Quy định gây "ngỡ ngàng": Xe ít chỗ hơn nhưng vẫn yêu cầu bằng hạng cao

Nhiều người dân tin rằng khi một chiếc xe 16 chỗ đã được làm thủ tục cải tạo, tháo bớt ghế để trở thành xe 9 chỗ thì về mặt kỹ thuật và pháp lý, nó đã là xe con hoặc xe khách nhỏ, chỉ cần bằng B2 là có thể điều khiển. Tuy nhiên, đây là một hiểu lầm tai hại có thể dẫn đến mức phạt hành chính rất nặng.

Căn cứ theo quy định tại khoản 11 Điều 4 khoản 11 Điều 4 Thông tư 05/2024/TT-BGTVT (có hiệu lực từ ngày 01/06/2024):

Đối với xe cải tạo có số chỗ ít hơn xe cùng kiểu loại, kích thước giới hạn tương đương thì hạng bằng lái được tính theo xe cùng kiểu loại, kích thước giới hạn tương đương.

Điều này có nghĩa là, nếu bạn đang lái một chiếc Ford Transit 16 chỗ đã "độ" xuống còn 9 chỗ ngồi, pháp luật vẫn coi đó là phương tiện thuộc nhóm xe từ 10 đến 30 chỗ về mặt yêu cầu chứng chỉ chuyên môn. Do đó, bạn bắt buộc phải có Giấy phép lái xe hạng D mới được phép điều khiển, thay vì hạng B2 như lầm tưởng.

Phân hạng bằng lái theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024

Tính đến thời điểm hiện tại (tháng 03/2026), Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 đã đi vào cuộc sống với những quy định chặt chẽ về đào tạo và sát hạch. Việc sử dụng bằng lái không phù hợp với loại xe không chỉ là vi phạm hành chính mà còn tiềm ẩn rủi ro lớn về bảo hiểm khi xảy ra sự cố.

Theo hệ thống phân hạng mới, các tài xế cần lưu ý:

• Hạng B: Cấp cho người lái xe ô tô chở người đến 08 chỗ (không kể chỗ của người lái xe); xe ô tô tải có trọng tải thiết kế đến 3.500 kg.
• Hạng D2: Cấp cho người lái xe ô tô chở người từ 09 đến 24 chỗ.
• Hạng D: Cấp cho người lái xe ô tô chở người trên 24 chỗ.

Như vậy, với các dòng xe cải tạo từ khung gầm xe khách lớn, việc đối chiếu hạng bằng lái với "xe cùng kiểu loại, kích thước giới hạn tương đương" là bước kiểm tra bắt buộc để đảm bảo an toàn pháp lý.

8 trường hợp thay đổi xe nhưng không bị coi là cải tạo

Bên cạnh quy định về bằng lái, chủ phương tiện cũng cần nắm rõ Thông tư 43/2023/TT-BGTVT. Văn bản này liệt kê các trường hợp thay đổi chi tiết xe nhưng vẫn được đăng kiểm bình thường mà không cần làm thủ tục cải tạo phức tạp:

• Thay đổi cửa lên xuống nhưng không đổi kích thước, vị trí.
• Thay đổi kết cấu thùng hàng (bịt kín cửa thùng, thay tôn phẳng thành sóng).
• Lắp thêm đèn sương mù dạng rời hoặc thay cụm đèn chiếu sáng bằng loại tương đương đã được chứng nhận.
• Thay đổi kiểu dáng lưới tản nhiệt, cánh lướt gió hoặc lắp thêm mui gió trên nóc cabin xe tải.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Nếu bạn đang có ý định mua hoặc vận hành xe limousine cải tạo, hãy kiểm tra kỹ thông tin trên Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật. Đừng để sự thiếu hiểu biết về quy định tại Thông tư 05/2024/TT-BGTVT khiến bạn rơi vào tình cảnh "tiền mất tật mang" khi bị xử phạt theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP với lỗi điều khiển xe không đúng hạng bằng lái.