Kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học luôn là chặng đua khốc liệt, nơi mà chỉ 0,25 điểm cũng có thể thay đổi cục diện. Tuy nhiên, từ năm 2023, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã áp dụng những thay đổi mang tính bước ngoặt trong cách tính điểm ưu tiên, khiến không ít sĩ tử và phụ huynh phải "tính toán lại" chiến thuật xét tuyển của mình.

1. Chế độ cộng điểm ưu tiên theo khu vực: Ai được hưởng lợi?

Theo quy định tại Thông tư 08/2022/TT-BGDĐT và được cập nhật tại Văn bản hợp nhất 02/VBHN-BGDĐT năm 2025, mức điểm ưu tiên khu vực vẫn được giữ nguyên định mức nhưng có sự siết chặt về đối tượng và thời gian hưởng.

• Khu vực 1 (KV1): Cộng 0,75 điểm. Áp dụng cho các xã đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo.
• Khu vực 2 nông thôn (KV2-NT): Cộng 0,5 điểm. Áp dụng cho các địa phương không thuộc KV1, KV2, KV3.
• Khu vực 2 (KV2): Cộng 0,25 điểm. Áp dụng cho các thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh.
• Khu vực 3 (KV3): Không được cộng điểm ưu tiên. Áp dụng cho các quận nội thành thành phố trực thuộc Trung ương.

2. Đối tượng chính sách: Mức cộng lên đến 2,0 điểm

Bên cạnh ưu tiên khu vực, thí sinh thuộc các nhóm đối tượng chính sách vẫn được hưởng mức cộng khá cao. Cụ thể:

• Nhóm ưu tiên 1 (Đối tượng 01-04): Được cộng 2,0 điểm. Bao gồm người dân tộc thiểu số tại KV1, thương bệnh binh, thân nhân liệt sĩ...
• Nhóm ưu tiên 2 (Đối tượng 05-07): Được cộng 1,0 điểm. Bao gồm thanh niên xung phong, quân nhân xuất ngũ, người khuyết tật nặng, giáo viên công tác lâu năm tại vùng khó khăn...

Lưu ý quan trọng: Nếu thí sinh thuộc nhiều diện ưu tiên chính sách thì chỉ được tính một mức điểm ưu tiên cao nhất.

3. Bước ngoặt từ năm 2023: Điểm càng cao, ưu tiên càng giảm

Đây là quy định gây xôn xao nhất trong những năm gần đây. Nhằm tạo sự công bằng giữa các thí sinh ở tốp đầu, Điều 7 Thông tư 08/2022/TT-BGDĐT quy định công thức tính điểm ưu tiên cho thí sinh đạt tổng điểm từ 22,5 trở lên (trên thang điểm 30) như sau:

Điểm ưu tiên = [(30 - Tổng điểm đạt được) / 7,5] × Tổng mức điểm ưu tiên được hưởng

Điều này có nghĩa là, khi bạn đạt 22,5 điểm, bạn vẫn được hưởng 100% điểm ưu tiên. Nhưng nếu bạn đạt 27 điểm, mức ưu tiên chỉ còn 40%. Và nếu bạn đạt điểm tuyệt đối 30/30, điểm ưu tiên sẽ bằng 0. Quy định này giúp tránh tình trạng thí sinh có điểm thi thực tế rất cao nhưng vẫn trượt đại học do đối thủ có điểm ưu tiên quá lớn.

4. Những lưu ý "sống còn" về thời gian hưởng ưu tiên

Thí sinh cần đặc biệt lưu ý hai điểm mới sau để tránh nhầm lẫn khi đăng ký nguyện vọng:

1. Giới hạn 2 năm: Thí sinh chỉ được hưởng chính sách ưu tiên khu vực trong năm tốt nghiệp THPT và 01 năm kế tiếp. Từ năm thứ 3 trở đi, thí sinh thi lại sẽ không còn được cộng điểm khu vực.
2. Xác định khu vực: Khu vực ưu tiên được xác định theo nơi thí sinh học lâu nhất trong 3 năm THPT. Nếu thời gian học ở các khu vực bằng nhau thì tính theo khu vực học sau cùng.

Việc nắm rõ cách tính điểm ưu tiên không chỉ giúp thí sinh tự tin hơn mà còn là cơ sở để lựa chọn trường, ngành phù hợp với năng lực thực tế. Chúc các sĩ tử có một mùa thi thành công rực rỡ!