Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, lĩnh vực tư pháp cũng không đứng ngoài cuộc đua công nghệ. Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất vừa được Chính phủ ban hành là việc cho phép thực hiện các thủ tục thi hành án dân sự hoàn toàn trên môi trường điện tử. Đây được xem là giải pháp đột phá nhằm tháo gỡ những nút thắt về thủ tục hành chính, giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận công lý một cách nhanh chóng và thuận tiện hơn.

Mở rộng hình thức yêu cầu thi hành án trên môi trường số

Căn cứ theo quy định tại Điều 9 Nghị định 152/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026), đương sự có quyền yêu cầu thi hành án thông qua nhiều hình thức linh hoạt. Bên cạnh các phương thức truyền thống, điểm mới nổi bật là việc chính thức công nhận tính pháp lý của việc gửi yêu cầu qua các nền tảng số tập trung.

Cụ thể, người dân có thể lựa chọn một trong các kênh sau để gửi yêu cầu:

• Cổng Dịch vụ công quốc gia: Nền tảng tích hợp mọi thủ tục hành chính của các cơ quan nhà nước.
• Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung của Bộ Tư pháp: Chuyên biệt cho các dịch vụ công trong lĩnh vực tư pháp.
• Ứng dụng định danh điện tử quốc gia (VNeID): Tận dụng dữ liệu dân cư để xác thực định danh người yêu cầu một cách chính xác tuyệt đối.
• Các phương tiện điện tử khác theo quy định của pháp luật hiện hành.

Nội dung bắt buộc trong đơn yêu cầu thi hành án dân sự

Dù thực hiện bằng hình thức trực tuyến hay trực tiếp, đơn yêu cầu thi hành án vẫn phải đảm bảo đầy đủ các nội dung cốt lõi để cơ quan có thẩm quyền có cơ sở thụ lý. Theo Nghị định 152/2026/NĐ-CP, các thông tin chủ yếu bao gồm:

- Họ tên, địa chỉ của người yêu cầu, người được thi hành án và người phải thi hành án.
- Tên cơ quan thi hành án dân sự tiếp nhận đơn.
- Thông tin chi tiết về bản án, quyết định của Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền khác.
- Các khoản cụ thể yêu cầu thi hành (số tiền, tài sản, nghĩa vụ thực hiện công việc...).
- Thông tin về tài sản hoặc điều kiện thi hành án của người phải thi hành án (nếu có).

Việc cung cấp thông tin chính xác và đầy đủ ngay từ đầu sẽ giúp rút ngắn thời gian xác minh và đẩy nhanh tiến độ thi hành án trên thực tế.

Xác định thời điểm gửi yêu cầu: Căn cứ pháp lý quan trọng

Một trong những vấn đề quan trọng nhất trong thi hành án là xác định thời hiệu yêu cầu. Luật Thi hành án dân sự 2025 và văn bản hướng dẫn đã quy định rất rõ cách tính thời điểm này tùy theo hình thức nộp đơn:

1. Đối với môi trường số: Là ngày người dùng gửi yêu cầu thành công trên hệ thống (có thông báo xác nhận từ ứng dụng hoặc cổng dịch vụ công).
2. Đối với nộp trực tiếp: Là ngày cơ quan thi hành án dân sự tiếp nhận đơn và ghi vào sổ nhận đơn.
3. Đối với gửi qua bưu chính: Là ngày ghi trên dấu của doanh nghiệp bưu chính nơi gửi đơn.

Quy định này giúp bảo vệ quyền lợi tối đa cho đương sự, tránh những tranh chấp không đáng có về việc chậm trễ do yếu tố khách quan.

Lời khuyên cho người dân khi thực hiện thủ tục trực tuyến

Việc triển khai yêu cầu thi hành án qua VNeID và Cổng Dịch vụ công quốc gia từ ngày 01/7/2026 không chỉ là một bước tiến về công nghệ mà còn là sự thay đổi về tư duy quản lý. Để quá trình thực hiện diễn ra suôn sẻ, người dân nên chủ động cập nhật thông tin định danh trên VNeID và chuẩn bị sẵn các bản quét (scan) hồ sơ, bản án dưới dạng điện tử có chứng thực để sẵn sàng nộp khi cần thiết.

Hy vọng với những cải cách mạnh mẽ này, công tác thi hành án dân sự sẽ ngày càng hiệu quả, góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.