Chính sách tinh giản biên chế là một trong những nội dung quan trọng trong nỗ lực sắp xếp bộ máy hành chính tinh gọn, hiệu quả. Tuy nhiên, thực tế triển khai đã phát sinh nhiều vướng mắc liên quan đến việc người lao động quay lại làm việc sau khi đã nhận trợ cấp. Để làm rõ vấn đề này, Bộ Nội vụ đã ban hành Công văn 3808/BNV-TCBC nhằm hướng dẫn cụ thể các trường hợp phải hoàn trả và không phải hoàn trả trợ cấp.

Quy định khắt khe về việc hoàn trả trợ cấp tinh giản biên chế

Theo quy định tại Nghị định 154/2025/NĐ-CP, Nhà nước có cơ chế kiểm soát chặt chẽ đối với những đối tượng đã hưởng chính sách tinh giản nhưng sau đó lại quay lại hệ thống công quyền. Cụ thể, tại khoản 6 Điều 3 của Nghị định này nêu rõ:

6. Đối tượng tinh giản biên chế nếu được bầu cử, tuyển dụng lại vào các cơ quan, tổ chức, đơn vị hưởng lương từ ngân sách nhà nước hoặc bố trí làm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố trong thời gian 60 tháng kể từ ngày thực hiện tinh giản biên chế thì phải hoàn trả lại số tiền trợ cấp đã nhận cho cơ quan, tổ chức, đơn vị đã chi trả trợ cấp.

Quy định này nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của chính sách, tránh tình trạng lợi dụng tinh giản biên chế để nhận trợ cấp rồi ngay lập tức quay lại làm việc tại các vị trí hưởng lương ngân sách.

Bộ Nội vụ gỡ vướng: Ký hợp đồng lao động không phải trả lại tiền

Trong quá trình thực hiện, nhiều địa phương lúng túng khi xác định liệu việc ký hợp đồng lao động (không phải tuyển dụng vào biên chế) có thuộc diện phải hoàn trả tiền hay không. Tại Công văn 3808/BNV-TCBC, Bộ Nội vụ đã đưa ra lời giải đáp thỏa đáng cho vấn đề này.

Đối với trường hợp người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã đã nghỉ hưởng chế độ theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP, nếu trong vòng 60 tháng mà được bầu cử hoặc tuyển dụng lại vào các vị trí hưởng lương ngân sách thì bắt buộc phải hoàn trả trợ cấp. Tuy nhiên, trường hợp chỉ ký hợp đồng lao động thì không phải hoàn trả lại số tiền trợ cấp đã nhận.

Phân biệt rõ các hình thức làm việc sau tinh giản

Để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có, người lao động và các đơn vị sử dụng lao động cần phân biệt rõ hai nhóm đối tượng sau:

• Nhóm phải hoàn trả trợ cấp: Bao gồm những người được bầu cử (giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý qua bầu cử) hoặc được tuyển dụng lại (thông qua thi tuyển, xét tuyển vào công chức, viên chức) tại các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập hưởng lương từ ngân sách.
• Nhóm không phải hoàn trả trợ cấp: Những người ký hợp đồng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động 2019 để thực hiện các công việc chuyên môn, nghiệp vụ hoặc hỗ trợ, phục vụ tại các cơ quan, đơn vị.

Hướng dẫn này của Bộ Nội vụ không chỉ giúp các địa phương tháo gỡ khó khăn trong quản lý mà còn đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người lao động, giúp họ có thêm cơ hội việc làm sau khi thực hiện tinh giản biên chế mà không lo ngại về gánh nặng tài chính từ việc hoàn trả trợ cấp.

Người lao động cần lưu ý theo dõi sát các văn bản hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền để thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình trong bối cảnh các quy định về quản lý biên chế đang có nhiều thay đổi quan trọng trong năm 2026.