Trong bối cảnh hạ tầng giao thông ngày càng hiện đại và hệ thống camera giám sát (phạt nguội) được triển khai rộng khắp, tình trạng sử dụng biển số xe giả, biển số không do cơ quan có thẩm quyền cấp đang có dấu hiệu gia tăng. Nhiều người vì muốn né tránh việc bị xử phạt vi phạm giao thông hoặc thực hiện các hành vi phi pháp đã bất chấp quy định của pháp luật. Tuy nhiên, ít ai lường trước được rằng, hành vi này có thể dẫn đến những mức phạt tiền rất lớn, thậm chí là đối diện với án tù.

Đặc điểm nhận diện biển số xe hợp pháp theo quy định hiện nay

Theo quy định về điều kiện tham gia giao thông tại khoản 3 Điều 53 Luật giao thông đường bộ 2008, xe cơ giới khi tham gia giao thông phải đăng ký và gắn biển số do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp. Việc tự ý mua bán, sản xuất hoặc sử dụng biển số không đúng quy chuẩn là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Tại thời điểm hiện nay, theo Thông tư 58/2020/TT-BCA, thẩm quyền cấp biển số xe thuộc về Cục Cảnh sát giao thông; Phòng Cảnh sát giao thông Công an cấp tỉnh và Công an cấp huyện.

Căn cứ Điều 25 Thông tư 58/2020/TT-BCA, biển số xe thật phải đảm bảo các đặc điểm kỹ thuật khắt khe sau:

• Chất liệu: Sản xuất bằng kim loại, có màng phản quang chống giả.
• Ký hiệu bảo mật: Có Công an hiệu đóng chìm do đơn vị được Bộ Công an cấp phép sản xuất, dưới sự quản lý của Cục Cảnh sát giao thông.
• Kích thước và phông chữ: Phải tuân thủ tuyệt đối quy chuẩn về kích thước chữ, số và khoảng cách giữa các ký tự.

Mức xử phạt hành chính đối với hành vi dùng biển số xe giả

Khi bị lực lượng chức năng phát hiện sử dụng biển số không do cơ quan có thẩm quyền cấp, cả người điều khiển và chủ phương tiện đều phải chịu trách nhiệm pháp lý theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP. Cụ thể:

1. Đối với xe ô tô và các loại xe tương tự xe ô tô

• Người điều khiển: Bị phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng theo quy định tại điểm d khoản 5 Điều 16 Nghị định 100/2019/NĐ-CP. Ngoài ra, người vi phạm còn bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 01 đến 03 tháng và tịch thu biển số giả.
• Chủ phương tiện: Nếu là cá nhân bị phạt từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng; nếu là tổ chức bị phạt từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng theo điểm g khoản 8 Điều 30 Nghị định 100/2019/NĐ-CP.

2. Đối với xe mô tô, xe gắn máy

• Người điều khiển: Phạt tiền từ 300.000 đồng đến 400.000 đồng theo điểm c khoản 2 Điều 17 Nghị định 100/2019/NĐ-CP và tịch thu biển số không đúng quy định.
• Chủ phương tiện: Cá nhân bị phạt từ 800.000 đồng đến 2.000.000 đồng; tổ chức bị phạt từ 1.600.000 đồng đến 4.000.000 đồng theo điểm k khoản 5 Điều 30 Nghị định 100/2019/NĐ-CP.

Nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Không dừng lại ở việc xử phạt hành chính, hành vi làm giả hoặc sử dụng biển số xe giả để thực hiện các hành vi trái pháp luật còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.

"1. Người nào làm giả con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác của cơ quan, tổ chức hoặc sử dụng con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ giả thực hiện hành vi trái pháp luật, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm."

Nếu hành vi vi phạm có tổ chức, thu lợi bất chính lớn hoặc tái phạm nguy hiểm, mức hình phạt cao nhất có thể lên đến 07 năm tù giam. Đây là lời cảnh tỉnh nghiêm khắc cho những ai đang có ý định sử dụng biển số giả để "qua mặt" cơ quan chức năng.

Việc tuân thủ các quy định về đăng ký và gắn biển số xe không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn góp phần đảm bảo trật tự an toàn giao thông và an ninh xã hội. Người dân cần nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không mua bán biển số xe trôi nổi trên mạng và kịp thời trình báo cơ quan Công an khi phát hiện các cơ sở sản xuất biển số xe trái phép.