nhập cảnh hoặc xuất cảnh trong một khoảng thời gian nhất định với mục đích cụ thể (như du lịch, công tác, lao động, học tập...).

Miễn thị thực là gì? Ý nghĩa của việc miễn visa trong quan hệ quốc tế

Miễn thị thực (hay miễn visa) là chính sách ưu đãi của một quốc gia, cho phép công dân của một quốc gia khác hoặc một số đối tượng đặc thù được phép nhập cảnh và lưu trú trong một thời hạn nhất định mà không cần phải thực hiện các thủ tục xin cấp thị thực cũng như không phải đóng lệ phí visa.

Việc miễn thị thực thường dựa trên các hiệp định song phương, đa phương hoặc do một quốc gia đơn phương quyết định nhằm thúc đẩy du lịch, giao lưu kinh tế và thắt chặt quan hệ ngoại giao.

Các đối tượng được miễn thị thực vào Việt Nam theo quy định hiện hành

Theo quy định tại khoản 1 Điều 12 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2019), các trường hợp được miễn thị thực bao gồm:

• Theo điều ước quốc tế: Công dân các nước mà Việt Nam đã ký kết hiệp định miễn thị thực song phương hoặc đa phương (ví dụ: các nước trong khối ASEAN).
• Sử dụng thẻ thường trú, thẻ tạm trú: Người nước ngoài đã được cấp các loại thẻ này còn giá trị sử dụng.
• Khu kinh tế cửa khẩu, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt: Người nước ngoài vào các khu vực này được miễn thị thực theo quy định riêng.
• Khu kinh tế ven biển: Theo quy định mới từ năm 2020, người nước ngoài vào khu kinh tế ven biển do Chính phủ quyết định (như Phú Quốc) sẽ được miễn thị thực nếu đáp ứng đủ các điều kiện về hạ tầng và an ninh.
• Việt Nam đơn phương miễn thị thực: Chính phủ có quyền quyết định đơn phương miễn thị thực cho công dân một số nước trong thời hạn không quá 05 năm để phục vụ chính sách đối ngoại và phát triển kinh tế.

Chính sách đơn phương miễn thị thực đặc biệt

Một điểm đáng lưu ý là theo Nghị quyết 117/NQ-CP năm 2019, Chính phủ Việt Nam đã thống nhất gia hạn việc miễn thị thực cho công dân 08 nước bao gồm: Liên bang Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan và Belarus. Thời hạn tạm trú cho các đối tượng này là không quá 15 ngày và chính sách này có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2022.

Miễn thị thực cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài

Pháp luật Việt Nam cũng dành sự quan tâm đặc biệt cho kiều bào. Người Việt Nam định cư ở nước ngoài có hộ chiếu nước ngoài, cùng với vợ, chồng, con của họ (kể cả người nước ngoài là vợ, chồng, con của công dân Việt Nam) sẽ được xem xét miễn thị thực theo quy định riêng của Chính phủ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc thăm thân và gắn kết với quê hương.

Nước nào miễn visa cho công dân Việt Nam?

Ở chiều ngược lại, vị thế của hộ chiếu Việt Nam cũng ngày càng được nâng cao. Tính đến thời điểm hiện tại, công dân Việt Nam có thể đến nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ mà không cần xin visa trước hoặc được cấp visa tại cửa khẩu, tiêu biểu như:

• Khối ASEAN: Thái Lan, Singapore, Lào, Campuchia, Philippines, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Brunei (với thời hạn lưu trú khác nhau từ 14 đến 30 ngày).
• Các quốc gia khác: Panama, Ecuador, Haiti, Kyrgyzstan... cũng có những chính sách miễn visa hoặc đơn giản hóa thủ tục cho người Việt.
• Đài Loan (Trung Quốc): Áp dụng chính sách miễn visa có điều kiện (e-visa) cho công dân Việt Nam nếu có visa còn hạn hoặc hết hạn trong vòng 10 năm của các nước phát triển như Mỹ, Anh, Nhật, khối Schengen...

Việc nắm rõ các quy định về Visa là gì và các đối tượng được miễn thị thực không chỉ giúp bạn chủ động trong các kế hoạch di chuyển mà còn đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật xuất nhập cảnh của Việt Nam và quốc tế.