Trong bối cảnh quản lý đất đai ngày càng thắt chặt, việc tặng cho quyền sử dụng đất, đặc biệt là đất trồng lúa, luôn đi kèm với những điều kiện khắt khe. Một câu hỏi phổ biến mà nhiều gia đình quan tâm trong năm 2019 là: Liệu một người đang là công chức nhà nước có được phép nhận tặng cho đất trồng lúa từ cha mẹ hoặc người thân hay không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết dựa trên các quy định của Luật Đất đai 2013 và các văn bản hướng dẫn hiện hành.

1. Điều kiện nhận tặng cho đất trồng lúa theo quy định năm 2019

Theo quy định tại Điều 191 Luật Đất đai 2013, không phải mọi cá nhân đều có quyền nhận chuyển nhượng hoặc nhận tặng cho đất trồng lúa. Pháp luật quy định rất rõ ràng về các trường hợp không được nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất nhằm bảo vệ quỹ đất nông nghiệp và đảm bảo đất lúa được sử dụng đúng mục đích bởi những người thực sự canh tác.

"3. Hộ gia đình, cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp không được nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất trồng lúa."

Như vậy, chìa khóa của vấn đề nằm ở cụm từ "trực tiếp sản xuất nông nghiệp". Nếu một cá nhân không chứng minh được mình trực tiếp sản xuất nông nghiệp thì việc nhận tặng cho đất trồng lúa là trái quy định pháp luật.

2. Tại sao công chức không được coi là người trực tiếp sản xuất nông nghiệp?

Để làm rõ khái niệm này, chúng ta cần đối chiếu với Thông tư 33/2017/TT-BTNMT. Tại Điều 3 Thông tư 33/2017/TT-BTNMT, các căn cứ để xác định cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp bao gồm:

• Đang sử dụng đất nông nghiệp do Nhà nước giao, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất; do nhận chuyển đổi, chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, nhận khoán...
• Không thuộc đối tượng được hưởng lương thường xuyên; đối tượng đã nghỉ hưu, nghỉ mất sức lao động, thôi việc được hưởng trợ cấp xã hội.
• Có nguồn thu nhập thường xuyên từ sản xuất nông nghiệp trên diện tích đất đang sử dụng.

Đối với công chức, theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, đây là những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan nhà nước và được hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Chính vì việc hưởng lương thường xuyên này, công chức mặc nhiên bị loại khỏi danh sách đối tượng "trực tiếp sản xuất nông nghiệp".

3. Rủi ro và mức xử phạt khi cố tình thực hiện tặng cho trái luật

Nhiều trường hợp vì muốn hợp thức hóa tài sản cho con cái là công chức nên vẫn tiến hành các thủ tục tặng cho đất trồng lúa. Tuy nhiên, tại thời điểm năm 2019, hành vi này nếu bị phát hiện sẽ phải đối mặt với các chế tài hành chính nghiêm khắc theo Nghị định 102/2014/NĐ-CP.

Cụ thể, theo Điều 21 Nghị định 102/2014/NĐ-CP, hành vi nhận tặng cho quyền sử dụng đất trồng lúa mà không trực tiếp sản xuất nông nghiệp sẽ bị xử lý như sau:

• Phạt tiền: Từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.
• Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc trả lại diện tích đất đã nhận tặng cho do hành vi vi phạm gây ra.

Điều này đồng nghĩa với việc hợp đồng tặng cho có thể bị tuyên vô hiệu, và người công chức không những bị phạt tiền mà còn không thể đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất lúa đó.

4. Giải pháp nào cho công chức muốn nhận đất từ gia đình?

Mặc dù không được nhận tặng cho đất trồng lúa, nhưng công chức vẫn có thể nhận quyền sử dụng loại đất này thông qua hình thức thừa kế. Pháp luật hiện hành không cấm công chức nhận thừa kế đất trồng lúa, tuy nhiên nếu không trực tiếp sản xuất nông nghiệp thì sau khi nhận thừa kế, người công chức phải thực hiện việc chuyển nhượng hoặc tặng cho lại cho đối tượng có đủ điều kiện, hoặc chuyển mục đích sử dụng đất (nếu phù hợp quy hoạch) để có thể tiếp tục sử dụng hợp pháp.

Tóm lại, trong năm 2019, công chức nhà nước không được phép nhận tặng cho đất trồng lúa. Các gia đình cần lưu ý quy định này để tránh những rắc rối về pháp lý cũng như các khoản phạt không đáng có khi thực hiện các giao dịch dân sự về đất đai.