Trong các giao dịch dân sự và hành chính tại Việt Nam, việc ký tên là hình thức xác nhận phổ biến nhất. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp đặc biệt, dấu vân tay (điểm chỉ) lại trở thành yếu tố bắt buộc hoặc song hành để đảm bảo tính xác thực cao nhất. Vậy quy trình này được thực hiện như thế nào và pháp luật quy định ra sao?

Khi nào bắt buộc phải điểm chỉ trong văn bản công chứng?

Thông thường, người yêu cầu công chứng chỉ cần ký tên vào từng trang của văn bản. Tuy nhiên, căn cứ theo quy định tại Điều 48 Luật Công chứng 2014, việc điểm chỉ được thực hiện trong các trường hợp cụ thể sau:

1. Điểm chỉ thay cho chữ ký

Trường hợp này áp dụng khi người yêu cầu công chứng không thể ký tên do các nguyên nhân khách quan hoặc chủ quan như:

• Người bị khuyết tật về tay hoặc không có khả năng vận động tay để ký.
• Người không biết chữ, không biết ký tên.

2. Điểm chỉ đồng thời với chữ ký

Pháp luật cũng quy định các tình huống cần cả chữ ký và dấu vân tay để tăng cường độ tin cậy:

• Khi thực hiện công chứng Di chúc.
• Theo đề nghị trực tiếp của người yêu cầu công chứng để tự bảo vệ quyền lợi.
• Khi Công chứng viên nhận thấy cần thiết để bảo vệ quyền lợi cho người yêu cầu công chứng hoặc tránh các tranh chấp về sau.

"Việc điểm chỉ được thực hiện bằng ngón trỏ phải; nếu không điểm chỉ được bằng ngón trỏ phải thì điểm chỉ bằng ngón trỏ trái; trường hợp không điểm chỉ được bằng cả hai ngón trỏ thì điểm chỉ bằng ngón tay khác và phải ghi rõ là ngón nào, của bàn tay nào."

Hướng dẫn quy trình lăn tay điểm chỉ "chuẩn không cần chỉnh"

Để dấu vân tay hiển thị rõ ràng, không bị nhòe và có giá trị đối chiếu, người dân cần thực hiện theo hướng dẫn của Công chứng viên. Cụ thể, theo khoản 2 Điều 48 Luật Công chứng 2014, quy trình gồm các bước:

Bước 1: Chuẩn bị ngón tay và mực
Người yêu cầu công chứng lăn ngón tay trỏ (thường là tay phải) vào khay mực. Lưu ý mực phải bao phủ đều toàn bộ phần vân tay, không nên lấy quá nhiều mực dẫn đến nhòe hoặc quá ít mực khiến vân tay bị đứt quãng.

Bước 2: Thực hiện điểm chỉ lên văn bản
Đặt ngón tay đã thấm mực lên vị trí quy định (thường là phía trên hoặc bên cạnh phần ghi họ tên). Thực hiện thao tác lăn nhẹ từ trái sang phải hoặc ngược lại để lấy trọn vẹn biên độ của vân tay. Sau khi điểm chỉ, cần lau sạch tay để tránh làm bẩn các trang khác của hợp đồng.

Tại sao ngón trỏ luôn là "ưu tiên số 1" khi điểm chỉ?

Nhiều người thắc mắc tại sao không dùng ngón cái hay ngón út? Thực tế, việc ưu tiên ngón trỏ xuất phát từ hai lý do chính:

Thứ nhất: Đây là quy định cứng trong văn bản luật để tạo sự thống nhất trong quản lý hồ sơ công chứng trên toàn quốc.

Thứ hai: Dấu vân tay ngón trỏ trái và phải là dữ liệu đặc trưng được thể hiện trên Căn cước công dân (CCCD) hoặc Chứng minh nhân dân (CMND). Khi có tranh chấp hoặc cần xác minh nhân thân, Công chứng viên hoặc cơ quan chức năng có thể dễ dàng đối chiếu dấu vân tay trên hợp đồng với dấu vân tay trên giấy tờ tùy thân của cá nhân đó.

Việc tuân thủ đúng quy định về điểm chỉ không chỉ giúp hồ sơ công chứng của bạn trở nên chuyên nghiệp mà còn là lá chắn pháp lý vững chắc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong mọi giao dịch.