Trong thời đại kinh tế số, KOLs (Key Opinion Leaders) đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối nhãn hàng với người tiêu dùng. Tuy nhiên, sự bùng nổ của nghề "người có sức ảnh hưởng" cũng kéo theo không ít hệ lụy, đặc biệt là tình trạng quảng cáo sai sự thật, thổi phồng công dụng sản phẩm để trục lợi. Vậy pháp luật Việt Nam quy định như thế nào về hành vi này và mức xử phạt dành cho các KOLs vi phạm ra sao?

KOLs và thực trạng quảng cáo "thổi phồng" công dụng sản phẩm

KOLs được hiểu là những cá nhân có kiến thức chuyên môn hoặc sức ảnh hưởng lớn trong một lĩnh vực nhất định, nhận được sự tin tưởng từ cộng đồng. Lợi dụng niềm tin này, nhiều người nổi tiếng đã nhận lời quảng cáo cho các sản phẩm kém chất lượng hoặc cung cấp thông tin không chính xác về tính năng, công dụng của hàng hóa.

Theo quy định tại khoản 7 Điều 109 Luật Thương mại 2005, hành vi quảng cáo sai sự thật về số lượng, chất lượng, giá, công dụng, kiểu dáng... là hành vi bị cấm trong hoạt động thương mại. Cụ thể:

7. Quảng cáo sai sự thật về một trong các nội dung số lượng, chất lượng, giá, công dụng, kiểu dáng, xuất xứ hàng hóa, chủng loại, bao bì, phương thức phục vụ, thời hạn bảo hành của hàng hoá, dịch vụ.

Đồng thời, khoản 9 Điều 8 Luật Quảng cáo 2012 cũng nhấn mạnh việc cấm quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.

Quảng cáo sai sự thật bị xử phạt hành chính như thế nào?

Khi có hành vi vi phạm các quy định về quảng cáo, KOLs có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP. Các mức phạt cụ thể bao gồm:

• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng: Đối với hành vi quảng cáo sử dụng các từ ngữ như "nhất", "duy nhất", "số một", "tốt nhất" mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh.
• Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng: Đối với hành vi quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, chất lượng, giá cả, nhãn hiệu, xuất xứ... của sản phẩm.

Bên cạnh hình thức phạt tiền, người vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc cải chính thông tin, tháo gỡ hoặc xóa quảng cáo vi phạm. Đối với tổ chức vi phạm, mức phạt tiền sẽ gấp 02 lần mức phạt đối với cá nhân.

Khi nào KOLs quảng cáo gian dối phải đối mặt với án tù?

Trong trường hợp hành vi vi phạm có tính chất nghiêm trọng, KOLs có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về "Tội quảng cáo gian dối" theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự 2015. Cụ thể:

Điều 197. Tội quảng cáo gian dối

1. Người nào quảng cáo gian dối về hàng hóa, dịch vụ, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

2. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Như vậy, nếu đã từng bị xử phạt hành chính về hành vi quảng cáo gian dối mà vẫn tiếp tục tái phạm, người nổi tiếng có thể phải đối mặt với hình phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tiền lên đến 100 triệu đồng. Đây là lời cảnh tỉnh sâu sắc cho những ai đang có ý định lợi dụng tầm ảnh hưởng để lừa dối người tiêu dùng.

Việc xây dựng hình ảnh cá nhân tốn rất nhiều công sức, nhưng chỉ cần một sai lầm trong việc lựa chọn sản phẩm quảng cáo thiếu kiểm chứng, KOLs không chỉ đánh mất uy tín mà còn phải chịu những chế tài nghiêm khắc của pháp luật.