Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp vào cuối năm 2021, việc quản lý và theo dõi sức khỏe F0 tại nhà đóng vai trò then chốt nhằm giảm tải cho hệ thống y tế. Tuy nhiên, ranh giới giữa triệu chứng nhẹ và chuyển nặng thường rất mong manh. Việc nhận diện sớm các tín hiệu "báo động đỏ" không chỉ giúp người bệnh được cấp cứu kịp thời mà còn là yếu tố quyết định đến khả năng phục hồi.

Căn cứ pháp lý về quản lý F0 tại nhà

Việc theo dõi và xử trí F0 tại nhà được thực hiện nghiêm ngặt theo các hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, cụ thể là Quyết định 4038/QĐ-BYT về quản lý người nhiễm COVID-19 tại nhà và Quyết định 4689/QĐ-BYT về chẩn đoán và điều trị COVID-19.

Dấu hiệu chuyển nặng ở người lớn cần nhập viện ngay

Theo quy định tại mục 2.1 khoản 3 Quyết định 4038/QĐ-BYT, người lớn cách ly tại nhà cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu sau:

• Khó thở, thở hụt hơi: Cảm giác không đủ không khí để thở, phải gắng sức khi hít vào hoặc thở ra.
• Nhịp thở nhanh: Tần suất thở từ 21 lần/phút trở lên (đối với người lớn).
• Chỉ số SpO2 thấp: Nồng độ oxy trong máu đo qua thiết bị cầm tay giảm xuống dưới hoặc bằng 95%.
• Rối loạn ý thức: Lơ mơ, ngủ rũ, lú lẫn hoặc mệt lả, không tỉnh táo.
• Dấu hiệu tím tái: Tím môi, đầu móng tay, móng chân hoặc da xanh xao, môi nhợt nhạt.
• Đau tức ngực: Cảm giác đau thắt ngực thường xuyên, đau tăng lên khi hít thở sâu.

Nhận diện dấu hiệu nguy hiểm ở trẻ em mắc COVID-19

Đối với trẻ em, các dấu hiệu chuyển nặng có sự khác biệt theo độ tuổi và cần sự quan sát tỉ mỉ từ phụ huynh. Theo Quyết định 5155/QĐ-BYT, các dấu hiệu cần cấp cứu bao gồm:

• Thở nhanh theo lứa tuổi: Trẻ từ 1 đến dưới 5 tuổi thở ≥ 40 lần/phút; trẻ từ 5 đến dưới 12 tuổi thở ≥ 30 lần/phút.
• Thở bất thường: Thở rên, rút lõm lồng ngực, phập phồng cánh mũi, khò khè hoặc thở rít thì hít vào.
• Bỏ bú, ăn kém: Trẻ không thể uống hoặc bú kém, nôn trớ nhiều.
• Hội chứng viêm đa hệ thống (MIS-C): Sốt cao liên tục, đỏ mắt, môi đỏ, lưỡi dâu tây, ngón tay chân sưng phù.

"Phát hiện bất cứ một trong các dấu hiệu dưới đây phải báo cáo ngay với Cơ sở quản lý người nhiễm COVID-19 tại nhà; trạm y tế xã, phường; hoặc trạm y tế lưu động... để được xử trí cấp cứu và chuyển viện kịp thời."
— Trích điểm c khoản 2.1 mục 3 Quyết định 4038/QĐ-BYT.

Quy trình xử trí khi có dấu hiệu chuyển nặng

Khi phát hiện các dấu hiệu trên, gia đình cần bình tĩnh thực hiện các bước sau:

1. Liên hệ ngay y tế địa phương: Gọi điện cho Trạm y tế xã/phường, Trạm y tế lưu động hoặc Tổ phản ứng nhanh được phân công quản lý.
2. Sơ cứu tại chỗ: Trong khi chờ đợi, hãy để người bệnh nằm nghỉ ở tư thế thoải mái nhất (thường là nằm đầu cao hoặc nằm nghiêng).
3. Chuẩn bị hồ sơ: Sẵn sàng các giấy tờ liên quan, phiếu theo dõi sức khỏe hàng ngày để cung cấp cho nhân viên y tế khi họ đến.

Việc tuân thủ hướng dẫn chăm sóc tại Quyết định 4156/QĐ-BYT về chế độ dinh dưỡng, tập luyện và tâm lý cũng góp phần quan trọng giúp F0 nhanh chóng hồi phục và hạn chế nguy cơ chuyển nặng.