Sau khi cánh cửa hôn nhân khép lại, cuộc chiến giành quyền nuôi con thường để lại những vết thương lòng sâu sắc. Tuy nhiên, nỗi đau ấy còn nhân lên gấp bội khi người không trực tiếp nuôi dưỡng bị đối phương ngăn cản, "cấm cửa" không cho thăm nom, chăm sóc con cái. Đây không chỉ là vấn đề đạo đức mà còn là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Quyền thăm nom con sau ly hôn: Quy định không thể chối cãi

Theo quy định tại Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn trước hết do hai bên thỏa thuận. Trong trường hợp không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.

Dù con ở với ai, pháp luật luôn bảo vệ quyền lợi của người không trực tiếp nuôi con. Cụ thể, khoản 3 Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 khẳng định:

Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

Đồng thời, người trực tiếp nuôi con cũng có nghĩa vụ tương ứng được quy định tại khoản 2 Điều 83 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

Người trực tiếp nuôi con cùng các thành viên gia đình không được cản trở người không trực tiếp nuôi con trong việc thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

Khi nào quyền thăm con bị hạn chế?

Cần lưu ý rằng, quyền thăm nom không phải là tuyệt đối nếu nó gây hại cho đứa trẻ. Theo Điều 85 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án có thể quyết định hạn chế quyền thăm nom của cha, mẹ nếu việc thăm nom đó gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của con, ví dụ như:

• Người thăm nom có lối sống đồi trụy, xúi giục con làm việc trái pháp luật.
• Có hành vi bạo lực, xâm hại hoặc phá tán tài sản của con.

Nếu không có quyết định hạn chế từ Tòa án, mọi hành vi ngăn cản đều là trái luật.

Ngăn cản thăm con là hành vi bạo lực gia đình

Ít ai biết rằng, việc ngăn cản quyền thăm nom giữa cha mẹ và con cái được xếp vào nhóm hành vi bạo lực gia đình theo quy định tại Luật Phòng chống bạo lực gia đình 2007. Hành vi này không chỉ gây tổn thương tâm lý cho người lớn mà còn tước đi quyền được yêu thương của trẻ nhỏ.

Về mặt hành chính, hành vi này có thể bị xử phạt theo quy định tại Điều 53 Nghị định 167/2013/NĐ-CP (có hiệu lực tại thời điểm 2019). Cụ thể, phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với hành vi ngăn cản quyền thăm nom, chăm sóc giữa cha, mẹ và con.

2 cách giành lại quyền thăm con hiệu quả nhất

Khi bị ngăn cản trái pháp luật, bạn có thể áp dụng các phương án sau để bảo vệ quyền lợi của mình:

Cách 1: Kiên trì thỏa thuận và hòa giải

Đây luôn là phương án được khuyến khích hàng đầu. Bạn có thể nhờ đến sự can thiệp của người thân, bạn bè hoặc các tổ chức đoàn thể tại địa phương (như Hội Phụ nữ, Ban hòa giải cơ sở) để tác động đến người đang nuôi con. Hãy nhấn mạnh rằng việc con được gặp cả cha và mẹ là yếu tố then chốt cho sự phát triển tâm lý lành mạnh của trẻ.

Cách 2: Khởi kiện yêu cầu thực hiện quyền thăm nom hoặc thay đổi quyền nuôi con

Nếu việc thỏa thuận không mang lại kết quả, bạn cần dùng đến các biện pháp pháp lý mạnh mẽ hơn:

• Yêu cầu thi hành án: Nếu trong bản án/quyết định ly hôn đã ghi rõ quyền thăm nom, bạn có thể gửi đơn yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự can thiệp để buộc đối phương phải thực hiện nghĩa vụ.
• Khởi kiện thay đổi người trực tiếp nuôi con: Đây là biện pháp "mạnh tay" nhất. Theo Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, nếu bạn có căn cứ chứng minh người đang nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, giáo dục con (bao gồm cả việc thường xuyên ngăn cản quyền thăm nom trái luật), bạn có quyền yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Việc chuẩn bị đầy đủ bằng chứng về hành vi ngăn cản (tin nhắn, ghi âm, người làm chứng) sẽ là chìa khóa giúp bạn giành lợi thế trước Tòa án. Đừng để sự ích kỷ của người lớn làm ảnh hưởng đến tương lai của con trẻ.