Dạy thêm là một trong những công việc làm thêm phổ biến nhất của sinh viên Việt Nam nhờ thu nhập ổn định và môi trường sư phạm lành mạnh. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc "gia sư tự phát" và "tổ chức dạy thêm trái phép" đôi khi rất mong manh nếu người trong cuộc không nắm rõ các quy định pháp lý mới nhất.

Hai hình thức dạy thêm phổ biến của sinh viên hiện nay

Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, dạy thêm, học thêm được hiểu là hoạt động dạy học phụ thêm ngoài thời lượng quy định trong kế hoạch giáo dục chính khóa.

Thực tế, sinh viên thường tham gia hoạt động này dưới hai hình thức chính:

• Cộng tác với các trung tâm: Sinh viên ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ để giảng dạy tại các cơ sở đã có giấy phép.
• Tự tổ chức lớp học: Sinh viên tự thuê địa điểm, tuyển sinh và trực tiếp quản lý lớp học tại nhà hoặc các không gian thuê ngoài.

Khi nào sinh viên bắt buộc phải đăng ký kinh doanh?

Đây là câu hỏi mà rất nhiều bạn trẻ thắc mắc. Căn cứ theo quy định tại Điều 6 Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, yêu cầu về đăng ký kinh doanh được quy định rất rõ ràng:

"Tổ chức hoặc cá nhân tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường có thu tiền của học sinh phải thực hiện các yêu cầu sau: Đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật..."

Như vậy, có thể phân định rõ hai trường hợp như sau:

Trường hợp 1: Sinh viên tự mở lớp. Nếu bạn tự đứng ra tổ chức lớp học, thu học phí từ học sinh thì bạn được xem là cá nhân tổ chức hoạt động dạy thêm. Trong trường hợp này, bạn bắt buộc phải đăng ký kinh doanh (thường là dưới hình thức hộ kinh doanh cá thể) để hoạt động hợp pháp.

Trường hợp 2: Sinh viên dạy cho trung tâm. Nếu bạn chỉ là người đi làm thuê, giảng dạy theo sự phân công của trung tâm thì bạn không cần đăng ký kinh doanh cá nhân. Tuy nhiên, bạn phải đảm bảo có hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ hợp pháp với đơn vị chủ quản.

Những điều kiện "cứng" về năng lực chuyên môn

Không chỉ dừng lại ở việc đăng ký kinh doanh, Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT còn yêu cầu người dạy thêm phải có phẩm chất đạo đức tốt và đặc biệt là có năng lực chuyên môn phù hợp với môn học tham gia dạy thêm.

Mặc dù hiện nay Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa đưa ra một quy chuẩn chi tiết về bằng cấp cụ thể cho sinh viên dạy thêm, nhưng việc sở hữu các chứng chỉ ngoại ngữ, giải thưởng học thuật hoặc bảng điểm chuyên ngành tốt sẽ là minh chứng quan trọng cho năng lực chuyên môn của bạn trước cơ quan quản lý và phụ huynh.

Nguyên tắc "vàng" để không vi phạm pháp luật

Dù dạy ở hình thức nào, sinh viên cũng cần tuân thủ các nguyên tắc tại Điều 3 Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT để tránh các rắc rối pháp lý:

• Tính tự nguyện: Tuyệt đối không được dùng bất cứ hình thức nào để ép buộc học sinh học thêm.
• Nội dung chuẩn mực: Không dạy các nội dung trái pháp luật, không mang định kiến xã hội và không được cắt giảm chương trình chính khóa để đưa vào dạy thêm.
• Đảm bảo an toàn: Địa điểm dạy thêm phải đảm bảo các quy định về phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự và vệ sinh môi trường.

Tóm lại, việc sinh viên dạy thêm là một hoạt động đáng khuyến khích nhưng cần được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật. Nếu có ý định tự mở lớp quy mô, các bạn hãy chủ động tìm hiểu thủ tục đăng ký hộ kinh doanh tại UBND cấp huyện nơi đặt địa điểm dạy học để yên tâm phát triển công việc của mình.